Arabia Saudita

Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Reino de Arabia Saudita
المملكة العربية السعودية
al-Mamlaka al-ʻArabiyya as-Suʻūdiyya
Bandeira de Arabia Saudita
Emblema de Arabia Saudita
BandeiraEmblema
Saudi Arabia (orthographic projection).svg
Lema: لا إله إلا الله محمد رسول الله
(Non hai máis deus que Alá e Mahoma é o seu profeta)

Capital
 • Poboación
Riad
4 878 723 (2009)
Linguas oficiaisÁrabe
Forma de gobernoMonarquía absoluta islámica
Salmán I
Muqrin bin Abdulaziz
• Declarada
• Recoñecida
• Fundación
8 de xaneiro de 1926
20 de maio de 1927
23 de setembro de 1932
SuperficiePosto 14º
 • Total2 149 690 km²
 • % auga0,7
Fronteiras4 415 km
Costas2 640 km
PoboaciónPosto 43º
 • Total (2013 est.[1])29 994 272 hab.
 • Densidade12,3 hab./km²
PIB (nominal)Posto 19º
 • Total (2014)$777 870 millóns US$
 • per cápita$25 401 US$
PIB (PPA)Posto 22º
 • Total (2010)$1 652 millóns US$
 • per cápita$53 935 US$
MoedaRiyal (﷼, SAR)
IDH (2013)0,836 (34º) – Alto
XentilicioSaudita
Fuso horarioUTC+3
 • Horario de veránNon aplica
Dominio de Internet.sa
Prefixo telefónico+966
Prefixo radiofónico8ZA-8ZZ, 7ZA-7ZZ,
HZA-HZZ
Código ISO682 / SAU / SA
Membro de: ONU, OPEP, Liga Árabe

Arabia Saudita[2] (en árabe: السعودية, as-Suʻūdiyya), oficialmente Reino de Arabia Saudita (en árabe: المملكة العربية السعودية , al-Mamlaka al-ʻArabiyya as-Suʻūdiyya) é un país situado na Península de Arabia. É o segundo meirande dos países árabes, detrás de Alxeria, cunha área de 2 150 000km2 que abrangue case toda a Península Arábiga. Fai fronteira con Iraq e Xordania polo norte, Kuwait polo noroeste, Qatar, Bahrain e os Emiratos Árabes Unidos polo leste, Omán polo sueste e Iemen polo sur. É o único país con costa no Mar Vermello e no Golfo Pérsico.

Antes do establecemento do Reino de Arabia Saudita, o estado moderno estaba formado por catro rexións distintas: Hejaz, Najd e partes de Arabia Oriental (Al-Hasa) e Arabia Meridional ('Asir).[3] O Reino de Arabia Saudita foi fundado en 1932 por Ibn Saud; el uniu os catro reinos nun só estado nunha serie de conquistas que comezaron en 1902 coa captura de Riad, o fogar ancestral da súa familia, a Casa de Saud. Dende entón, o estado é unha monarquía absoluta de liñas islámicas, principalmente baixo a influencia do wahhabismo.[4] Arabia Saudita é chamada "a Terra das Dúas Mesquitas Sagradas", en referencia a Al-Masjid al-Haram (na Meca), e Al-Masjid an-Nabawi (en Medina), os dous lugares máis sagrados do Islam. O Reino ten unha poboación de 28,7 millóns, dos cales 20 millóns son sauditas e 8 millóns son estranxeiros.[5][6][7]

Arabia Saudita é o maior produtor e exportador de petróleo do mundo, e controla a segunda maior reserva de hidrocarburos.[7] Debido ós seus recursos enerxéticos, o reino caracterízase pola súa economía de gran crecemento e por ser o único país árabe que forma parte das economías G20.[8][9] Tamén é destacable que a súa economía é a menos diversificada do GCC.[10] O país ten un alto Índice de Desenvolvemento Humano (IDH).[11] Está gobernado por un "réxime autoritario"[12] e está clasificado como "Non Libre" pola Freedom House.[13] É o cuarto país do mundo en gasto militar.[14][15]É membro activo da Consello de Cooperación para os Estados Árabes do Golfo, da Organización para a Cooperación Islámica e da OPEP.[16]

Etimoloxía

Despois da unificación dos reinos de Hejaz e Nejd, o novo estado chamouse al-Mamlakah al-ʻArabīyah as-Suʻūdīyah (unha transliteración de المملكة العربية السعودية en árabe) polo real decreto de 23 de setembro de 1932 do seu fundador, Abdulaziz Al Saud (Ibn Saud). Normalmente, tradúcese como "Reino de Arabia Saudita" en galego,[2] malia que literalmente tradúcese como "Reino dos Árabes Sauditas".[17]

A palabra "Saudita" deriva do elemento as-Suʻūdīyah no nome árabe do país, que é unha clase de adxectivo coñecido como nisba, que provén do nome dinástico da familia real do país, os Al Saud (آل سعود). A súa inclusión indica que o goberno do país é visto como unha posesión persoal da familia real.[18][19] Al Saud é unha palabra árabe formada pola inclusión de Al, que significa "familia de" ou "casa de",[20] ó nome persoal dun antergo. No caso de Al Saud, é o pai fundador da dinastía no século XVIII, Muhammad bin Saud.[21]

Other Languages
Acèh: Arab Saudi
адыгабзэ: Сауд Арабие
Afrikaans: Saoedi-Arabië
Alemannisch: Saudi-Arabien
aragonés: Arabia Saudí
Ænglisc: Saudisc Arabea
العربية: السعودية
ܐܪܡܝܐ: ܣܥܘܕܝܐ
অসমীয়া: চৌদি আৰৱ
asturianu: Arabia Saudita
تۆرکجه: عربیستان
Boarisch: Saudi Arabien
žemaitėška: Sauda Arabėjė
Bikol Central: Arabya Saudita
беларуская: Саудаўская Аравія
беларуская (тарашкевіца)‎: Саудаўская Арабія
भोजपुरी: सउदी अरब
বাংলা: সৌদি আরব
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: সৌদি আরব
brezhoneg: Arabia Saoudat
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Arab Saudi
буряад: Саудай Араб
Chavacano de Zamboanga: Arabia Saudita
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Saudi Ā-lá-báik
qırımtatarca: Saudiy Arabistan
Чӑвашла: Сауд Аравийĕ
Cymraeg: Sawdi Arabia
Deutsch: Saudi-Arabien
dolnoserbski: Saudi-Arabska
डोटेली: साउदी अरब
ދިވެހިބަސް: ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ
English: Saudi Arabia
Esperanto: Sauda Arabio
español: Arabia Saudita
euskara: Saudi Arabia
estremeñu: Arabia Saudita
føroyskt: Saudiarabia
français: Arabie saoudite
Nordfriisk: Saudi-Araabien
Avañe'ẽ: Aravia Saudíta
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: सौदी अरेबिया
Hausa: Saudiyya
客家語/Hak-kâ-ngî: Saudi Â-lâ-pak
Hawaiʻi: Saudi ʻAlapia
हिन्दी: सउदी अरब
Fiji Hindi: Saudi Arabia
hornjoserbsce: Sawdi-Arabska
Kreyòl ayisyen: Arabi Sawoudit
interlingua: Arabia Saudita
Bahasa Indonesia: Arab Saudi
Interlingue: Saudi Arabia
Ilokano: Saudi Arabia
íslenska: Sádí-Arabía
italiano: Arabia Saudita
la .lojban.: djogu'e
Basa Jawa: Arab Saudi
Qaraqalpaqsha: Saudiya Arabıstanı
Адыгэбзэ: Сауд Хьэрыпей
Gĩkũyũ: Saudi Arabia
kalaallisut: Saudi Arabia
къарачай-малкъар: Сауд Арабия
kernowek: Arabi Saoudek
Кыргызча: Сауд Арабиясы
Lëtzebuergesch: Saudi-Arabien
Lingua Franca Nova: Arabia Saudi
Limburgs: Saoedi-Arabië
lumbaart: Arabia Saudita
lingála: Saudi Arabia
لۊری شومالی: ٱرٱڤستان سوعۊدی
lietuvių: Saudo Arabija
latviešu: Saūda Arābija
मैथिली: साउदी अरब
Malagasy: Arabia Saodita
Baso Minangkabau: Arab Saudi
македонски: Саудиска Арабија
монгол: Саудын Араб
Bahasa Melayu: Arab Saudi
مازِرونی: سعودی عربستون
Dorerin Naoero: Taudiarabiya
Nāhuatl: Saudarabia
Plattdüütsch: Saudi-Arabien
नेपाली: साउदी अरब
नेपाल भाषा: साउदी अरबिया
Nederlands: Saoedi-Arabië
norsk nynorsk: Saudi-Arabia
Novial: Saudi Arabia
Nouormand: Arabie Saudi
Livvinkarjala: Saudi Arabii
ଓଡ଼ିଆ: ସାଉଦି ଆରବ
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ
Kapampangan: Saudita Arabia
Papiamentu: Saudi Arabia
Deitsch: Saudi Arabia
Norfuk / Pitkern: Saudi Arabia
Piemontèis: Arabia Saodita
پنجابی: سعودی عرب
português: Arábia Saudita
Runa Simi: Sawud Arabya
rumantsch: Arabia Saudita
română: Arabia Saudită
armãneashti: Arabia Saudescã
tarandíne: Arabie Saudite
русиньскый: Саудьска Арабія
Kinyarwanda: Arabiya Sawudite
संस्कृतम्: सऊदी अरब
саха тыла: Сауд Арабията
sicilianu: Arabbia Saudita
davvisámegiella: Saudi-Arábia
srpskohrvatski / српскохрватски: Saudijska Arabija
Simple English: Saudi Arabia
slovenčina: Saudská Arábia
slovenščina: Saudova Arabija
chiShona: Saudi Arabia
Soomaaliga: Sacuudi Carabiya
српски / srpski: Саудијска Арабија
SiSwati: I-Arabhiya
Seeltersk: Saudi-Arabien
Basa Sunda: Saudi Arabia
svenska: Saudiarabien
Kiswahili: Saudia
Türkmençe: Saud Arabystany
Tagalog: Saudi Arabia
Tok Pisin: Saudi Arabia
Türkçe: Suudi Arabistan
татарча/tatarça: Согуд Гарәбстаны
chiTumbuka: Saudi Arabia
удмурт: Сауд Аравия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سەئۇدى ئەرەبىستان
українська: Саудівська Аравія
oʻzbekcha/ўзбекча: Saudiya Arabistoni
vepsän kel’: Saudan Arabii
Tiếng Việt: Ả Rập Xê Út
Volapük: Sauda-Larabän
Winaray: Saudi Arabia
მარგალური: საუდიშ არაბეთი
Vahcuengh: Saudi Ahlazbwz
Bân-lâm-gú: Saudi A-la-pek