Hamburg
English: Hamburg

Hamburg
Flag of Hamburg.svgDEU Hamburg COA.svg
Bratach a' bhaileGearradh-arm
no Seula
Alster Hd pano a.jpg
Binnenalster aig beul na h-oidhche
Deutschland Lage von Hamburg.svg
Suidheachadh
DùthaichA' Ghearmailt
Co-chomharran53° 33′ T
10° 00′ E
Feartan fiosaigeach
Farsaingeachd755 km²
Àireamh-shluaigh1,754,317 (2005)
Dlùths2,323.6/km²
Àireamh fòn40
Duilleag oifigeilhttp://www.hamburg.de/

'S e saor bhaile ann an taobh tuath na Ghearmailt a tha ann an Hamburg.

Suidheachadh

Tha Hamburg ann an taobh tuath na Gearmailt, mu 100 cilemeatair air falbh bhon Chuan a Tuath. 'S e Hamburg am baile as motha ach aon anns a’ Ghearmailt as dèidh Berlin. Anns a’ bhliadhna 2005 bha 1754317 duine a’ fuireach ann an Hamburg. 'S e baile agus stàit a tha ann an Hamburg mar a tha e ann an Berlin agus Bremen cuideachd. Anns a’ Chuain a Tuath tha trì eileanan, Neuwerk, Scharhörn agus Nigehörn, agus am pàirce nàdair Hamburgisches Wattenmeer a tha a’ buntainn ri Hamburg cuideachd. Taobh tuath air Hamburg tha Schleswig-Holstein agus 'san taobh a dheas tha Sagsainn Iòsail. Tha am pàirce-nàiseanta Lüneburger Heide suidhichte deas air Hamburg..

Cruinn-eòlas

Tha cruth na tìre timcheall air Hamburg rèidh, chan eil cnoc nas àirde ach 116 meatair (Hasselbrack) ann.

Anns a’ bhaile tha tòrr aibhnichean, mar sin dheth canaidh iad: Venedig a Tuath ris. Seo na h-aibhnichean cudthromach:

  • Elbe, an abhainn as cudthromaiche
  • Alster
  • Bille
  • Este
  • Flottbek
  • Seeve

Tha dàm ann an Alster ann am meadhan a’ bhaile, mar sin tha dà loch-tasgaidh ann, an Außenalster (an loch as motha) agus am Binnenalster.

Sgìrean ann an Hamburg

Na seachd Sgìrean ann an Hamburg
SgìreÀireamh-shluaighFarsaingeachdDlùths
Hamburg-Mitte238.257 (2006)10711652,46
Hamburg-Altona246.936 (2006)07833153,72
Eimsbüttel248.233 (2006)05014954,75
Hamburg-Nord283.246 (2006)05784900,05
Wandsbek408.032 (2006)14752766,32
Bergedorf118.789 (2006)1548767,37
Harburg200.134 (2006)16101243,07

Eaconomaidh

Tùr telebhisean ann an Hamburg

Is e àite glè chudthromach anns a’ Ghearmailt agus anns an Roinn-Eòrpa airson malairt agus trafaig a tha ann an Hamburg. Is e Hamburg an sgìre as beartaiche anns an Roinn-Eòrpa, an dèidh Lunnainn, am Bruiseal agus Luxembourg[1]

'S e adhair-sheòladh an gnìomhachas as chudthromaiche ann an Hamburg (m.e.: Airbus Deutschland Gmbh). Tha ceimigeachd, bàtaichean, ola-thalamhain, bancaichean agus na meadhanan ann cuideachd.Tha foillsichearan chudthromach agus cliùiteach ann an Hamburg, m.e. Axel Springer AG, Gruner&Jahr neo Heinrich Bauer Verlag. A thuilleadh air sin, tha stèiseanan telebhisean m.e.: NDR, ARD agus an caochladh gnìomhachais ciùil ag obair anns a’ bhaile.

Ged nach eil Hamburg suidhichte aig a’ chladach tha an Elbe anns a’ bhaile domhainn agus leathann gu leòr airson port-mara cudthromach. Is e am port as motha air feadh a’ Ghearmailt a tha anns a’ phort Hamburg agus an dàrna phort as motha anns an Roinn Eòrpa. B’ e baile malairteach bhon meadhan–aoisean a bha ann an Hamburg agus chaidh margadh nan sèaraichean a stèidheachadh anns a’ bhliadhna 1558, a chiad mhargadh anns a’ Ghearmailt. Chan eil e glè chudthromach an-diugh.

An-diugh, ri taobh a’ phuirt, a’ mhalairt agus a’ gnìomhachas, tha Hamburg air toiseach le co-labhairtean agus fèillean cuideachd.Tha oilthigh agus colaisdean saidheansail ann an Hamburg.

Eachdraidh

Bhon 4mh linn bha daoine a’ còmhnaidh anns an sgìre far a bheil Hamburg an-diugh. Chaidh eaglais agus daingneachd a stèidheachadh anns a’ bhliadhna 810 bho Teàrlach Mòr. B’ e Hammaburg an t-ainm a bha air an daingneach. Ach tro na linntean dh’atharraich Hammaburg gu Hamburg.

A' cur greim air Störtebeker faisg air Helgoland (1401)

Bhon 12na linn bha àite malairt ann. Bhon a sheo dh’ fhàs am baile nas motha agus anns na meadhan-aoisean b’ e àite cudthromach a bha ann an Hamburg, is dòcha an àite a bu chudthromaiche anns an Hanse.

B’ e companaidh malairt eadar-nàiseanta a bha anns an Hanse. Chaidh a stèidheachadh le luchd-malairt à Lübeck, Rostock, Wismar, Hamburg agus bailtean eile anns a' Ghearmailt. Chaidh iad còmhla oir bha iad airson a bhith farpaiseach air taobh a-muigh a' Ghearmailt. Bha an Hanse glè shoirbheachail agus dh’fhàs e glè bheartach. Tro na bhliadhnaichean dh’atharraich iad bho comann mhalairt gu comann nam bailtean.

Aig an àm seo chaidh bathar a ghiùlain air a' mhuir agus na h-aibhnichean agus mar sin dh’fhàs spùinneadairean–mara nas treasa. B’ fheudar do fir-cheàirde fhulang cho fad air 300 bliadhna. B’ e Klaus Störtebeker an spùinneadair–mara as ainmeile aig an àm seo. Chaidh e a thoirt don phrìosan agus chaill e a cheann anns a’ bhliadhna 1401. Anns a' bhliadhna 1619 b’ e Hamburg am baile as motha air feadh a' Ghearmailt a bha ann an.Eadar an 16mh linn agus an 20mh linn bha Hambug a’ buntainn don Danmhairg agus pàirt dhen Ìompaireachd Naomh Ròmanach na Gearmailt. Anns a’ bhliadhna 1871 cheangail Hamburg ris an Deutsches Reich.

Anns an Dàrna Cogadh, anns an Iuchar agus an Lùnasdal 1943, nuair a leag itealanan bomaichean air Hamburg, chaochail eadar 40.000 agus 50.000 duine. B’ e Operation Gomorrha an t-ainm a bha air an gnìomh seo.

Cultar

Deutsches Schauspielhaus

'S e am prìomh-bhaile do Mhusicals anns a’ Ghearmailt a tha ann an Hamburg. Bidh tòrr Musicals ainmeile air an chluich an seo fhad a’ bhliadhna.

Tha opra agus cuirm-chiùil agus tòrr thaighean-cluiche mòra ann an Hamburg, m.e.:

  • Thalia Theater
  • Deutsches Schauspielhaus
  • Ohnsorg-Theater

Daoine ainmeil à Hamburg

San 3 am Faoilleach 1809 rugadh Felix Mendelssohn Bartholdy, neach ciùil cliùiteach, ann an Hamburg.

Àiteachan inntinneach

Reeperbahn ann an St. Pauli

'S e àite inntinneach agus iomraiteach air feadh na Roinn Eòrpa a tha ann an Reeperbahn. An toiseach b' e àite far an do rinn daoine ròpaichean a bha ann an Reeperbahn. Thàinig an t-ainm bhon fhacal Ghearmailtis "Reep" a tha a’ ciallachadh ròpa. An-diugh tha an t-sràid cliùiteach airson taighean-shiùrsachd, taighean-cluiche, ceòl agus Cabarett.

Tha an Reeperbahn anns a' cheàrn St.Pauli (Naomh Pauli), agus tha St.Pauli faisg air a’ phuirt. Mar sin tha tòrr taighean-seinnse agus taighean-òsda beaga anns a' cheàrn seo.

Speicherstadt ann an Hamburg

Faisg air an Reeperbahn tha am Fischmarkt (margadh-èisg). Ach cha do rèic daoine iasg a-mhàin, ach beathaichean eadar-dhealaichte agus tòrr rudan eile.

Ann an St. Pauli, faisg air am Fischmarkt, tha na Landungsbrücken, àite far a bheil na bàtaichean mòra a’ ruigsinn air Hamburg.

Taigh-solas Neuwerk

Eadar meadhan a’ bhaile agus am port tha an Speicherstadt, àite far a bheil tòrr seann ionadan-tasgaidh mòra. Chan eil sràidean ann ach cladhan-aibhnichean ris an canar Fleete. 'S e àite inntinneach agus brèagha a th’ ann an-diugh. Chan eil a h-uile taighean cleachdte mar taighean stòras-bhathair. Tha na h-oifisean agus na taighean-còmhnaidh daor an seo a-nis.Tha sia eaglaisean mòra ann an Hamburg agus 's e Eaglais Naomh Mìcheal an ìomhaigh a tha aig Hamburg.

Chan eil an taigh as sine den bhaile anns a’ bhaile fhèin ach air an eilean Neuwerk. 'S e taigh-solas a tha ann, chaidh a thogail anns a’ bhliadhna 1310.

  • Hella Kemper, Kerstin Schmidtfrerick, Eva-Christiane Wetterer: Hummelbuch, Hamburg Brevier, Fiosrachadh mu Hamburg, Murmann-Verlag, Hamburg 2007, ISBN 3-86774-009-7 ('sa Ghearmailtis)
  • Eckart Kleßmann: Geschichte der Stadt Hamburg. Eachdraidh Hamburg/Sabine Groenewold Verlage/Europäische Verlagsanstalt, Hamburg 2002, ISBN 3-434-52596-3 ('sa Ghearmailtis)

Bailtean Co-cheangailte

Ceanglaichean a-mach

Commons
Tha dealbhan ann an Wikimedia Commons cuideachd a tha ceangailte ris an aiste seo:

Dealbhan

Iomraidhean

  1. Eurostat News Release 63/2006: Regional GDP per inhabitant in the EU 25
  2. Stadt Dresden
  3. Annuaire de France
  4. SisterCities
Other Languages
Gaeilge: Hamburg
Gaelg: Hamburg
Scots: Hamburgh
Cymraeg: Hamburg
Afrikaans: Hamburg
Akan: Hamburg
Alemannisch: Hamburg
አማርኛ: ሃምቡርግ
aragonés: Hamburgo
Ænglisc: Hamburg
العربية: هامبورغ
ܐܪܡܝܐ: ܗܐܡܒܘܪܓ
مصرى: هامبورج
asturianu: Hamburgu
Aymar aru: Hamburg
azərbaycanca: Hamburq
تۆرکجه: هامبورق
башҡортса: Гамбург
Boarisch: Hamburg
žemaitėška: Hamburgs
беларуская: Гамбург
беларуская (тарашкевіца)‎: Гамбург
български: Хамбург
भोजपुरी: हैम्बर्ग
বাংলা: হামবুর্গ
brezhoneg: Hamburg
bosanski: Hamburg
буряад: Һамбург
català: Hamburg
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hamburg
нохчийн: Гамбург
Chamoru: Hamburg
کوردی: ھامبورگ
corsu: Amburgu
čeština: Hamburk
kaszëbsczi: Hambùrg
Чӑвашла: Гамбург
dansk: Hamborg
Deutsch: Hamburg
Zazaki: Hamburg
dolnoserbski: Hamburg
Ελληνικά: Αμβούργο
emiliàn e rumagnòl: Ambûrg
English: Hamburg
Esperanto: Hamburgo
español: Hamburgo
eesti: Hamburg
euskara: Hanburgo
estremeñu: Amburgu
فارسی: هامبورگ
suomi: Hampuri
Na Vosa Vakaviti: Hamburg
føroyskt: Hamburg
français: Hambourg
Nordfriisk: Hambörj
furlan: Amburc
Frysk: Hamburch
galego: Hamburgo
Avañe'ẽ: Hamburgo
Hausa: Hamburg
客家語/Hak-kâ-ngî: Hamburg
Hawaiʻi: Hamepuka
עברית: המבורג
हिन्दी: हैम्बर्ग
hrvatski: Hamburg
hornjoserbsce: Hamburg
magyar: Hamburg
հայերեն: Համբուրգ
interlingua: Hamburgo
Bahasa Indonesia: Hamburg
Interlingue: Hamburg
Ilokano: Hamburg
ГӀалгӀай: Ӏамбий
Ido: Hamburg
íslenska: Hamborg
italiano: Amburgo
日本語: ハンブルク
Jawa: Hamburg
ქართული: ჰამბურგი
Qaraqalpaqsha: Gamburg
Kongo: Hamburg
қазақша: Гамбург
한국어: 함부르크
Ripoarisch: Hamburg
kurdî: Hamburg
kernowek: Hamburg
Кыргызча: Гамбург
Latina: Hamburgum
Ladino: Hamburgo
Lëtzebuergesch: Hamburg
лезги: Гьамбург
Lingua Franca Nova: Hamburg
Limburgs: Hamburg
Ligure: Ambûrgo
lumbaart: Amburgh
lietuvių: Hamburgas
latviešu: Hamburga
олык марий: Гамбург
македонски: Хамбург
മലയാളം: ഹാംബർഗ്
монгол: Хамбург
मराठी: हांबुर्ग
кырык мары: Гамбург
Bahasa Melayu: Hamburg
Malti: Amburgu
မြန်မာဘာသာ: ဟမ်းဗတ်မြို့
эрзянь: Гамбург ош
Dorerin Naoero: Hamburg
Plattdüütsch: Hamborg
Nedersaksies: Hambörg
नेपाली: ह्याम्बर्ग
नेपाल भाषा: ह्याम्बर्ग
Nederlands: Hamburg
norsk nynorsk: Hamburg
norsk: Hamburg
Novial: Hamburg
occitan: Amborg
Ирон: Гамбург
ਪੰਜਾਬੀ: ਹਾਮਬੁਰਕ
Kapampangan: Hamburg
Papiamentu: Hamburg
Picard: Hambourq
Deitsch: Hamburg
Pälzisch: Hamburg
Norfuk / Pitkern: Hamburg
polski: Hamburg
Piemontèis: Amborgh
پنجابی: ہامبرگ
português: Hamburgo
Runa Simi: Hamburg
rumantsch: Hamburg
romani čhib: Hamburg
română: Hamburg
русский: Гамбург
русиньскый: Гамбург
sardu: Amburgu
sicilianu: Amburgu
davvisámegiella: Hamborg
srpskohrvatski / српскохрватски: Hamburg
Simple English: Hamburg
slovenčina: Hamburg
slovenščina: Hamburg
shqip: Hamburgu
српски / srpski: Хамбург
Seeltersk: Hambuurich
Sunda: Hamburg
svenska: Hamburg
Kiswahili: Hamburg
ślůnski: Hamburg
தமிழ்: ஆம்பர்கு
тоҷикӣ: Ҳомбург
Tagalog: Hamburg
Türkçe: Hamburg
татарча/tatarça: Һамбург
chiTumbuka: Hamburg
Twi: Hambɔg
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Hamburg
українська: Гамбург
اردو: ہم برک
oʻzbekcha/ўзбекча: Gamburg
vèneto: Anburgo
vepsän kel’: Gamburg
Tiếng Việt: Hamburg
West-Vlams: Hamburg
Volapük: Hamburg
Winaray: Hamburg
吴语: 汉堡
isiXhosa: Hamburg
მარგალური: ჰამბურგი
ייִדיש: האמבורג
Yorùbá: Hamburg
中文: 汉堡
文言: 漢堡
Bân-lâm-gú: Hamburg
粵語: 漢堡