Cónocht

Equinoxes-solstice EN.svg

Is é an rud is cónocht ann ná ceann den dá uair sa bhliain nuair is ionann fad an lae agus fad na hoíche, nó go sonrach, aon cheann den dá phointe ar an sféar neamhaí mar a dtrasnaíonn an t-éiclipteach an meanchiorcal neamhaí[1]. Ar an la seo, tá dhá uair an chloig déag de sholas an lae ann agus dhá uair an chloig déag den dorchadas. 

Go fisiciúil, is iad seo na pointí ag a dtrasnaíonn an ghrian an meánchiorcal neamhaí ina gluaisne bhliantúil, de réir dealraimh:

  • idir 21 Márta agus 23 Márta, Cónocht an Earraigh, nuair a thrasnaíonn sí ón deisceart don tuaisceart

agus

Ar na laethanta sin, is díreach os cionn an mheánchiorcail a bhíonn an ghrian. Titeann an oiread céanna solais agus teasradaíochta ón ngrian ar an leathchruinne thuaidh is a thiteann ar an leathchruinne theas. Agu fágann ionad is treoshuíomh an domhain i leith na gréine go dtiteann an oiread céanna solais is teasradaíochta ón ngrian ar an leathchruinne thuaidh is an leathchruinne theas. Mar sin, bíonn an ghrian díreach os cionn an mheánchiorcail. Bíonn an lá agus an oíche chomh fada lena chéile - go díreach - ag an am seo[2]

Tógtar cónocht an earraigh mar phointe nialais i gcórais comhordanáidí neamhaí.

  • tagairtí

Tagairtí

  1. Hussey, Matt - Fréamh an Eolais, Coiscéim, 2011
  2. Eleathanach Iml 257, 20 Márta 2017


Réalteolaíocht
Is síol réalteolaíochta é an t-alt seo. , chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.


Other Languages
Ænglisc: Efenniht
العربية: اعتدال شمسي
asturianu: Equinocciu
azərbaycanca: Ekinoks
беларуская: Раўнадзенства
български: Равноденствие
বাংলা: বিষুব
brezhoneg: Kedez
bosanski: Ravnodnevnica
català: Equinocci
čeština: Rovnodennost
Cymraeg: Cyhydnos
dansk: Jævndøgn
Deutsch: Äquinoktium
Ελληνικά: Ισημερία
English: Equinox
Esperanto: Ekvinokso
español: Equinoccio
euskara: Ekinokzio
فارسی: اعتدالین
français: Équinoxe
galego: Equinoccio
हिन्दी: विषुव
hrvatski: Ravnodnevica
Kreyòl ayisyen: Ekinòks otòn
Bahasa Indonesia: Ekuinoks
íslenska: Jafndægur
italiano: Equinozio
日本語: 分点
la .lojban.: cteduncitsi
ქართული: ბუნიაობა
한국어: 분점
kurdî: Ekînoks
Latina: Aequinoctium
Lëtzebuergesch: Equinoxe
lietuvių: Lygiadienis
latviešu: Ekvinokcija
олык марий: Кечытӧр
македонски: Рамноденица
മലയാളം: വിഷുവം
Bahasa Melayu: Ekuinoks
Nederlands: Equinox
norsk: Jevndøgn
Nouormand: Étchinosse
occitan: Equinòcci
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਮਰਾਤ
polski: Równonoc
português: Equinócio
română: Echinocțiu
саха тыла: Күн тэҥнэһиитэ
Scots: Equinox
srpskohrvatski / српскохрватски: Ekvinocij
Simple English: Equinox
slovenčina: Rovnodennosť
slovenščina: Enakonočje
chiShona: Tsazahusiku
shqip: Ekuinoksi
српски / srpski: Равнодневица
Basa Sunda: Ékuinoks
svenska: Dagjämning
Kiswahili: Sikusare
తెలుగు: విషువత్తు
Tagalog: Ekinoks
Türkçe: Ekinoks
татарча/tatarça: Көн-төн тигезлеге
українська: Рівнодення
oʻzbekcha/ўзбекча: Kuzgi teng kunlik
Tiếng Việt: Điểm phân
Winaray: Ekwinoks
中文: 分點
粵語: 分日