An Mhongóilis

Mongóilis
(монгол Mongol
Monggol.svg Mongɣul)
Á labhairt:An Mhongóil, An tSín, An Chirgeastáin, An Rúis
Réigiún:An Áise
Cainteoirí san Iomlán:5,700,000
Rang:~
Líne ghinealaigh:Teangacha Altaecha

 Teangacha Mongólacha
  Oirthearach
   Oirat-Khalkha
    Khalkha-Buiriátach
     Túvais

Stádas Oifigiúil
Teanga Oifigiúil:na Mongóile, na Síne (an Onn-Mhongóil)
Foras Pleanála Teanga:Níl údarás teanga ann
Cóid teangeolaíocha
ISO 639-1mn
ISO 639-2mon
ISO 639-3mon
Amharc ar: TeangaLiosta Teangacha

Teanga Mhongólach is ea an Mhongóilis. Is í teanga oifigiúil na Mongóile í, áit a bhfuil sí á labhairt ag corradh is 2 mhilliún duine. Is í an aibítir Choireallach a úsáidtear leis an Mongóilis a scríobh sa Mhongóil féin, ach is í an aibítir Mhongólach atá in úsáid sa tSín. Le fírinne, is deacair a rá, an canúintí nó teangacha Mongólacha iad na leaganacha den teanga a labhraítear sa tSín. Sa Mhongóil féin, tá caighdeán na Mongóilise bunaithe ar an gcanúint a labhraítear sa stát sin, is é sin, an "Chalcha-Mhongóilis". Na Mongólaigh sa tSín, áfach, úsáideann siad i gcónaí an caighdeán clasaiceach a théann leis an aibítir Mhongólach. Tá sé i gceist ag na Mongólaigh sa Mhongóil féin cromadh ar ais ar a gcuid seanlitreach a úsáid, ach níor éirigh leis an athrú seo go rómhaith fós. Tá an scríbhneoireacht Chlasaiceach á múineadh sna scoileanna inniu, agus súil leis go rachaidh sí in úsáid níos forleithne de réir a chéile.

Teanga tháite ghreamaitheach í an Mhongóilis, is é sin, teanga shintéiseach, agus mar sin, is minic a chuirtear iarmhír i ndiaidh a chéile le tamhan an fhocail chun foirmeacha gramadaí a chruthú nó focail nua a fhréamhú. Tá deilbhíocht shaibhir ag na briathra, ó thaobh na n-aimsirí, na modhanna agus na rangabhálacha de, ach ní chuirtear pearsa an ainmní in iúl le haon iarmhír ar leith - caithfidh tú an t-ainmní a lua. (Is é sin, níl foirm sa Mhongóilis cosúil le "labhraím" na Gaeilge - caithfidh tú "labhraíonn mé" a rá.) Maidir leis na hainmfhocail, tá ocht dtuiseal acu: an t-ainmneach, an ginideach, an tabharthach, an t-áinsíoch, an t-ochslaíoch, an t-uirliseach, an tionlacthach, agus an treóch.

Fuair an Mhongóilis a lán focal ar iasacht ó theangacha an réigiúin: an Tibéidis, an tSean-Tuircic, an tSanscrait, na teangacha Tungúsacha, agus an tSínis. Le déanaí, is iad an Béarla agus an Rúisis a fuair an lámh in uachtar mar fhoinsí iasachta - sa Mhongóil féin, ar a laghad. Tá coiste téarmaíochta ag stát na Mongóile ag soláthar téarmaí aistrithe, agus mar sin, tá an Mhongóilis réasúnta glan ó iasachtaí nua-aimseartha. Scéal eile, ar ndóigh, gur aistriúcháin focal ar fhocal ar na téarmaí coimhthíocha iad na téarmaí nuachumtha go minic.


Other Languages
Afrikaans: Mongools
አማርኛ: ሞንጎልኛ
aragonés: Idioma mongol
العربية: لغة منغولية
asturianu: Idioma mongol
azərbaycanca: Monqol dili
تۆرکجه: موغول دیلی
башҡортса: Монгол теле
беларуская: Мангольская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Мангольская мова
български: Монголски език
brezhoneg: Mongoleg
català: Mongol
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Mùng-gū-ngṳ̄
čeština: Mongolština
Чӑвашла: Монгол чĕлхи
Cymraeg: Mongoleg
Esperanto: Mongola lingvo
español: Idioma mongol
euskara: Mongoliera
français: Mongol
Frysk: Mongoalsk
客家語/Hak-kâ-ngî: Mùng-kú-ngî
עברית: מונגולית
हिन्दी: मंगोल भाषा
Fiji Hindi: Mongolian bhasa
hornjoserbsce: Mongolšćina
magyar: Mongol nyelv
հայերեն: Մոնղոլերեն
Bahasa Indonesia: Bahasa Mongol
íslenska: Mongólska
italiano: Lingua mongola
日本語: モンゴル語
Qaraqalpaqsha: Mongol tili
қазақша: Моңғол тілі
kalaallisut: Mongoliamiutut
한국어: 몽골어
Кыргызча: Монгол тили
Lingua Franca Nova: Mongol (lingua)
lietuvių: Mongolų kalba
latviešu: Mongoļu valoda
македонски: Монголски јазик
монгол: Монгол хэл
Bahasa Melayu: Bahasa Mongolia
Dorerin Naoero: Dorerin Mongoriya
Nāhuatl: Mongollahtōlli
नेपाल भाषा: मंगोल भाषा
Nederlands: Mongools
norsk nynorsk: Mongolsk
norsk: Mongolsk
occitan: Mongòl
Kapampangan: Amanung Monggol
پنجابی: منگولی
português: Língua mongol
Runa Simi: Muñgul simi
română: Limba mongolă
саха тыла: Монгуол тыла
srpskohrvatski / српскохрватски: Mongolski jezik
Simple English: Mongolian language
slovenčina: Mongolčina
српски / srpski: Монголски језик
svenska: Mongoliska
Türkmençe: Mongol dili
Türkçe: Moğolca
Xitsonga: Mongolia
татарча/tatarça: Монгол теле
тыва дыл: Моол дыл
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: موڭغۇل تىلى
українська: Монгольська мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Mongol tili
Tiếng Việt: Tiếng Mông Cổ
Volapük: Mongolänapük
吴语: 蒙古语
მარგალური: მონღოლური ნინა
ייִדיש: מאנגאליש
中文: 蒙古语
文言: 蒙古語
Bân-lâm-gú: Bông-kó͘-gí
粵語: 蒙古話