An Domhnach
English: Sunday

Is é An Domhnach an chéad lá den tseachtain de réir an traidisiúin Chríostaí, ach mar gur lá saoire é is é an dara lá den deireadh seachtaine é go coitianta. Rinneadh lá saoire de ionas go mbeadh Críostaithe in ann freastal ar an Aifreann (Caitliceach) agus comaoineach a ghlacadh.

De réir na féilire Greagóraí, ní thosaíonn aois nua ar an Domhnach. De réir na féilire Eabhraí, ní thosaíonn aon bhliain ar an Domhnach. Bíonn Aoine 13 le fáil in aon mhí a thosaíonn ar an Domhnach.

De réir seantraidisiúin Ghiúdaigh is é an Satharn an tSabóid. Ina lán teangacha is ionann na focail atá ar 'Shatharn' agus ar ‘Shabóid,' cé go ndéanann eaglaisí ceartchreidmheacha idirdhealú idir an Satharn agus lá na Sabóide. Is annamh a thugann Caitlicigh an tSabóid ar an lá, ach is nós le go leor Protastúnach 'an tSabóid' a thabhairt ar an Domhnach.

Sa chuid is mó den Eoraip agus i Meiriceá Theas (seachas sa Bhrasaíl) is é an Domhnach an lá deireanach den tseachtain. I dtíortha eile, dála SAM, is é an chéad lá é, barúil thraidisiúnta a tháinig anuas ó na Seanghiúdaigh, ó na Seanéigiptigh agus ón Impireacht Naofa Romhánach. De réir an ISO 8601, is é an Luan an chéad lá agus is é an Domhnach an seachtú lá.

Dar le haicmí áirithe Críostaí a bhfuil dearcadh ceartchreidmheach nó piúratánach acu, ní dhéantar obair ar bith Dé Domhnach, cé is moite de chúrsaí adhartha nó de ghníomh práinne.

Is lá mór spóirt é an Domhnach. I SAM imrítear an pheil Dé Domhnaigh, agus Dé Sathairn agus Dé Luain freisin. (Imrítear peil choláisteach ar an Sathairn agus peil mheánscoile ar an Aoine.) Imrítear formhór na gcluichí Gaelacha (peil, iománaíocht agus camógaíocht) ar an Domhnach, agus is minic a athraítear am freastail sna séipéil nuair a bhíonn cluiche tábhachtach á imirt.

Sa chuid den domhan a tháinig faoi anáil na Críostaíochta, is gnách le hoifigí stáit, le rialtais áitiúil, le cúirteanna agus eile dúnadh Dé Domhnaigh. Ní fada ó bhí sé ina raic sa Bhreatain nuair a chinn an rialtas go mbeadh cead trádála ag gnólachtaí áirithe Dé Domhnaigh, agus is annamh tráchtáil ar siúl Dé Domhnaigh idtíortha a bhfuil traidisiún Caitliceach iontu. I SAM agus san Eoraip bíonn uaireanta oscailte na siopaí níos giorra de ghnáth ar an Domhnach.

I dtíortha Béarla craolaíonn a lán staisiún teilifíse a gcuid clár polaitiúil Dé Domhnaigh. Bhíonn eagrán níos toirtiúla de na nuachtáin ar fáil ar an Domhnach, agus iris lándaite agus forlíonta spóirt agus cultúir leo go minic .

Other Languages
Аҧсшәа: Амҽыша
адыгабзэ: Тхьаумафэ
Afrikaans: Sondag
Alemannisch: Sonntag
አማርኛ: እሑድ
aragonés: Domingo
Ænglisc: Sunnandæg
العربية: الأحد (يوم)
ܐܪܡܝܐ: ܚܕܒܫܒܐ
مصرى: يوم الحد
asturianu: Domingu
تۆرکجه: سودگونو
башҡортса: Йәкшәмбе
Bali: Redité
žemaitėška: Nedielės dėina
Bikol Central: Domingo
беларуская: Нядзеля
беларуская (тарашкевіца)‎: Нядзеля
български: Неделя
भोजपुरी: अतवार
Banjar: Ahad
বাংলা: রবিবার
བོད་ཡིག: གཟའ་ཉི་མ།
brezhoneg: Sul (deiz)
bosanski: Nedjelja
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: ᨕᨛᨔᨚ ᨕᨖᨕᨗ
català: Diumenge
Chavacano de Zamboanga: Domingo
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lā̤-bái-nĭk
нохчийн: КӀиран де
Cebuano: Dominggo
Chamoru: Damenggo
کوردی: یەکشەممە
corsu: Dumenica
čeština: Neděle
kaszëbsczi: Niedzela
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Нєдѣлꙗ
Чӑвашла: Вырсарникун
Cymraeg: Dydd Sul
dansk: Søndag
Deutsch: Sonntag
Zazaki: Kırê
dolnoserbski: Njeźela
डोटेली: आइतवार
ދިވެހިބަސް: އާދިއްތަ ދުވަސް
eʋegbe: Kɔsiɖagbe
Ελληνικά: Κυριακή
emiliàn e rumagnòl: Dumènica
English: Sunday
Esperanto: Dimanĉo
español: Domingo
eesti: Pühapäev
euskara: Igande
estremeñu: Domingu
فارسی: یکشنبه
suomi: Sunnuntai
føroyskt: Sunnudagur
français: Dimanche
arpetan: Demenge
furlan: Domenie
Frysk: Snein
Gagauz: Pazar
贛語: 禮拜天
kriyòl gwiyannen: Dimanch
Gàidhlig: Di-Dòmhnaich
galego: Domingo
گیلکی: ىکشمبه
Avañe'ẽ: Arateĩ
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Aitar
ગુજરાતી: રવિવાર
Gaelg: Jedoonee
Hausa: Lahadi
客家語/Hak-kâ-ngî: Lî-pai-ngit
Hawaiʻi: Pōpule
עברית: יום ראשון
हिन्दी: रविवार
hrvatski: Nedjelja
hornjoserbsce: Njedźela
Kreyòl ayisyen: Dimanch
magyar: Vasárnap
հայերեն: Կիրակի
interlingua: Dominica
Bahasa Indonesia: Minggu
Ilokano: Domingo
ГӀалгӀай: КӀиранди
Ido: Sundio
íslenska: Sunnudagur
italiano: Domenica
日本語: 日曜日
Jawa: Minggu
ქართული: კვირა
Taqbaylit: Acer
Kabɩyɛ: Kujuka wiye
қазақша: Жексенбі
kalaallisut: Sapaat
ភាសាខ្មែរ: ថ្ងៃអាទិត្យ
ಕನ್ನಡ: ಭಾನುವಾರ
한국어: 일요일
Перем Коми: Кресення
къарачай-малкъар: Ыйых кюн
Ripoarisch: Sonndaach
kurdî: Yekşem
коми: Вежалун
kernowek: Dy' Sul
Кыргызча: Жекшемби
Latina: Dies solis
Ladino: Aljhad
Lëtzebuergesch: Sonndeg
лакку: АлхӀат
лезги: Гьяд
Limburgs: Zoondag
lumbaart: Dümìnica
lietuvių: Sekmadienis
latviešu: Svētdiena
мокшень: Таргоши
Malagasy: Alahady
олык марий: Рушарня
Minangkabau: Akaik
македонски: Недела
മലയാളം: ഞായർ (ദിവസം)
монгол: Ням гараг
मराठी: रविवार
Bahasa Melayu: Ahad
Mirandés: Demingo
မြန်မာဘာသာ: တနင်္ဂနွေ
эрзянь: Таргочи
مازِرونی: یه‌شه‌مبه
Nāhuatl: Tōnatiuhtōnal
Napulitano: Dummeneca
Plattdüütsch: Sünndag
Nedersaksies: Zundag
नेपाली: आइतवार
नेपाल भाषा: आइतबाः
Nederlands: Zondag
norsk nynorsk: Sundag
norsk: Søndag
Novial: Sundijo
Nouormand: Dînmanche
Sesotho sa Leboa: Sontaga
Chi-Chewa: Lamulungu
occitan: Dimenge
Livvinkarjala: Pyhäpäivy
ଓଡ଼ିଆ: ରବିବାର
ਪੰਜਾਬੀ: ਐਤਵਾਰ
Deitsch: Sunndaag
polski: Niedziela
پنجابی: اتوار
Ποντιακά: Κερεκήν
پښتو: يونۍ
português: Domingo
Runa Simi: Intichaw
română: Duminică
armãneashti: Dumânicâ
tarandíne: Dumèneche
русский: Воскресенье
русиньскый: Недїля
Kinyarwanda: Ku cyumweru
संस्कृतम्: रविवासरः
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱥᱤᱸᱜᱮ ᱢᱟᱦᱟᱸ
sardu: Domìniga
sicilianu: Dumìnica
Scots: Sunday
سنڌي: آچر
davvisámegiella: Sotnabeaivi
srpskohrvatski / српскохрватски: Nedjelja
සිංහල: ඉරිදා
Simple English: Sunday
slovenčina: Nedeľa
slovenščina: Nedelja
Gagana Samoa: Aso Sa
chiShona: Svondo (musi)
Soomaaliga: Axad
shqip: E diela
српски / srpski: Недеља
Sunda: Minggu
svenska: Söndag
Kiswahili: Jumapili
ślůnski: Ńydźela
తెలుగు: ఆదివారము
тоҷикӣ: Якшанбе
ትግርኛ: ሰንበት
Türkmençe: Ýekşenbe
Tagalog: Linggo (araw)
Tok Pisin: Sande
Türkçe: Pazar
татарча/tatarça: Якшәмбе
тыва дыл: Улуг-хүн
удмурт: Арнянунал
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: يەكشەنبە
українська: Неділя
اردو: اتوار
oʻzbekcha/ўзбекча: Yakshanba
vèneto: Doménega
vepsän kel’: Pühäpäiv
Tiếng Việt: Chủ nhật
West-Vlams: Zundag
Volapük: Sudel
walon: Dimegne
Winaray: Dominggo
Wolof: Dibéer
吴语: 礼拜天
хальмг: Нарн өдр
მარგალური: ჟაშხა
ייִדיש: זונטיק
Vahcuengh: Ngoenzsinghgiz
中文: 星期日
Bân-lâm-gú: Lé-pài-ji̍t
粵語: 星期日