Alúmanam

Alúmanam
Siombail CheimiceachAl
Uimhir Adamhach13
Meáchan Adamhach26.9815 g/mol
Grúpa, Peiriad13, 3, p
Dlús2.70 g·cm−3
Sraith Cheimiceach
Al-TableImage.png

Is dúil cheimiceach é an t-alúmanam. Is í an mhais adamhach atá aige ná 26.9815 g/mol. Is í an uimhir adamhach13 agus is í an tsiombail cheimiceach ná Al. Is í an uimhir ocsaídiúcháin a bhíonn aige sna comhdhúile ceimiceacha ná +3.

Miotal insínte lonrach é an t-alúmanam. Tá sé ar an miotal is coitianta i screamh an Domhain, agus ar an tríú dúil cheimiceach is coitianta ar fad. Nuair a oibríonn ocsaigin an atmaisféir ar an alúmanam, éighníomhaítear é - is é sin, tagann brat ocsaíde ar an alúmanam, agus ós rud é go bhfuil ocsaíd an alúmanaim an-chrua, cosnaíonn sí an miotal istigh ar an gcreimeadh. Mar sin féin, tá an t-alúmanam araiciseach go maith chun imoibriúcháin leis na dúile eile, agus ní bhíonn sé ar fáil sa dúlra i bhfoirm mhiotail, cé go mbíonn mianta éagsúla alúmanaim coitianta go leor.

Is féidir an t-alúmanam a aithint thar na miotail eile go héasca, nó fágann an brat ocsaíde cuma ar leith air - baineann sé an loinnir de, ionas go sílfeá ar dtús nach miotal é ar aon nós ach plaisteach a bhfuil dath an mhiotail ann. Thairis sin, tá sé níos éadroime ná mar a shamhlófá le miotal.

Is í an bháicsít an mhian is tábhachtaí mar fhoinse alúmanaim. Ocsaíd neamhghlan alúmanaim atá ann. Tá a leáphointe an-ard, ach is féidir í a thuaslagan i gcrióilít leáite agus a leictrealú. Is éard atá sa chrióilít ná heicseafluaralúmanáit sóidiam, Na3AlF6.

Tá an t-alúmanam iontach tábhachtach mar mhiotal, nó tá sé an-éadrom agus an-díonta ar an gcreimeadh. Úsáidtear an t-alúmanam agus a chuid cóimhiotal sna heitleáin, mar shampla. Seoltóir maith teasa agus leictreachais é freisin.

Tá dhá iseatóp nádúrtha ag an alúmanam, mar atá, alúmanam a 27 agus alúmanam a 26. Iseatóp cobhsaí é alúmanam a 27, ach is féidir iarsmaí beaga den iseatóp eile a aimsiú sa dúlra. Iseatóp radaighníomhach é, agus leathré réasúnta fada aige, mar atá, timpeall ar 717 000 bliain. Thairis sin, is féidir iseatóip radaighníomhacha eile a tháirgeadh i luasairí cáithníní.

  • an talúmanam agus an tsláinte

An tAlúmanam agus an tsláinte

Cé go bhfuil an dúlra ar maos le comhdhúile alúmanaim, dealraíonn sé nach gcuireann na comhdhúile alúmanaim isteach ná amach ar na horgánaigh bheo, go bunúsach. Is féidir dó carnadh i gcnámha agus i néarchóras an duine ag othair nach bhfuil a nduáin ag obair mar ba chóir, ach le géarnimhiú alúmanaim a tharraingt air féin caithfidh an duine folláin smután infheicthe de shalann alúmanaim de chineál éigin a ithe. Maidir leis an tionchar fadtéarmach a bhíonn ag an alúmanam ar shláinte na ndaoine agus iad á thógáil óna thimpeallacht go leanúnach (daoine a bhfuil a gcuid bia truaillithe le comhdhúile alúmanaim, cuir i gcás), is ceist chonspóideach é i gcónaí. Glactar leis nach ndéanann alúmanam an chomhshaoil nádúrtha dochar ar bith don duine fholláin, ach san am chéanna is cúis buartha dá lán go mbitear faoi lé an alúmanaim i bhfad níos mó inniu ná mar a bhítí fadó, chomh fairsing is a úsáidtear sa tionsclaíocht é, agus nach fios do na heolaithe go fóill cad is toradh don tsíornochtadh seo.


Other Languages
Afrikaans: Aluminium
Alemannisch: Aluminium
አማርኛ: አሉምንም
aragonés: Aluminio
العربية: ألومنيوم
অসমীয়া: এলুমিনিয়াম
asturianu: Aluminiu
azərbaycanca: Alüminium
تۆرکجه: آلومینیوم
башҡортса: Алюмин
žemaitėška: Aliomėnis
беларуская: Алюміній
беларуская (тарашкевіца)‎: Алюмін
български: Алуминий
भोजपुरी: अल्मुनिया
བོད་ཡིག: ཧ་ཡང་།
brezhoneg: Aluminiom
bosanski: Aluminij
català: Alumini
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lé̤ṳ
Cebuano: Aluminio
کوردی: فافۆن
corsu: Alluminiu
čeština: Hliník
Чӑвашла: Алюмини
Cymraeg: Alwminiwm
dansk: Aluminium
Deutsch: Aluminium
Ελληνικά: Αργίλιο
English: Aluminium
Esperanto: Aluminio
español: Aluminio
eesti: Alumiinium
euskara: Aluminio
فارسی: آلومینیم
suomi: Alumiini
Võro: Alumiinium
føroyskt: Aluminium
français: Aluminium
Nordfriisk: Aluminium
furlan: Alumini
Frysk: Aluminium
Gàidhlig: Almain
galego: Aluminio
ગુજરાતી: સ્ફટ્યાતુ
Gaelg: Ollymin
客家語/Hak-kâ-ngî:
Hawaiʻi: ‘Aluminuma
עברית: אלומיניום
Fiji Hindi: Aluminium
hrvatski: Aluminij
Kreyòl ayisyen: Aliminyòm
magyar: Alumínium
Հայերեն: Ալյումին
interlingua: Aluminium
Bahasa Indonesia: Aluminium
Ilokano: Aluminio
íslenska: Ál
italiano: Alluminio
Patois: Aluuminom
la .lojban.: jinmrmalume
Basa Jawa: Alumunium
ქართული: ალუმინი
Kabɩyɛ: Alimiiniyɔɔm
Gĩkũyũ: Aluminium
қазақша: Алюминий
ភាសាខ្មែរ: អាលុយមីញ៉ូម
한국어: 알루미늄
Ripoarisch: Allu
kurdî: Bafûn
Кыргызча: Алюминий
Latina: Aluminium
Lëtzebuergesch: Aluminium
лезги: Алюминий
Limburgs: Alleminium
Ligure: Alluminio
lumbaart: Alümìnio
lietuvių: Aliuminis
latviešu: Alumīnijs
Malagasy: Viraty
македонски: Алуминиум
മലയാളം: അലൂമിനിയം
кырык мары: Алюминий
Bahasa Melayu: Aluminium
မြန်မာဘာသာ: အလူမီနီယမ်
эрзянь: Люм
Plattdüütsch: Aluminium
नेपाली: एलुमिनियम
नेपाल भाषा: एलुमिनियम
Nederlands: Aluminium
norsk nynorsk: Aluminium
norsk: Aluminium
Novial: Aluminie
Diné bizaad: Béésh ászólí
occitan: Alumini
Livvinkarjala: Al'umiinii
Ирон: Алюмини
ਪੰਜਾਬੀ: ਐਲਮੀਨੀਅਮ
Kapampangan: Aluminiu
polski: Glin
Piemontèis: Alumini
پنجابی: الومینیم
português: Alumínio
Runa Simi: Ch'aqu q'illay
rumantsch: Aluminium
română: Aluminiu
armãneashti: Aluminiu
русский: Алюминий
русиньскый: Алуміній
Kinyarwanda: Aluminiyumu
संस्कृतम्: एलुमिनियम
саха тыла: Алүминиум
sicilianu: Aluminiu
Scots: Alumeenium
srpskohrvatski / српскохрватски: Aluminijum
Simple English: Aluminium
slovenčina: Hliník
slovenščina: Aluminij
Soomaaliga: Alumiiniyaam
shqip: Alumini
српски / srpski: Алуминијум
Seeltersk: Aluminium
Basa Sunda: Aluminium
svenska: Aluminium
Kiswahili: Alumini
тоҷикӣ: Алюминий
Tagalog: Aluminyo
Türkçe: Alüminyum
татарча/tatarça: Алюминий
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئاليۇمىن
українська: Алюміній
oʻzbekcha/ўзбекча: Aluminiy
vepsän kel’: Alüminii
Tiếng Việt: Nhôm
Winaray: Aluminyo
хальмг: Алюминиум
ייִדיש: אלומיניום
Vahcuengh: Lij
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: A-lú-mih
粵語: