Yndia
English: India

Republic of India
भारत गणराज्य
Bhārat Ganarājya
Flagge fan YndiaWapen fan Yndia
FlaggeWapen
Lokaasje fan Yndia
Offisjele taalHindy, Ingelsk, en 17 oare nasjonale talen
HaadstêdNew Delhi
SteatsfoarmFederale republyk
Gebiet
% wetter
3.287.590 km²
9,5­%
Ynwenners (2011)1.210.854.977
MuntRupee (INR)
TiidsôneUTC +5:30
Nasjonale feestdei26 jannewaris
LânkoadeIND
Ynternet.in
Tillefoan91

Yndia is in lân yn Súd-Aazje, oan de Yndyske Oseaan. De haadstêd is New Delhi en de presidint fan de republyk is sûnt 2007 Pratibha Patil.

Geografy

Lizzing

Yndia wurdt begrinzge troch:

Lânskippen

De berch Kanchenjunga.

Yndia is in grut skiereilân. Lânskiplik kin it yn trije parten opdield wurde:

It noarden fan it lan leit yn de Himalayaberchrige en syn útrinners Pamir en Karakoram en is dêrtroch tige bercheftich. De Kanchenjunga mei 8.598 meter is it heechste punt.

Fierder nei it suden lizze de grutte flakten. Hjir rinne ek de grutte rivieren, de Ganges en de Brahmaputra, dy't útkomme yn de noardein fan de Baai fan Bengalen. Troch dizze rivieren is it gebiet tige fruchtber.

Yn it westen leit de Tharwoastyn en yn it suden leit in grut plato, it Dekan. Dat plato leit tusken de Baai fan Bengalen en de Arabyske See. Oan beide kanten wurdt it plato begrinzge troch berchrigen, de westlike en eastlike Ghats.

It klimaat is subtropysk oant tropysk.

Skiednis

Yndia is it mearpart fan in natuerlike ienheid, omsletten troch de Yndyske Oseaan en de Himalaja. Dêrtroch is it mûchlik te stribjen nei in ryk dat gâns it gebiet omfiemet. It is lykwols in enoarm gebiet, en troch de ôfstannen wie it hast net te dwaan sa'n ryk yn stân te hâlden. Yn de histoarje fan Yndia binne dan ek ferskate riken opkaam dy't in grut part fan it gebiet yn hannen hienen, mar dan wer útelkoar foelen.

It earste ryk dat al slagge gâns it gebiet tusken it berchtme en de see yn te nimmen, kaam fan bûten: Grut-Brittanje wie mei de foarútgong fan de tegnyk as earste by steat de grutte ôfstannen baas te wurden en naam yn de rin fan de 19e iuw gâns it gebiet yn dêr't no Yndia yn leit.

Mei it ûntstien fan dizze steatkundige ienheid kaam ek al gau in beweging op dy't stribbe nei in ûnôfhinklike steat. It hjoeddeiske Yndia waard op 15 augustus 1947 ûnôfhinklik fan Grut-Brittanje.

Demografy

Befolkingstichtens

Befolking

Yndia is nei Sjina it lân mei de grutste befolking fan de wrâld. Yn dit lân foarmje taal, religy en it kastensysteem in tige wichtige grûn foar it bepale fan ien syn posysje yn de maatskippij. Yn it suden (Súd-Yndia) wenje fral donkerkleurige Dravidjers en yn it noarden stamme de minsken ôf fan de ljochter kleurde Yndo-Aarjers dy't letter, om-ende-by 3500 jier lyn yn Yndia arrivearren.

Oan it begjin fan de 20e iuw telde Yndia 250 miljoen ynwenners, dat oant is yn distiid ferfjouwerfâldige. Neffens de lêste offisjele folkstelling yn 2001 telde it lân 1.028.610.328 minsken.

Religy

Ganesj yn Aurangabad
Strjitbewenners fan Bombay

Yndia stie oan de widze fan ferskate religys, wêrûnder it Hindoeïsme, Boedisme en it Sikhisme. Ek de Islam hat in wichtige ynfloed hân op de Yndiaaske kultuer en Yndia heart, mei Yndoneezje en Pakistan ta de top trije fan lannen mei it grutste oantal moslims. Offisjeel hat Yndia gjin steatsgodstsjins en is dêrtroch in sekulier lân.

Oantal oanhingers fan religys neffens de lêste telling fan 2001[1]:

ReligyOantal%Top 3 steaten e.s. (%)
Hindoeïsme827.578.86880,5%Himachal Pradesh, Chhattisgarh, Orissa
Islam138.188.24013,4%Laccadiven, Jammu en Kasjmir, Assam
Kristendom24.080.0162,3%Nagaland, Mizoram, Meghalaya
Sikhisme19.215.7301,9%Punjab, Chandigarh, Haryana
Boedisme7.955.2070,8%Sikkim, Arunachal Pradesh, Mizoram
Jaïnisme4.225.0530,4%Maharashtra, Delhi, Rajasthan
Oare religys6.639.6260,6%Arunachal Pradesh, Jharkhand, Meghalaya

Under de oare religys wurde rekkene de oanhingers fan it Zoroastrisme, it Bahá'í-leauwen en it Joadendom. Nei skatting wenje der om-ende-by 5.000 joaden yn Yndia, de measten yn en om Bombay.

Taal

Yn Yndia wurde lokaal in protte ferskate talen sprutsen. De wichtichste taal is it Hindy dat krektas it âlde Sanskryt skreaun wurdt yn it Devanagary-skrift. It Hindy is de earste offisjele taal, dy't troch de federale oerheid brûkt wurdt. It Ingelsk wurdt troch de federale oerheid brûkt om mei steaten dêr't it Hindy net de offisjele taal is te kommunisearjen en is populêr yn it sakelibben, yn regearingssaken en yn net-Hindy sprekkende steaten. Utsein Hindy, hat Yndia noch 21 oare offisjele talen. Lang om let hat Yndia noch 392 oare libjende talen.

Boarnen, noaten en referinsjes

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. Census 1 maart 2001: Religious Composition/Census 1 maart 2001: Data on Religion (via archive.org)
Other Languages
Acèh: India
адыгабзэ: Индие
Afrikaans: Indië
Aymar aru: Indya
Akan: India
Alemannisch: Indien
አማርኛ: ህንድ
aragonés: India
Ænglisc: Indea
العربية: الهند
ܐܪܡܝܐ: ܗܢܕܘ
مصرى: الهند
অসমীয়া: ভাৰত
asturianu: India
azərbaycanca: Hindistan
تۆرکجه: هیندوستان
башҡортса: Һиндостан
Bali: India
Boarisch: Indien
žemaitėška: Indėjė
Bikol Central: Indya
беларуская: Індыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Індыя
български: Индия
भोजपुरी: भारत
Bislama: India
Banjar: India
বাংলা: ভারত
བོད་ཡིག: རྒྱ་གར།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ভারত
brezhoneg: India
bosanski: Indija
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: India
буряад: Энэдхэг
català: Índia
Chavacano de Zamboanga: India
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Éng-dô
нохчийн: ХӀинди
Cebuano: Indya
Chamoru: India
ᏣᎳᎩ: ᎢᏂᏗᎢᎠ
Cymraeg: India
کوردی: ھیندستان
corsu: India
qırımtatarca: İndistan
čeština: Indie
kaszëbsczi: Indie
Чӑвашла: Инди
dansk: Indien
Deutsch: Indien
Thuɔŋjäŋ: Indiɛn
Zazaki: Hindıstan
dolnoserbski: Indiska
डोटेली: भारत
ދިވެހިބަސް: އިންޑިޔާ
ཇོང་ཁ: རྒྱ་གར
eʋegbe: India
Ελληνικά: Ινδία
English: India
Esperanto: Barato
español: India
eesti: India
euskara: India
estremeñu: La Índia
فارسی: هند
suomi: Intia
Võro: India
Na Vosa Vakaviti: Idia
føroyskt: India
français: Inde
arpetan: Ende
Nordfriisk: Indien
furlan: Indie
Gaeilge: An India
Gagauz: İndiya
贛語: 印度
kriyòl gwiyannen: End
Gàidhlig: Na h-Innseachan
galego: India
گیلکی: هند
Avañe'ẽ: Índia
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌹𐌽𐌳𐌹𐌰
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: भारत
ગુજરાતી: ભારત
Gaelg: Yn Injey
Hausa: Indiya
客家語/Hak-kâ-ngî: Yin-thu
Hawaiʻi: ‘Īnia
עברית: הודו
हिन्दी: भारत
հայերեն: Հնդկաստան
Արեւմտահայերէն: Հնդկաստան
Fiji Hindi: India
hrvatski: Indija
hornjoserbsce: Indiska
Kreyòl ayisyen: End
magyar: India
interlingua: India
Bahasa Indonesia: India
Interlingue: India
Igbo: Ndia
ייִדיש: אינדיע
Ilokano: India
Ido: India
Yorùbá: Índíà
ГӀалгӀай: ХIиндиче
íslenska: Indland
italiano: India
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐃᓐᑎᐊ
日本語: インド
Patois: India
la .lojban.: xingu'e
Jawa: Indhi
ქართული: ინდოეთი
Qaraqalpaqsha: Hindistan
Taqbaylit: Lhend
Адыгэбзэ: Индиэ
Kabɩyɛ: Ɛndɩ
Kongo: India
Gĩkũyũ: India
Кыргызча: Индия
қазақша: Үндістан
kalaallisut: India
ភាសាខ្មែរ: ឥណ្ឌា
ಕನ್ನಡ: ಭಾರತ
한국어: 인도
къарачай-малкъар: Индия
कॉशुर / کٲشُر: بًارت
kurdî: Hindistan
коми: Индия
kernowek: Eynda
Latina: India
Lëtzebuergesch: Indien
лезги: Индия
Lingua Franca Nova: Barat
Limburgs: India
Ligure: India
lumbaart: India
lingála: India
لۊری شومالی: هند
lietuvių: Indija
latgaļu: Iņdeja
latviešu: Indija
मैथिली: भारत
Basa Banyumasan: India
мокшень: Индие
Malagasy: India
олык марий: Индий
Māori: Īnia
မြန်မာဘာသာ: အိန္ဒိယနိုင်ငံ
Minangkabau: India
македонски: Индија
മലയാളം: ഇന്ത്യ
монгол: Энэтхэг
मराठी: भारत
Bahasa Melayu: India
Malti: Indja
Mirandés: Índia
مازِرونی: هند
Dorerin Naoero: Indjiya
Nāhuatl: India
Napulitano: Innia
Plattdüütsch: Indien
Nedersaksies: India
नेपाली: भारत
नेपाल भाषा: भारत
Chi-Chewa: India
Nederlands: India
norsk nynorsk: India
norsk: India
Novial: India
Nouormand: Înde
Sesotho sa Leboa: India
occitan: Índia
Livvinkarjala: Indii
Oromoo: Indiyaa
ଓଡ଼ିଆ: ଭାରତ
Ирон: Инди
ਪੰਜਾਬੀ: ਭਾਰਤ
Kapampangan: India
Papiamentu: India
Picard: Inde
Deitsch: India
पालि: भारत
Norfuk / Pitkern: Endya
polski: Indie
Piemontèis: India
پنجابی: ھندستان
پښتو: هند
português: Índia
Runa Simi: Indya
rumantsch: India
romani čhib: Bharat
Kirundi: Ubuhindi
română: India
armãneashti: India
tarandíne: Indie
русский: Индия
русиньскый: Індія
Kinyarwanda: Ubuhinde
संस्कृतम्: भारतम्
саха тыла: Үүндүйэ
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱥᱤᱧᱚᱛ
sardu: Ìndia
sicilianu: Innia
Scots: Indie
سنڌي: ڀارت
davvisámegiella: India
Sängö: Indïi
srpskohrvatski / српскохрватски: Indija
ၽႃႇသႃႇတႆး : ဢိၼ်ႇတိယ
Simple English: India
slovenčina: India
slovenščina: Indija
Gagana Samoa: Igitia
chiShona: India
Soomaaliga: Hindiya
shqip: India
српски / srpski: Индија
Sranantongo: Indiakondre
SiSwati: INdiya
Sesotho: India
Seeltersk: Indien
Sunda: India
svenska: Indien
Kiswahili: Uhindi
ślůnski: Indyje
Sakizaya: India
தமிழ்: இந்தியா
ತುಳು: ಭಾರತ
తెలుగు: భారత దేశం
tetun: Índia
тоҷикӣ: Ҳиндустон
ትግርኛ: ህንድ
reo tahiti: ’Inītia
Türkmençe: Hindistan
Tagalog: India
lea faka-Tonga: ʻInitia
Tok Pisin: India
Türkçe: Hindistan
Xitsonga: Indiya
татарча/tatarça: Һиндстан
chiTumbuka: India
Twi: India
удмурт: Индия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ھىندىستان
українська: Індія
اردو: بھارت
oʻzbekcha/ўзбекча: Hindiston
vèneto: India
vepsän kel’: Indii
Tiếng Việt: Ấn Độ
West-Vlams: Indië
Volapük: Lindän
walon: Inde
Winaray: India
Wolof: End
吴语: 印度
isiXhosa: IIndia
მარგალური: ინდოეთი
Vahcuengh: Yindu
Zeêuws: India
中文: 印度
文言: 印度
粵語: 印度
Bân-lâm-gú: Ìn-tō͘
isiZulu: India