Seemyl

Berekkening fan in seemyl.

In seemyl (Ingelsk: Nautical mile, ôfkoarte NM of nmi) is in lingtemjitte dy't lyk is oan 1852 meter. Dat in seemyl is langer as in (Ingelse) myl (1609,344 meter).

De seemyl wurdt as ienheid fan ôfstân brûkt yn de seefeart en de loftfeart. Ek de ôflate snelheidsmjitte knoop (seemyl yn't oere) wurdt hjir in soad brûkt.

Lange tiid hat de lingte fan de seemyl net krekt definiearre west. De Ingelske wiskundige Richard Norwood besluet om 1635hinne de lingte fan in grutsirkel (lykas de evender of lykas alle grutsirkels dy't de lingtegraden bepale) krekt op te mjitten en stelde de wearde fan de seemyl op 1/60e fan in bôgegraad fan dizze grutsirkel, ién bôgeminút. Syn mjitting fan de ôfstân fan de Tower of London oant York, sa'n 280 kilometer, koste twa jier en siet der neffens hjoeddeiske mjitstêven mar 600 meter nêst, in fout fan 0,2%. Syn mjitting stelde de wearde fan in graad op 110,72 kilometer, wêrmei't syn seemyl op 1,845 kilometer kaam.

Letter waard yn Frankryk de grûnslach lein foar it metryk stelsel. Hjiryn waard bepaald dat de meter per definysje 1/10 000 000 diel wie fan ôfstân fan de evender oant de noardpoal, mjitten oer de meridiaan fan Parys. Los fan de lingte fan dy meridiaan krige de seemyl dêrmei de wearde fan 10 000/(60×90) = 1,851 85 kilometer. Yn 1929 waard by de International Extraordinary Hydrographic Conference te Monako de lingte fan de seemyl fêststeld op eksakt 1852 meter.
Sûnt 1983 is de meter definiearre as de ôfstân dy't ljocht yn 1/299 792 458 sekonde yn fakuüm ôfleit.

By plakbepaling op see en yn de loft wurdt meast yn seemilen rekkene. De skaalferdieling fan seekaarten is dochs al yn graden en minuten, mei in passer kin dan ienfâldich de ôfstân yn seemilen lâns de fertikale side fan de kaart ôfmjitten wurde. Net lâns de horizontale side, omdat dy bôgeminuten "koarter" wurde neigeraden men fierder by de evener wei is.

De seemyl wurdt opdield yn tsien stikken fan 185,2 meter neamd keabellingtes.

Other Languages
Afrikaans: Seemyl
العربية: ميل بحري
asturianu: Milla náutica
azərbaycanca: Dəniz mili
Boarisch: Seemein
беларуская: Марская міля
беларуская (тарашкевіца)‎: Марская міля
български: Морска миля
བོད་ཡིག: མཚོ་ལེ།
bosanski: Nautička milja
català: Milla marina
čeština: Námořní míle
Deutsch: Seemeile
English: Nautical mile
Esperanto: Marmejlo
español: Milla náutica
eesti: Meremiil
euskara: Itsas milia
Võro: Meremiil
føroyskt: Sjómíl
français: Mille marin
Nordfriisk: Siamiil
客家語/Hak-kâ-ngî: Hói-lî
עברית: מיל ימי
hrvatski: Nautička milja
Bahasa Indonesia: Mil laut
íslenska: Sjómíla
italiano: Miglio nautico
日本語: 海里
ქართული: საზღვაო მილი
қазақша: Теңіз милясы
한국어: 해리 (단위)
lietuvių: Jūrmylė
latviešu: Jūras jūdze
македонски: Наутичка милја
Bahasa Melayu: Batu nautika
Nederlands: Zeemijl
norsk nynorsk: Nautisk mil
occitan: Mila marina
polski: Mila morska
پنجابی: سمندری میل
português: Milha náutica
română: Milă marină
русский: Морская миля
sicilianu: Migghiu nauticu
srpskohrvatski / српскохрватски: Nautička milja
slovenčina: Námorná míľa
slovenščina: Morska milja
Soomaaliga: Mayl-badeed
српски / srpski: Наутичка миља
svenska: Nautisk mil
தமிழ்: கடல் மைல்
Türkçe: Deniz mili
українська: Морська миля
اردو: بحری میل
oʻzbekcha/ўзбекча: Dengiz milyasi
Tiếng Việt: Hải lý
Winaray: Milya nautica
中文: 海里
粵語: 海哩