Kwabben

Kwabben
In pearsstrekige kwab (Chrysaora colorata).
In pearsstrekige kwab (Chrysaora colorata).
Taksonomy
ryk:dieren (Animalia)
ûnderryk:echte dieren (Metazoa)
rangleas takson:weefseldieren (Eumetazoa)
tuskenryk:radiaaldieren (Radiata)
stamme:netteldieren (Cnidaria)
ynformele groep:kwabben (Medusozoa)
Petersen, 1979

De kwabben (Latynske namme: Medusozoa) foarmje in ynformele groep binnen de taksonomyske stamme fan 'e netteldieren (Cnidaria). Hoewol't dizze groep yn 1979 foarsteld waard as in formeel takson, wurdt dat tsjintwurdich as in efterhelle idee beskôge, om't guon kwabben nauwer besibbe binne oan 'e polipen as oan oare kwabben, wat de yndieling yn in aparte groep ûnwurkber makket.

Kwabben binne wetterdieren dy't frij omswimme, yn tsjinstelling ta polipen, dy't oan in ûndergrûn fêstgroeid sitte. Se besteane út in sjelei-eftich, paraplufoarmich lichem dat in massa tentakels meisleept dy't tige lang wurde kinne. It lichem kin pulsearjende bewegings meitsje wêrmei't de kwab himsels troch it wetter fuortbeweecht, wylst de tentakels, dy't tarist binne mei nettelsellen, brûkt wurde om proaidieren te fangen.

Kwabben besteane teminsten al 500 miljoen jier, en mooglik wol 700 miljoen jier of noch langer, wat har ta it âldste bist mei mear as ien orgaan meitsje soe. Se komme foar yn alle oseänen, fan it wetteroerflak oant de djipsee. Guon soarten libje yn swiet wetter. It kinne tige grutte bisten wêze, dy't faak opfallend kleure binne. Yn 'e kustsônes foarmje beskate soarten troch har grutte oantallen, har lange tentakels, of de krêft fan it gif yn har nettelsellen in gefaar foar minsklike swimmers.

Subgroepen kwabben

Der binne fjouwer subgroepen kwabben. Dy hearre allegearre ta 'e stamme fan 'e netteldieren (Cnidaria). It giet om:

  • de klasse fan 'e skiifkwabben (Scyphozoa);
  • de klasse fan 'e kubuskwabben (Cubozoa);
  • de klasse fan 'e stâlkwabeftigen (Staurozoa);
  • en in diel fan 'e klasse fan 'e kwabpolipen (Hydrozoa).

De stamme fan 'e netteldieren omfiemet ek trije groepen dy't net ta de kwabben rekkene wurde (om't se net frij omswimme), nammentlik:

  • in diel fan 'e klasse fan 'e kwabpolipen (Hydrozoa)
  • de klasse fan 'e blomdieren (Anthozoa);
  • de klasse fan 'e rjupoatigen (Polypodiozoa).

Oars as dat de namme suggerearret, binne de ribkwabben (Ctenophora) gjin 'echte' kwabben. It grutste ferskil is dat ribkwabben har net mei in pulsearjende 'paraplu' fuortbewege, mar troch te 'peddeljen' mei in grut tal lytse 'fuotsjes'. Dizze groep bisten is dêrom yn in eigen taksonomyske stamme ûnderbrocht, dy't op deselde hichte stiet mei de netteldieren.

Other Languages
Afrikaans: Jellievis
العربية: قنديل البحر
azərbaycanca: Dəniz anası
تۆرکجه: دنیزآناسی
беларуская: Медузы
български: Медузи
বাংলা: জেলিফিশ
brezhoneg: Bloneg-mor
català: Medusa
Cymraeg: Slefren fôr
čeština: Medúza
dansk: Gopler
Deutsch: Qualle
Ελληνικά: Μέδουσα (ζώο)
English: Jellyfish
Esperanto: Meduzo
eesti: Meduus
euskara: Marmoka
føroyskt: Hvalspýggjur
français: Méduse (animal)
galego: Medusa
हिन्दी: जेलीफ़िश
հայերեն: Մեդուզա
hrvatski: Meduze
magyar: Medúzák
interlingua: Medusa
Bahasa Indonesia: Ubur-ubur
Ido: Meduzo
íslenska: Marglyttur
日本語: クラゲ
Basa Jawa: Uwur-uwur
ქართული: მედუზები
қазақша: Медуза
한국어: 해파리
Lëtzebuergesch: Jelliskapp
lietuvių: Medūzos
latviešu: Medūzas
मैथिली: जेली फिस
မြန်မာဘာသာ: ပင်လယ်ရေခူ
മലയാളം: കടൽച്ചൊറി
Bahasa Melayu: Ubur-ubur
नेपाली: जेली फिस
norsk nynorsk: Stormaneter
norsk: Manet
occitan: Medusa
polski: Meduza
پنجابی: جیلی مچھی
پښتو: مېډوسا
Runa Simi: Kachu k'arachiq
română: Acalefe
русский: Медуза
srpskohrvatski / српскохрватски: Meduze
සිංහල: ලොඩි
Simple English: Jellyfish
slovenčina: Medúzovce
slovenščina: Meduza (zoologija)
српски / srpski: Медуза
ትግርኛ: ዓሳ ለግለግ
Tagalog: Dikya
Türkçe: Denizanası
українська: Медузи
Tiếng Việt: Sứa
West-Vlams: Kwalle
Winaray: Salabay
吴语: 水母
中文: 水母
粵語: 白蚱
Bân-lâm-gú: Chúi-bó