Keulen

Keulen
Köln
Dom fan Keulen
Dom fan Keulen
Sifers
Ynwennertal1.060.582 (2015)
Oerflak405,16 km²
Befolkingstichtens2.619 km²
Hichte53 m
Polityk
LânDútslân
DielsteatNoardryn-Westfalen
Oar
TiidsôneUTC +1
SimmertiidUTC +2
Koördinaten50° 56' NB, 6° 57' EL
Websidewww.stadt-koeln.de

Keulen (Dútsk: Köln) is in stedsdistrikt (kreisfreie Stadt), metropoal en in stêd yn Dútslân, yn de dielsteat Noardryn-Westfalen, oan de Ryn, noardlik fan Bonn en súdlik fan Düsseldorf. It sintrum leit op de linkerigge. Keulen is de fjirde stêd fan Dútslân en de grutste fan Noardryn-Westfalen. Yn de hiele Keulske stêdekloft wenje mear as in miljoen minsken. It is de haadstêd fan de Keulske regio en de offisjeuze haadstêd fan it Rynlân, en de sted spile fan de Midsiuwen ôf in wichtige tsjerklike en politike rol.

Skiednis

Keulen yn 1945
lizzing fan Keulen

Al yn de 3e iuw kamen Keulske munten yn Fryslân foar. Redbad ûndernaam yn 716 mei súkses in fjildtocht nei Keulen. Keulen wie de merke foar diggelguod út Pingsdorf en Siegsburg, dowestien út Andernach, swurden út Solingen, en dat alles hiet 'Keulsk'. Om 900 hinne wie der Fryske koloanje oan de Ryn en by Sankt Gereon. Foar de hannel bleau Keulen wichtich: 'Keulske pinning' yn de âlde wetten, Keulsk gewicht grûnslach foar de Fryske gewichten (1504). Ek as setel fan de aartsbiskop en fan provinsjaals fan guon oarders hie Keulen betsjutting. De universiteit luts Fryske studinten, û.o. Anske Bockes Bruynsma. Sirka 1550 kamen der protestantske flechtlingen, yn 1580 roomske ( Cunerus Petri, Douwe Benediks Julius fan Dekema, Espelbach). Yn de 17e iuw kamen út Keulen fransiskaanske misjonarissen. Dêrnei fermindert de betsjutting fan Keulen foar Fryslân.

Mei de bou fan de Dom fan Keulen waard op 15 augustus 1248 út ein set. Yn de iuwen dêrnei waard der stadichoan wurke oan it projekt, mar yn de 15e iuw waard de bou stillein. Under ynfloed fan de Romantyk yn de 19e iuw wer oppakt en foltôge yn 1880.

By it Kongres fan Wenen nei de delfal fan Napoleon waard Keulen Prusysk, mar it Frâns rjocht bleau jildich. Yn de Nije Tiid fermindere de ynfloed fan Keulen bûten it Rynlân, mar bleau dochs fierhinne ekonomysk, kultuereel en steatsrjochtlik de wichtichste stêd oant de Yndustriële revolúsje.

It sintrum fan Keulen waard yn de Twadde Wrâldkriich swier bombardearre. Nei de weropbou waakste de stêd al rillegau wer út ta ien fan de wichtichste stêden fan Dútslân.

Other Languages
Afrikaans: Keulen
Alemannisch: Köln
አማርኛ: ኮልን
العربية: كولونيا
azərbaycanca: Köln
تۆرکجه: کولن
Boarisch: Köln
žemaitėška: Kiolns
беларуская: Кёльн
беларуская (тарашкевіца)‎: Кёльн
български: Кьолн
brezhoneg: Köln
bosanski: Köln
нохчийн: Кёльн
Cymraeg: Cwlen
کوردی: کۆلن
kaszëbsczi: Kôln
dansk: Köln
Deutsch: Köln
Zazaki: Köln
dolnoserbski: Köln
Ελληνικά: Κολωνία
emiliàn e rumagnòl: Culògna
English: Cologne
Esperanto: Kolonjo
eesti: Köln
estremeñu: Colonia
فارسی: کلن
suomi: Köln
français: Cologne
Nordfriisk: Köln
Gaeilge: Köln
Gàidhlig: Köln
Gaelg: Koloin
Hausa: Köln
客家語/Hak-kâ-ngî: Cologne
עברית: קלן
हिन्दी: कोलोन
Հայերեն: Քյոլն
hrvatski: Köln
hornjoserbsce: Köln
magyar: Köln
interlingua: Colonia
Bahasa Indonesia: Köln
Interlingue: Köln
ייִדיש: קעלן
Ido: Köln
íslenska: Köln
日本語: ケルン
Basa Jawa: Köln
ქართული: კელნი
Taqbaylit: Köln
Кыргызча: Көльн
қазақша: Кёльн
ಕನ್ನಡ: ಕಲೋನ್
한국어: 쾰른
Ripoarisch: Kölle
kurdî: Köln
Lëtzebuergesch: Köln
Limburgs: Kölle
Ligure: Colonia
lumbaart: Colonia
lietuvių: Kelnas
latviešu: Ķelne
олык марий: Кёльн
မြန်မာဘာသာ: ကိုလုံးမြို့
македонски: Келн
മലയാളം: കൊളോൺ
монгол: Кёльн
मराठी: क्योल्न
кырык мары: Кӧльн
Bahasa Melayu: Cologne
Plattdüütsch: Köln
Nedersaksies: Keulen
Nederlands: Keulen (stad)
norsk nynorsk: Köln
norsk: Köln
occitan: Colonha
Ирон: Кёльн
ਪੰਜਾਬੀ: ਕਲਨ
Kapampangan: Cologne
Piemontèis: Colònia
پنجابی: کلون
Runa Simi: Köln
română: Köln
русский: Кёльн
sardu: Colonia
sicilianu: Culonia
Scots: Cologne
سنڌي: ڪولون
srpskohrvatski / српскохрватски: Köln
Simple English: Cologne
slovenčina: Kolín nad Rýnom
slovenščina: Köln
shqip: Këlni
српски / srpski: Келн
Seeltersk: Köln
svenska: Köln
Kiswahili: Köln
ślůnski: Köln
தமிழ்: கோல்ன்
తెలుగు: కొలోన్
ไทย: โคโลญ
Tagalog: Cologne
Türkçe: Köln
татарча/tatarça: Көлн
chiTumbuka: Cologne
Twi: Köln
удмурт: Кёльн
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Kolon
українська: Кельн
oʻzbekcha/ўзбекча: Kyoln
vepsän kel’: Köl'n
Tiếng Việt: Köln
Volapük: Köln
Winaray: Colonia
吴语: 科隆
中文: 科隆
Bân-lâm-gú: Köln
Lingua Franca Nova: Köln