Seconde vuere mondiâl


Icono de esbozo
Cheste vôs al è un aboç, che al è stât juste scomençât e al conten dome pocjis informazions.
Se tu puedis, e judinus a fâle deventâ simpri miôr seguint lis convenzions de Vichipedie. Par vê une liste complete da lis vôs in cheste condizion, cjale la rispetive categorie. Graziis di cûr.

Par Seconde Vuere Mondiâl si intint il conflit scomençât cu la invasion de Polonie par opare de Gjermanie naziste tal 1939 e concludût il 8 di Mai dal 1945 in Europe e il 15 di Avost dal stes an tai Stâts Unîts e tal Gjapon.

La Seconde Vuere Mondiâl e fo il plui grant conflit armât de storie dal mont; al si davuelzè intune vore di nazions (plui di ogni altre vuere), cu la introduzion di gnovis armis, come la bombe atomiche.

E fo ancje il conflit dulà che a pierderin la vite il maiôr numar di civîi: scuasit undis milions di personis a forin vitimis dal Olocaust, milions di cinesis e coreans a pierderin la vite par vie dai massacris dai gjaponesis. Un grant numar di vitimis a forin çoncjadis pai bombardaments de citâts europeanis, sei de Gjermanie, sei dai aleâts. In dut, la vuere e contà cirche 50 milions di vitimis (il 2 par cent de popolazion mondiâl dal timp.

Fasis preliminârs

Il risentiment dai todescs cuintri il tratament subît dopo la fin de prime vuere mondiâl, e lis consecuentis dificoltâts economichis, a permeterin a Adolf Hitler e al so moviment estremist nazionalist ( NSDAP) di cjoli il podê in Gjermanie e assumi il control totâl de Nazion. Cence considerâ lis obligazions impuestis dal Tratât di Versailles dal 1919, al ricostruì l'esercit todesc. Al metè trupis te zone di confin cu la France, al otignì la unificazion di Gjermanie e Austrie (Anschluss), anetint ancje tocs di Cecoslovachie.

Tal 1922 Benito Mussolini e il Partît Fassist a vevin cjolt il podê in Italie e tal mai 1939 a tiesserin famôs Pat di Açâl cu la Gjermanie.

L' Imperi gjaponês al invadè la Cine tal setembar dal 1931, doprant la messe in sene dal sabotaç feroviari di Mukden come casus belli par la invasion de Manciurie. Ancje se il guvier gjaponês al si oponè a la azion, l'esercit al fo in grât di agjî in maniere indipendente e al instaurà un guvier purcjinel, creant un stât par cont so: il Manchukuo.

La Gjermanie e stipulà un tratât cu la Union Sovietiche e tal 1939 e avanzà pretesis teritoriâls su un toc de Polonie (il famôs Coridôr di Danziche). La Polonie a refudà lis pretesis e la Gjermanie, il 1 di Setembar 1939, la invadè cuntun pretest ( Incident di Gleiwitz). Il 3 di Setembar, Ream Unît e France, tal principi mal rassegnadis a murî par Danziche, a declararin vuere ae Gjermanie.

Other Languages
Alemannisch: Zweiter Weltkrieg
žemaitėška: Ontra svieta vaina
беларуская (тарашкевіца)‎: Другая сусьветная вайна
Bislama: Wol Wo Tu
brezhoneg: Eil Brezel-bed
Chavacano de Zamboanga: Segunda Guerra Mundial
qırımtatarca: Ekinci Cian cenki
dolnoserbski: Druga swětowa wójna
emiliàn e rumagnòl: Secånda guèra mundièl
English: World War II
Esperanto: Dua mondmilito
estremeñu: II Guerra Mundial
Nordfriisk: Naist Wäältkrich
Gàidhlig: An Dàrna Cogadh
客家語/Hak-kâ-ngî: Thi-ngi-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan
Fiji Hindi: World War II
hornjoserbsce: Druha swětowa wójna
Bahasa Indonesia: Perang Dunia II
Patois: Wol Waar II
Basa Jawa: Perang Donya II
къарачай-малкъар: Экинчи дуния къазауат
Ripoarisch: Zweide Weltkresch
Lëtzebuergesch: Zweete Weltkrich
Lingua Franca Nova: Gera Mundal Du
لۊری شومالی: قی جھوٙنی دویوم
Basa Banyumasan: Perang Donya II
Baso Minangkabau: Parang Dunia II
Bahasa Melayu: Perang Dunia Kedua
မြန်မာဘာသာ: ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်
مازِرونی: جهونی جنگ دوم
Dorerin Naoero: Eaket Eb II
Plattdüütsch: Tweete Weltkrieg
Nedersaksies: Tweede Wereldoorlog
नेपाल भाषा: तःहताः २
norsk nynorsk: Andre verdskrigen
davvisámegiella: Nubbi máilmmisoahti
srpskohrvatski / српскохрватски: Drugi svjetski rat
Simple English: World War II
slovenščina: Druga svetovna vojna
српски / srpski: Други светски рат
Basa Sunda: Perang Dunya II
Türkmençe: İkinji Jahan Urşy
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى
oʻzbekcha/ўзбекча: Ikkinchi jahon urushi
vepsän kel’: Toine mail'man soda
Volapük: Volakrig telid