Súgdjór

Wikipedia:How to read a taxoboxHow to read a taxobox
Súgdjór
Ein afrikanskur fílur í Tansania
Frøðilig flokking
Ríki:Animalia
Fylki:Chordata
Undirfylki:Vertebrata
Flokkur:Mammalia

Súgdjór (frøðiheiti - Mammalia) er ein bólkur av djórum, sum er sermerktur við, at kvenndjórini kunnu framleiða mjólk til ungar sínar. Eitt annað eyðkenni er, at súgdjór føða livandi ungar, øvugt egg. Øll súgdjór hava hár ella feld, hava heitt blóð og støðugan kropshita, og ungarnir súgva mjólk frá mammuni. Kvennsúgdjórið gevur bestu javnvágina av fiti og eggjahvíta, so ungarnir búnast skjótt. Menniskjað er bara eitt av umleið 4000 hugtakandi súgdjóra-sløgunum á jørðini. Menniskjað hoyrir upp í súgdjórabólkin, vit nevna primatar. Aðrir primatar eru apur og mannapur, og teimum líkjast vit mest.

Súgdjór hava øll møgulig skap og allar støddir, men tey, ið líkjast mest, verða roknað upp í sama bólk ella hóp. Í hvørjum hópi eru ymiskar slektir ella sløg. Tað eru 21 ymiskir súgdjórabólkar og eini 4000 ymisk sløg. Flestu súgdjór hava lívmóður. Ungarnir búnast í lívmóðurini inni í mammuni. Summi súgdjór verða nevnd pungdýr - hesir ungarnir verða lagdir óbúnir og vaksa í einum húðarfaldi á búkinum á mammuni. Minsti bólkurin er nevdýrini, og tey og mýriigulin eru einastu súgdjór, har ungarnir verða klaktir úr eggi. Størsti súgdjórabólkurin er gnagdýrini, 1702 sløg. Afrikanski fílurin er størsta súgdjór á landi.

Súgdjór eru næstan allastaðni - í ísoyðimørkum, í kuldaøkjum, í turrastu og heitastu oyðimørkum. Flestu eru á landi, onnur halda til í sjógvi. Øll eru væl lagað til umhvørvið, tey liva í. Mong súgdjór halda til niðri í moldini, í holum ella gongum. Her leggja tey ungarnar, og her krógva tey seg. Tey flestu mugu fara úr holuni at finna sær føði ella vatn, men summi, til dømis moldvørpan, eru holubúgvar burturav og koma sjáldan upp úr holuni. Mong súgdjór halda til í áum og áarstreymum, stórum vøtnum og mýrlendum. Men hóast tey eru sum skapt at liva í vatni, so mugu tey tíðum upp at anda. Havsins strendur eru heim hjá mongum súgdjórum. Summi eru ein part av tíðini í sjónum og ein part á landi, tá ið tey leggja og ansa eftir hvølpunum. Onnur eru alla tíðina í sjónum. Hvalir eru einastu súgdjór, sum eru í sjónum burturav.

Summi súgdjór halda saman í bólkum, tí tá er lættari at veiða sær føði og at verja seg. Samanbornir við onnur djór, eru súgdjóraungar longur bundnir at teim vaksnu. Súgdjór eta alt møguligt. Tey eta fyri at fáa orku - á sama hátt sum ein bilur má hava brennievni. Hjá villini súgdjórum ræður um at veiða sær nóg mikið til matna. Øll súgdjór hava evni at verja seg, verða tey álopin. Og tá samanum kemur, so vilja øll sleppa undan at verða etin ella fáa mein. Summi kúvenda og flýggja undan. Onnur ørkymla fíggindan á ymsan hátt. Súgdjór hava sterkan kropp, tí tey eru ryggdjór, hava beinagrind.

Steinrenningar prógva, at súgdjór hava livað á jørðini í eini 200 mió. ár. Mong súgdjór eru í stórum vanda at verða avoydd.

Sí eisini

Other Languages
Afrikaans: Soogdier
Alemannisch: Säugetiere
አማርኛ: ጡት አጥቢ
aragonés: Mammalia
Ænglisc: Sycedēor
العربية: ثدييات
مصرى: ثدييات
asturianu: Mammalia
Aymar aru: Ñuñuri
azərbaycanca: Məməlilər
تۆرکجه: ممه‌لیلر
башҡортса: Һөтимәрҙәр
Boarisch: Spoviecha
žemaitėška: Žvierē
беларуская: Млекакормячыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Сысуны
български: Бозайници
भोजपुरी: मैमल
brezhoneg: Bronneged
bosanski: Sisari
буряад: Хүхэтэн
català: Mamífers
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Buô-ṳ̄ dông-ŭk
Cebuano: Mamipero
ᏣᎳᎩ: ᎺᎹᎵ
کوردی: گوانداران
corsu: Mammiferu
čeština: Savci
Cymraeg: Mamal
dansk: Pattedyr
Deutsch: Säugetiere
Zazaki: Çıçeyıni
dolnoserbski: Cycaki
Ελληνικά: Θηλαστικό
English: Mammal
Esperanto: Mamuloj
español: Mammalia
eesti: Imetajad
euskara: Ugaztun
estremeñu: Mamíferu
Võro: Imetäjä
français: Mammifère
Nordfriisk: Tetjdiarten
Gaeilge: Mamach
Gàidhlig: Mamal
galego: Mamíferos
Avañe'ẽ: Okambúva
Gaelg: Sheeintagh
客家語/Hak-kâ-ngî: Sṳ̍t-nen thung-vu̍t
עברית: יונקים
हिन्दी: स्तनधारी
Fiji Hindi: Mammal
hrvatski: Sisavci
hornjoserbsce: Cycaki
Kreyòl ayisyen: Mamifè
magyar: Emlősök
հայերեն: Կաթնասուն
interlingua: Mammiferos
Bahasa Indonesia: Binatang menyusui
Interlingue: Mammiferes
Ilokano: Mamalia
ГӀалгӀай: Дакхадийнаташ
íslenska: Spendýr
italiano: Mammalia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐱᓱᒃᑎ
日本語: 哺乳類
Patois: Mamal
la .lojban.: mabru
Basa Jawa: Mamalia
Адыгэбзэ: ШэрыпӀхэр
Gĩkũyũ: Mammal
ភាសាខ្មែរ: ថនិកសត្វ
ಕನ್ನಡ: ಸಸ್ತನಿ
한국어: 포유류
Перем Коми: Нимӧтчиссез
kurdî: Şîrmêj
kernowek: Bronnvil
Кыргызча: Сүт эмүүчү
Latina: Mammalia
Lëtzebuergesch: Mamendéieren
Lingua Franca Nova: Mamal
Limburgs: Zoogdiere
Ligure: Mammalia
lumbaart: Mamifer
lietuvių: Žinduoliai
latviešu: Zīdītāji
олык марий: Шӧр пукшышо
Baso Minangkabau: Binatang manyusuan
македонски: Цицачи
മലയാളം: സസ്തനി
монгол: Хөхтөн
Bahasa Melayu: Mamalia
Malti: Mammiferu
မြန်မာဘာသာ: နို့တိုက်သတ္တဝါ
Napulitano: Mammifere
Plattdüütsch: Söögdeerten
Nedersaksies: Zoogdeers
Nederlands: Zoogdieren
norsk nynorsk: Pattedyr
norsk: Pattedyr
Novial: Mammalia
Nouormand: Mammiféthe
occitan: Mammalia
Oromoo: Hoosiftoota
ਪੰਜਾਬੀ: ਥਣਧਾਰੀ
Kapampangan: Mammal
Pälzisch: Säugetiere
polski: Ssaki
Piemontèis: Mamìfer
پنجابی: ددپلانے
português: Mamíferos
Runa Simi: Ñuñuq
rumantsch: Mammals
română: Mamifer
русиньскый: Ссавцї
संस्कृतम्: सस्तनः
саха тыла: Кыыл
sicilianu: Mammalia
Scots: Mammal
سنڌي: مئمل
srpskohrvatski / српскохрватски: Sisavac
Simple English: Mammal
slovenčina: Cicavce
slovenščina: Sesalci
Gagana Samoa: Mamele
chiShona: Dzinoyamwisa
Soomaaliga: Naasley
shqip: Gjitari
српски / srpski: Сисари
Seeltersk: Suugedierte
Basa Sunda: Mamalia
svenska: Däggdjur
Kiswahili: Mamalia
தமிழ்: பாலூட்டி
తెలుగు: క్షీరదాలు
tetun: Mamíferu
тоҷикӣ: Ширхӯрон
Tagalog: Mamalya
Türkçe: Memeliler
татарча/tatarça: Имезүчеләр
удмурт: Пӧйшур
українська: Ссавці
اردو: ممالیہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Sut emizuvchilar
vèneto: Mamìfari
Tiếng Việt: Lớp Thú
West-Vlams: Zoogbêestn
Winaray: Mammalia
吴语: 哺乳動物
მარგალური: ძუძუშმაწუალეფი
ייִדיש: זויגער
Zeêuws: Zoogdieren
中文: 哺乳动物
Bân-lâm-gú: Chhī-leng tōng-bu̍t
粵語: 哺乳動物