Rómverjaríkið

Rómverjaríkið
  • Imperium Romanum  (Latín)
  • Senatus populusque Romanus (SPQR)
    Senatið og fólkið í Róm[n 1]
  • Βασιλεία Ῥωμαίων  (Forngrikskt)
    Basileía Rhōmaíōn
Keisaraveldi
Consul et lictores.png
27 á.Kr. – 285/395 e.Kr. (Ikki býtt sundur)
285 – 476 (Vestara)
uml. 330 – 1453 (Eystara)
Julius Nepos Tremissis.jpg
 
Constantine multiple CdM Beistegui 233.jpg


Aureus av Augustus, tann fyrsti rómverski keisarin.

Rómverjaríkið í 117 e.Kr., tá ið tað var størst.[1]
HøvuðsstaðurRóm (27-)

Mediolanum (286-402, vestara)
Augusta Treverorum
Sirmium
Ravenna (402–476, vestara)
Nicomedia (286-330, eystara)
Konstantinopel (330-1453, eystara)

Mál Landspartamál / staðbundin málføri
Trúgv
  • Áðrenn 380 e.Kr.: Keisarlig ríkistrúar-stýrd fleirgudatrúgv
  • Frá 380 e.Kr.: Kristindómur
StjórnBlandað, virkandi einaveldis monarki
Keisari
 - 27 BC – AD 14Augustus (first)
 - 98–117Trajan
 - 284–305Diocletian
 - 306–337Constantine I
 - 379–395Theodosius Ia
LóggávutingSenatið
Søguligt tíðarskeiðKlassisk fornøld til síðfornøld
 - Rómverjaríkinum32–30 BC
 - Ríkið sett á stovn30–2 BC
 - Størsta úbreiðsluøki
hjá ríkinum
AD 117
 - Konstantinopel
gerst høvuðsstaður
330
 - Endaliga slitið millum
eystara og vestara ríkið
395
 - Fall vestara ríkisins476
Vídd
 - 25 BC[2][3]2,750,000 km² (1,061,781 sq mi)
 - 117 AD [2][4]5,000,000 km² (1,930,511 sq mi)
 - 390 AD [2]4,400,000 km² (1,698,849 sq mi)
Fólkatal
 - 25 BC[2][3] est.56,800,000 
     Tættleiki20.7 /km²  (53.5 /sq mi)
GjaldoyraSestertius,b Aureus, Solidus, Nomisma
Í dag partur av
  • a The final emperor to rule over all of the Roman Empire's territories before its conversion to a diarchy.
Rómverjaríkið tá tað varð størst undir keisarnum Trajan (117)

Rómverjaríkið var eitt stórveldi, ið rakk allan vegin runt um Miðjarðarhavið og heilt norður til Bretlands. Rómverjaríkið varð grundlagt, tá ið Augustus keisari kom til valdið í ár 31 f.Kr.

Rikið gekk til grundar, tá seinasti keisarin, Romulus, varð dripin av barbarum í ár 476. Hetta verður í dag roknað sum byrjanin uppá miðøldina.

Notur

  1. Aðrir mátar at umrøða "Rómverjaríkið" millum rómverjar og grikkar sjálvar, var m.a. Res publica Romana ella Imperium Romanorum (eisini á grikskum: Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων – Basileíā tôn Rhōmaíōn – ["Dominion (Bókstaviliga 'kongsríki') rómverja"]) og Romania. Res publica merkir rómverskt "commonwealth" og kann bæði sipa til the Republican and the Imperial eras. Imperium Romanum (ella Romanorum) refers to the territorial extent of Roman authority. Populus Romanus ("rómverska fólkið") var/er ofta nýtt to indicate the Roman state in matters involving other nations. The term Romania, initially a colloquial term for the empire's territory as well as a collective name for its inhabitants, appears in Greek and Latin sources from the 4th century onward and was eventually carried over to the Byzantine Empire (see R. L. Wolff, "Romania: The Latin Empire of Constantinople" in Speculum 23 (1948), pp. 1–34 and especially pp. 2–3).
Other Languages
Afrikaans: Romeinse Ryk
aragonés: Imperio Román
asturianu: Imperiu romanu
azərbaycanca: Roma İmperiyası
башҡортса: Рим империяһы
žemaitėška: Ruomas imperėjė
беларуская: Рымская імперыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Рымская імпэрыя
български: Римска империя
bosanski: Rimsko carstvo
català: Imperi Romà
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lò̤-mā Dá̤-guók
qırımtatarca: Roma İmperiyası
dansk: Romerriget
dolnoserbski: Romski imperium
English: Roman Empire
Esperanto: Romia Imperio
español: Imperio romano
estremeñu: Empériu romanu
Na Vosa Vakaviti: Na Matanitu ki Roma
français: Empire romain
贛語: 羅馬帝國
客家語/Hak-kâ-ngî: Lò-mâ Ti-koet
Fiji Hindi: Roman Samrajya
hrvatski: Rimsko Carstvo
hornjoserbsce: Romski imperij
Kreyòl ayisyen: Anpi Women
interlingua: Imperio Roman
Bahasa Indonesia: Kekaisaran Romawi
italiano: Impero romano
日本語: ローマ帝国
la .lojban.: latmo sosygugje'a
ភាសាខ្មែរ: ចក្រភព រ៉ូម
한국어: 로마 제국
Lëtzebuergesch: Réimescht Räich
Lingua Franca Nova: Impero Roman
Limburgs: Romeins Riek
Ligure: Impêo Roman
lumbaart: Impero Roman
lietuvių: Romos imperija
latviešu: Romas impērija
Malagasy: Empira Romana
македонски: Римско Царство
Bahasa Melayu: Empayar Rom
Mirandés: Ampério Romano
မြန်မာဘာသာ: ရောမအင်ပါယာ
Napulitano: Impero Rumano
Nedersaksies: Romeinse Riek
नेपाल भाषा: रोमन साम्राज्य
norsk nynorsk: Romarriket
occitan: Empèri Roman
ਪੰਜਾਬੀ: ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਜ
Papiamentu: Imperio romano
Piemontèis: Imperi Roman
پنجابی: رومی سلطنت
português: Império Romano
română: Imperiul Roman
русиньскый: Римска империя
саха тыла: Рим империята
sicilianu: Mpèriu rumanu
srpskohrvatski / српскохрватски: Rimsko Carstvo
Simple English: Roman Empire
slovenčina: Rímske cisárstvo
slovenščina: Rimski imperij
Gagana Samoa: Emepaea o Roma
српски / srpski: Римско царство
Seeltersk: Roomske Riek
Basa Sunda: Kakaisaran Romawi
Kiswahili: Dola la Roma
Türkmençe: Rim imperiýasy
татарча/tatarça: Рим империясе
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: رىم ئىمپېرىيىسى
українська: Римська імперія
vèneto: Inpero Roman
vepsän kel’: Rimalaine imperii
Tiếng Việt: Đế quốc La Mã
West-Vlams: Romeins Ryk
吴语: 罗马帝国
Vahcuengh: Lozmaj Daeqgoz
中文: 羅馬帝國
Bân-lâm-gú: Lô-má Tè-kok
粵語: 羅馬帝國