Jordan

Jordan liggur eystan fyri Ísrael.

Jordan (arábiskt الأردنّ al-ʾUrdunn), alment Hashemitiska Kongsríkið Jordan er eitt kongsríki í Miðeystri ið hevur mark til Sýria, Irak, Saudiarábia, Ísrael og Vestara Áarbakka. Eldri heiti fyri hetta økið er Trans-Jordania. Í eldri døgum (m.a. av summum krossfarum), vóru heitini Cis-Jordania (heiman Jordaná) og Trans-Jordania (handan Jordaná) nýtt um núverandi Ísrael/Palestina og Jordan. Málið er arábiskt, og tað búgva uml. seks mió í landinum. Meginparturin av Jordan er oyðimørk.

Jordan er ytst í útnyðringspartinum á arabisku hálvoynni. Jordan hevur ógvuliga lítið strandarøki, og einasti havnabýur er Al'Aqabah innast í Akabafirði. Í eystara parti í landinum er mest oyðimørk. Flestu jordanar eru muslimar og tala arabiskt. Jordan er ikki gamalt ríki - varð stovnað í 1946; men nakrir av fyrstu býum í heiminum vórðu bygdir her. Jordan, við Hussein kongi (1935-1999) á odda, átt týðandi leiklut í friðarsamráðingunum ímillum Ísrael og PLO og arabisku grannalond Ísraels.

Stórt vatntrot er í Miðeystri. Eftirlitið við Jordaná, ið er mark ímillum Jordan og Ísrael, er vorðið týðandi mál í friðarsamráðingunum ímillum tey bæði londini. Jordan, sum er rættiliga fátækt land, má fáa nógv vatn úr ánni, so at teir kunnu veita meiri vatn á búnaðarlendi og sostatt útvega sær meiri mat.

Stórur fólkavøkstur er í Jordan, har tað eru næstan líka mong palestinsk flóttafólk sum jordanar. Eitt av mest átrokandi málunum hjá stjórnini er tí at útvega hús og arbeiði og at menna skúlaverkið og heilsuverkið, tí at fólkið fjølgast so ógvuliga skjótt.

Tá ið Ísrael varð sett á stovn í 1948, vórðu tíggjutúsundtals palestinar noyddir at flyta úr landi sínum og gjørdust flóttafólk í Jordan og øðrum arabiskum londum. Nú, gott og væl 60 ár seinni, eru teir har enn. Bara í Jordan eru 1,8 milliónir palestinsk flóttafólk. Mangir palestinar eru føddir og vaksnir upp í flóttalegum, eitt nú tætt við høvuðsstað Jordans - Amman.


Petra er kendasti fornaldarbýur í Jordan. Nabatar høgdu í 4. øld f. Kr. henda stórsligna, tigulsteinsreyða býin inn í oyðimarkarklettin. Ímillum hesar ótrúligu byggingarnar eru kongliga klettagrøvin og Khazneh (skattkamarið). Fyri at sleppa inn í býin, mást tú ríða ígjøgnum eina tronga gjógv, ið er 500 metrar long.

Akabafjørður er langur fjørður norðast í Reyðahavi ímillum Saudiarabia og Sinai. Hann er 160 km langur og 27 km breiður, har hann er breiðastur. Innast í firðinum er einasti havnabýur í Jordan, Al'Aqabah; og har er einasta strandaøki, Jordan eigur. Al'Aqabah er væl umtóktur ferðamannastaður.


Lond í Asia
Afghanistan | Armenia | Aserbadsjan | Barain | Bangladesj | Brunei | Burma | Butan | Eysturtimor | Filipsoyggjar | Georgia | Hongkong | India | Indonesia | Iran | Irak | Ísrael | Japan | Jordan | Kambodia | Kasakstan | Katar | Kina | Kirgistan | Kuvait | Kýpros | Laos | Libanon | Malaisia | Maldivoyggjar | Mongolia | Nepal | Norðurkorea | Oman | Pakistan | Russland | Sameindu Emirríkini | Saudi-Arabia | Singapor | Sri Lanka | Suðurkorea | Sýria | Tadsjikistan | Tailand | Taivan | Turkaland | Turkmenistan | Usbekistan | Vjetnam
Wikimedia Commons logo
Sí miðlasavnið
Other Languages
Acèh: Yordania
адыгабзэ: Иордание
Afrikaans: Jordanië
Alemannisch: Jordanien
አማርኛ: ዮርዳኖስ
aragonés: Chordania
العربية: الأردن
ܐܪܡܝܐ: ܝܘܪܕܢܢ
مصرى: الاردن
অসমীয়া: জৰ্ডান
asturianu: Xordania
azərbaycanca: İordaniya
تۆرکجه: اوردون
башҡортса: Иордания
Boarisch: Jordanien
žemaitėška: Juordanėjė
Bikol Central: Yordanya
беларуская: Іарданія
беларуская (тарашкевіца)‎: Ярданія
български: Йордания
भोजपुरी: जॉर्डन
Bahasa Banjar: Yordania
bamanankan: Ordon
বাংলা: জর্দান
བོད་ཡིག: རྗོར་ཌན།
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: জর্ডান
brezhoneg: Jordania
bosanski: Jordan
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Yordania
буряад: Иордани
català: Jordània
Chavacano de Zamboanga: Jordania
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Iók-dáng
нохчийн: Урдан
Cebuano: Hordanya
کوردی: ئوردن
qırımtatarca: Urdun
čeština: Jordánsko
kaszëbsczi: Jordaniô
Чӑвашла: Иордани
dansk: Jordan
Deutsch: Jordanien
Zazaki: Urdun
dolnoserbski: Jordaniska
डोटेली: जोर्डन
ދިވެހިބަސް: އުރުދުން
Ελληνικά: Ιορδανία
English: Jordan
Esperanto: Jordanio
español: Jordania
eesti: Jordaania
euskara: Jordania
estremeñu: Jordania
فارسی: اردن
suomi: Jordania
Võro: Jordaania
français: Jordanie
arpetan: J·ordanie
Nordfriisk: Jordaanien
Frysk: Jordaanje
Gaeilge: An Iordáin
Gagauz: İordaniya
galego: Xordania
Avañe'ẽ: Horytáña
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: जॉर्डन
ગુજરાતી: જૉર્ડન
Gaelg: Yn Jordaan
Hausa: Jordan
客家語/Hak-kâ-ngî: Yok-tan
Hawaiʻi: Ioredāne
עברית: ירדן
हिन्दी: जॉर्डन
Fiji Hindi: Jordan
hrvatski: Jordan
hornjoserbsce: Jordaniska
Kreyòl ayisyen: Jòdani
magyar: Jordánia
հայերեն: Հորդանան
interlingua: Jordania
Bahasa Indonesia: Yordania
Interlingue: Jordania
Ilokano: Hordania
íslenska: Jórdanía
italiano: Giordania
日本語: ヨルダン
Patois: Jaadn
la .lojban.: jorgu'e
Basa Jawa: Yordania
ქართული: იორდანია
Qaraqalpaqsha: İordaniya
Taqbaylit: Urdun
Адыгэбзэ: Йордан
Kabɩyɛ: Zɔɔrdaanii
Kongo: Jordan
Gĩkũyũ: Jordan
қазақша: Иордания
kalaallisut: Jordan
ភាសាខ្មែរ: ហ្សកដង់
ಕನ್ನಡ: ಜೋರ್ಡಾನ್
한국어: 요르단
къарачай-малкъар: Иордания
kurdî: Urdun
kernowek: Jordan
Кыргызча: Иордания
Latina: Iordania
Lëtzebuergesch: Jordanien
лезги: Иордания
Lingua Franca Nova: Urdun
Limburgs: Jordanië
Ligure: Giordannia
lumbaart: Giurdania
lingála: Zordaní
لۊری شومالی: اوردون
lietuvių: Jordanija
latviešu: Jordānija
मैथिली: जोर्डन
мокшень: Иордание
Malagasy: Jordania
македонски: Јордан
മലയാളം: ജോർദാൻ
монгол: Йордан
मराठी: जॉर्डन
Bahasa Melayu: Jordan
Malti: Ġordan
မြန်မာဘာသာ: ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ
مازِرونی: اوردون
Dorerin Naoero: Djordan
Nāhuatl: Iordania
Napulitano: Giurdania
Plattdüütsch: Jordanien
नेपाली: जोर्डन
नेपाल भाषा: जोर्दन
Nederlands: Jordanië
norsk nynorsk: Jordan
norsk: Jordan
Novial: Jordan
occitan: Jordania
Livvinkarjala: Jordanii
Oromoo: Joordaan
ଓଡ଼ିଆ: ଜୋର୍ଡାନ
Ирон: Иордани
ਪੰਜਾਬੀ: ਜਾਰਡਨ
Kapampangan: Hordanya
Papiamentu: Jordan
Picard: Jordanie
पालि: जार्डन
Norfuk / Pitkern: Jordan
polski: Jordania
Piemontèis: Giordania
پنجابی: اردن
پښتو: اردن
português: Jordânia
Runa Simi: Hurdanya
română: Iordania
русский: Иордания
русиньскый: Йорданьско
Kinyarwanda: Yorudani
संस्कृतम्: जार्डन
саха тыла: Иордания
sicilianu: Giurdania
Scots: Jordan
سنڌي: اردن
davvisámegiella: Jordánia
srpskohrvatski / српскохрватски: Jordan
සිංහල: ජෝර්දානය
Simple English: Jordan
slovenčina: Jordánsko
slovenščina: Jordanija
chiShona: Jordan
Soomaaliga: Urdun
shqip: Jordania
српски / srpski: Јордан
Sranantongo: Jordanikondre
SiSwati: IJoridane
Seeltersk: Jordanien
Basa Sunda: Yordania
svenska: Jordanien
Kiswahili: Yordani
ślůnski: Jordańijo
தமிழ்: ஜோர்தான்
తెలుగు: జోర్డాన్
tetun: Jordánia
Türkmençe: Iordaniýa
Tagalog: Hordan
Tok Pisin: Jordan
Türkçe: Ürdün
татарча/tatarça: Үрдүн
chiTumbuka: Jordan
удмурт: Иордания
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئىئوردانىيە
українська: Йорданія
اردو: اردن
oʻzbekcha/ўзбекча: Iordaniya
vèneto: Zordania
vepsän kel’: Jordanii
Tiếng Việt: Jordan
Volapük: Yordän
Winaray: Hordanya
Wolof: Jordaani
吴语: 约旦
მარგალური: იორდანია
ייִדיש: יארדאניע
Yorùbá: Jọ́rdánì
Vahcuengh: Jordan
Zeêuws: Jordaonië
中文: 约旦
文言: 約旦
Bân-lâm-gú: Iok-tàn
粵語: 約旦