Happi

TyppiHappiFluori
-

O

S  
 
 
O-TableImage.png
Yleistä
NimiHappi
TunnusO
Järjestysluku8
Luokkaepämetalli
Lohkop
Ryhmä16, happiryhmä
Jakso2
Tiheys0,00143 · 103 kg/m3
Väriväritön, nestemäisenä sinertävää
Löytövuosi, löytäjä1774, Joseph Priestley, Carl Wilhelm Scheele
(Michał Sędziwój)
Atomiominaisuudet
Atomipaino (Ar)15,9994
Atomisäde, mitattu (laskennallinen)60 (48) pm
Kovalenttisäde73 pm
Van der Waalsin säde152 pm
Orbitaalirakenne[He] 2s2 2p4
Elektroneja elektronikuorilla 2, 6
Hapetusluvut-II, -I
Kiderakennekuutiollinen
Fysikaaliset ominaisuudet
Olomuotokaasu
Sulamispiste54,36 K (−218,79 °C)
Kiehumispiste90,20 K (−182,962 °C)
Moolitilavuus(25 °C) 17,36 · 10−3 m3/mol
Höyrystymislämpö(O2) 6,82 kJ/mol
Sulamislämpö(O2) 0,444 kJ/mol
Höyrynpaine1000 Pa 61 K:ssa
Äänen nopeus330 m/s 295 K:ssa
Muuta
Elektronegatiivisuus3,44 (Paulingin asteikko)
Ominaislämpökapasiteetti0,918 (O2) kJ/kg K
Lämmönjohtavuus(300 K) 0,02658 W/(m·K)
CAS-numero7782-44-7
Tiedot normaalilämpötilassa ja -paineessa
Nestemäistä happea

Happi on alkuaine, jonka kemiallinen merkki on O (lat. oxygenium), järjestysluku 8 ja atomimassa IUPACin standardin mukaisesti [15,99903;15,99977] amu[1]. Esiintyessään vapaana alkuaineena se on tavallisissa lämpötiloissa kaasuna, ja sitä on Maan ilmakehässä noin 21 %. Luonnossa sitä on runsaasti myös yhdisteinä kuten vetenä, joka on vedyn ja hapen yhdiste, sekä lukuisina maa- ja kallioperän mineraaleina, jotka ovat erilaisia muiden alkuaineiden ja hapen muodostamia yhdisteitä. Se on yleisin alkuaine maankuoressa, jossa sitä on noin 47 %.[2]

Vapaa happi reagoi herkästi monien muiden aineiden kanssa. Se ylläpitää palamista, ja se on myös useimpien eliöiden elämälle välttämätöntä. Sitä vapautuu kasvien yhteyttämisessä ja kuluu soluhengityksessä.[2]

Muilla kielillä
Afrikaans: Suurstof
Alemannisch: Sauerstoff
አማርኛ: ኦክሲጅን
Ænglisc: Æðmlyft
العربية: أكسجين
aragonés: Oxichén
armãneashti: Oxigenu
অসমীয়া: অম্লজান
asturianu: Oxíxenu
Avañe'ẽ: Tatarapo
azərbaycanca: Oksigen
تۆرکجه: اوکسیژن
Bahasa Indonesia: Oksigen
Bahasa Melayu: Oksigen
বাংলা: অক্সিজেন
Bân-lâm-gú: Sng-sò͘
Basa Jawa: Oksigèn
Basa Sunda: Oksigén
башҡортса: Кислород
беларуская: Кісларод
беларуская (тарашкевіца)‎: Тлен
भोजपुरी: ऑक्सीजन
Boarisch: Sauastoff
བོད་ཡིག: གསོ་རླུང་།
bosanski: Kisik
brezhoneg: Oksigen
български: Кислород
català: Oxigen
Cebuano: Oksihena
Чӑвашла: Йӳçамăш
čeština: Kyslík
corsu: Ossigenu
Cymraeg: Ocsigen
dansk: Ilt
Deutsch: Sauerstoff
eesti: Hapnik
Ελληνικά: Οξυγόνο
English: Oxygen
español: Oxígeno
Esperanto: Oksigeno
euskara: Oxigeno
فارسی: اکسیژن
Fiji Hindi: Oxygen
føroyskt: Oxygen
français: Oxygène
Frysk: Soerstof
furlan: Ossigjen
Gaeilge: Ocsaigin
Gaelg: Ocsygien
Gàidhlig: Ogsaidean
galego: Osíxeno
贛語:
Gĩkũyũ: Oxygen
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: ऑक्सिजन
客家語/Hak-kâ-ngî: Yông
хальмг: Оксиҗен
한국어: 산소
Hawaiʻi: ʻOkikene
Հայերեն: Թթվածին
हिन्दी: ऑक्सीजन
hornjoserbsce: Kislik
hrvatski: Kisik
Ido: Oxo
Ilokano: Oksiheno
interlingua: Oxygeno
isiXhosa: I-oxygen
íslenska: Súrefni
italiano: Ossigeno
עברית: חמצן
ಕನ್ನಡ: ಆಮ್ಲಜನಕ
Kapampangan: Oxygen
ქართული: ჟანგბადი
қазақша: Оттегі
Кыргызча: Кычкылтек
кырык мары: Кислород
Kiswahili: Oksijeni
Kreyòl ayisyen: Oksijèn
kurdî: Oksîjen
лезги: Кислород
Latina: Oxygenium
latviešu: Skābeklis
Lëtzebuergesch: Sauerstoff
lietuvių: Deguonis
Ligure: Oscigeno
Limburgs: Zuurstof
lingála: Oksijɛ́ní
Livvinkarjala: Happamehsuadu
la .lojban.: kijno
lumbaart: Osìgeno
magyar: Oxigén
македонски: Кислород
Malagasy: Ôksizenina
മലയാളം: ഓക്സിജൻ
Malti: Ossiġenu
Māori: Hāora
მარგალური: ჟანგბადი
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Iōng
Перем Коми: Шӧмувтыр
мокшень: Шапафни
မြန်မာဘာသာ: အောက်စီဂျင်
Nāhuatl: Ehecayoh
Nederlands: Zuurstof (element)
नेपाली: प्राणवायु
नेपाल भाषा: अक्सिजन
日本語: 酸素
нохчийн: Мустлург
Nordfriisk: Sörstuf
norsk: Oksygen
norsk nynorsk: Oksygen
occitan: Oxigèn
олык марий: Шопештыш
ଓଡ଼ିଆ: ଅମ୍ଳଜାନ
Oromoo: Ooksijiinii
oʻzbekcha/ўзбекча: Kislorod
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਕਸੀਜਨ
पालि: अक्सिजन
پنجابی: آکسیجن
Papiamentu: Oksigeno
پښتو: اکسيجن
Patois: Axijen
ភាសាខ្មែរ: អុកស៊ីសែន
Piemontèis: Ossìgen
Plattdüütsch: Suerstoff
polski: Tlen
português: Oxigénio
Ripoarisch: Sauerstoff
română: Oxigen
rumantsch: Oxigen
Runa Simi: Muksichaq
русский: Кислород
русиньскый: Оксиген
саха тыла: Кислород
sardu: Ossìgenu
Scots: Oxygen
Seeltersk: Suurstof
shqip: Oksigjeni
sicilianu: Ussìgginu
සිංහල: ඔක්සිජන්
Simple English: Oxygen
سنڌي: آڪسيجن
slovenčina: Kyslík
slovenščina: Kisik
Soomaaliga: Ogsajiin
کوردی: ئۆکسجین
српски / srpski: Кисеоник
srpskohrvatski / српскохрватски: Kiseonik
svenska: Syre
Tagalog: Oksiheno
தமிழ்: ஆக்சிசன்
татарча/tatarça: Уттуар
తెలుగు: ఆక్సిజన్
Tiếng Việt: Ôxy
тоҷикӣ: Оксиген
ತುಳು: ಆಮ್ಲಜನಕ
Türkçe: Oksijen
українська: Оксиген
اردو: آکسیجن
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ئوكسىگېن
Vahcuengh: Yangj
vèneto: Osìgeno
vepsän kel’: Hapanik
Volapük: Loxin
walon: Ocsidjinne
文言:
West-Vlams: Zuurstof
Winaray: Oksiheno
吴语:
ייִדיש: זויערשטאף
Yorùbá: Ọ́ksíjìn
粵語:
žemaitėška: Degounis
中文:
Kabɩyɛ: Ɔkɩsɩzɛnɩ