گئورگ کانتور

گئورگ کانتور
Georg Cantor2.jpg
متولد۳ مارس ۱۸۴۵
مرگ۶ ژانویه ۱۹۱۸ (۷۲ سال)
هاله، استان ساکسونی، امپراتوری آلمان
محل زندگیامپراتوری روسیه (۱۸۴۵–۱۸۵۶)، امپراتوری آلمان (۱۸۵۶–۱۹۱۸)
ملیتآلمانی
رشته فعالیتریاضیات
دلیل شهرتنظریه مجموعه‌ها

گئورگ فردیناند لودویگ فیلیپ کانتور (۳ مارس ۱۸۴۵؛ [در برخی منابع ۱۹ فوریه نیز گزارش شده] – ۶ ژانویه ۱۹۱۸) ریاضی‌دانی آلمانی بود. آوازهٔ کانتور بیشتر به‌خاطر ابداع نظریه مجموعه‌ها می‌باشد چرا که امروزه به نظریه‌ای بنیادین در ریاضیات تبدیل شده‌است. کانتور ایدهٔ تناظر یک به یک میان اعضای دو مجموعه را مطرح کرد، مفهوم بی‌نهایت و مجموعه‌های خوش‌ترتیب را تعریف نمود، و همچنین ثابت کرد که مجموعه اعداد حقیقی «بزرگتر» از مجموعه اعداد طبیعی است. در حقیقت، روش کانتور در اثبات این قضیه نشان می‌داد که مجموعه‌ای نامتناهی از بی‌نهایت‌ها وجود دارد. او اعداد اصلی و ترتیبی و حساب آن‌ها را تعریف کرد. دستاورد کانتور از لحاظ فلسفی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد و وی نیز به‌نیکی از این حقیقت آگاه بود.در ابتدا تصور می‌شد که نظریه کانتور دربارهٔ اعداد ترامتناهی (ترانسفینی) تا حدود زیادی خلاف شهود—یا حتی تکان‌دهنده—است، تا آنجا که با مقاومت شدید هم‌عصران او همچون لئوپولد کرونکر و آنری پوانکاره، و بعدها هرمان ویل و لوئیتزن اخبرتوس یان براور قرار گرفت، و لودویگ ویتگنشتاین نیز در مورد نظریهٔ او ایرادهای فلسفی بیان نمود. برخی از علمای مسیحی (به‌ویژه پیروان جدید فلسفه مدرسی) نیز می‌پنداشتند که دستاورد کانتور چالشی است بر یکتایی بی‌نهایت مطلق در طبیعت خدا؛ یعنی برابر دانستن نظریه اعداد ترامتناهی با همه‌خدایی، در حالی‌که کانتور چنین مدعایی را به‌شدت رد می‌کرد. این انتقادها در برخی مواقع حتی شدت بیشتری می‌یافتند: پوانکاره از ایده‌های کانتور به‌عنوان بیماری گریوز یاد می‌کرد و می‌گفت که این بیماری نظام ریاضیات را عفونی می‌کند. کرونکر نیز در نزد عموم به‌مخالفت صریح با کانتور برمی‌خاست و به‌وی حملات شخصی می‌کرد؛ از جمله این‌که از او به‌عنوان یک "شارلاتان علمی،" یک "ازدین‌برگشته" و یک "فاسدکنندهٔ جوانان" یاد می‌کرد. کرونکر حتی از اثبات کانتور مبنی بر شمارا بودن اعداد جبری و ناشمارا بودن اعداد متعالی ایراد می‌گرفت، در حالی‌که امروزه این نتایج بخشی از برنامه استاندارد دروس ریاضی هستند. حتی دهه‌ها پس از مرگ کانتور، ویتگنشتاین با دریغ نوشت که ریاضیات "مورد تاخت‌وتاز اصطلاحات آسیب‌رسان نظریه مجموعه‌ها قرار گرفته‌است." وی چنین اصطلاحاتی را "مزخرف مطلق،" "خنده‌آور،" و "نادرست" تلقی می‌کرد. گفته می‌شود که علت مجموعه افسردگی‌های کانتور از ۱۸۸۴ تا پایان زندگی او، دشمنی بسیاری از معاصرانش با وی بوده‌است، اگرچه برخی نیز از این افسردگی‌ها به‌عنوان ظهور اختلال دوقطبی در وی یاد می‌کنند.این انتقادهای شدید، بعدها به تحسین و تمجید تبدیل شدند. در سال ۱۹۰۴، انجمن سلطنتی جایزهٔ مدال سیلوستر را به‌وی داد که به‌عنوان بزرگترین جایزه و افتخاری تلقی می‌شود که برای دستاورد ریاضی به شخصی اهدا می‌گردد. گفته می‌شود کانتور بر این باور بوده که نظریه اعداد ترامتناهی از سوی خدا به‌وی الهام شده بوده‌است. مشهور است که داوید هیلبرت از دستاورد کانتور در برابر منتقدان، این‌چنین دفاع می‌کرد: "هیچ‌کس نمی‌تواند ما را از بهشتی که کانتور آفریده، بیرون کند."

زبان های دیگر
aragonés: Georg Cantor
العربية: جورج كانتور
asturianu: Georg Cantor
azərbaycanca: Georq Kantor
беларуская: Георг Кантар
български: Георг Кантор
català: Georg Cantor
čeština: Georg Cantor
Cymraeg: Georg Cantor
Deutsch: Georg Cantor
Ελληνικά: Γκέοργκ Κάντορ
English: Georg Cantor
Esperanto: Georg Cantor
español: Georg Cantor
euskara: Georg Cantor
français: Georg Cantor
Gaeilge: Georg Cantor
galego: Georg Cantor
hrvatski: Georg Cantor
Kreyòl ayisyen: Georg Cantor
magyar: Georg Cantor
հայերեն: Գեորգ Կանտոր
Bahasa Indonesia: Georg Cantor
íslenska: Georg Cantor
italiano: Georg Cantor
қазақша: Георг Кантор
kurdî: Georg Cantor
Кыргызча: Кантор Георг
lumbaart: Cantor
latviešu: Georgs Kantors
Malagasy: Georg Cantor
မြန်မာဘာသာ: ဂျော့ ကန်တာ
Nederlands: Georg Cantor
norsk nynorsk: Georg Cantor
occitan: Georg Cantor
polski: Georg Cantor
Piemontèis: Georg Cantor
português: Georg Cantor
română: Georg Cantor
русский: Кантор, Георг
srpskohrvatski / српскохрватски: Georg Cantor
Simple English: Georg Cantor
slovenščina: Georg Ferdinand Cantor
српски / srpski: Георг Кантор
svenska: Georg Cantor
Tagalog: Georg Cantor
Türkçe: Georg Cantor
українська: Георг Кантор
oʻzbekcha/ўзбекча: Georg Cantor
Tiếng Việt: Georg Cantor
Volapük: Georg Cantor
Yorùbá: Georg Cantor
文言: 康托爾
粵語: 康托爾