کلیسای ارتدکس شرقی

کلیسای ارتدکس یا کلیسای ارتدکس شرقی یکی از سه شاخه اصلی مسیحیت می‌باشد.[۱] این کلیسا در سال ۱۰۵۴ پس از میلاد و در پی جدایش بزرگ در کلیسا به‌وجود آمد.[۲] در پی این جدایش پاپ لئون نهم و اسقف اعظم قسطنطنیه یکدیگر را طرد کردند.[۳] این جدایش به دلایل گوناگونی انجام پذیرفت. از جمله اختلافات عقیدتی می‌توان به اختلاف نظر در مورد ماهیت روح‌القدس اشاره کرد. عقیده کلیسای شرقی این بود که روح‌القدس نشأت گرفته یا برخاسته از پدر از طریق پسر می‌باشد ولی کلیسای غربی بر این باور بود که روح‌القدس برخاسته از پدر و پسر می‌باشد.[۴]

Orthodox صفتی مرکب از پیشوند orthos به معنای درست و واژه یونانی doxo به مفهوم عقیده است. هنگامی که این واژه صفت رفتار و اعتقاد به معنای رسمی باشد، پذیرفته و صحیح است و اگر برای توصیف شخص به کار رود، به معنای درست آیین و سنتی خواهد بود. اگر این واژه با حرف O بزرگ نوشته شود، نام گروهی از مسیحیان است که در مقطعی از تاریخ، برخی آموزه‌های رایج میان مسیحیان را خروج از آیین دانسته و پایبندی به آموزه‌های جایگزین آن‌ها را شرط راست کیشی در نظر گرفتند.[۵] کلیسای ارتدکس شرقی شامل کلیساهایی می‌شود که همگی در دوره ای از تاریخ کلیسای سلطنتی بیزانسی به وجود آمده‌اند. امروزه کلیسای ارتدکس از کلیساهای متعدد مستقل تشکیل شده که معمولاً با یکدیگر در تماسند اما هریک عهده‌دار اداره خویش است. در این کلیساها، آداب نماز، اصول اعتقادی و قوانین مشترک است و نوع واحدی از روحانیت ترویج می‌شود.[۶]

مهم‌ترین کلیساهای ارتدکس عبارتند از: اسقف‌نشین قسطنطنیه و پیرو آن؛ کلیسای فنلاند، چک و اسلواکی/اسقف‌نشین اسکندریه/اسقف‌نشین انطاکیه/اسقف‌نشین اورشلیم/کلیسای روس/کلیسای بلغاری/کلیسای صربی/کلیسای رومانی/کلیسای یونانی/دیگر کلیساهای ارتدکس مانند اسلونی، لیتوانی و لتونی.[۷]

زبان های دیگر
Alemannisch: Orthodoxe Kirchen
aragonés: Ilesia Ortodoxa
asturianu: Ilesia Ortodoxa
žemaitėška: Stačiatėkībė
беларуская (тарашкевіца)‎: Праваслаўная царква
brezhoneg: Iliz Ortodoks
kaszëbsczi: Prawòsławié
emiliàn e rumagnòl: Ceṡa Urtudòsa
Kreyòl ayisyen: Legliz Òtodòks
interlingua: Ecclesia Orthodoxe
Bahasa Indonesia: Gereja Ortodoks Timur
日本語: 正教会
한국어: 동방 정교회
Кыргызча: Православие
Lingua Franca Nova: Ortodoxisme
lumbaart: Ciexa Ortodossa
lietuvių: Stačiatikybė
македонски: Православна црква
Bahasa Melayu: Gereja Ortodoks Timur
مازِرونی: شرقی ارتدوکس
norsk nynorsk: Ortodoks kristendom
português: Igreja Ortodoxa
Runa Simi: Chiqan Iñitsay
sicilianu: Chiesa Ortudossa
davvisámegiella: Ortodoksalaš girku
srpskohrvatski / српскохрватски: Pravoslavna crkva
Simple English: Eastern Orthodox Church
српски / srpski: Православна црква
Tok Pisin: Kristen Otodos
татарча/tatarça: Pravoslavie
oʻzbekcha/ўзбекча: Pravoslav cherkovi
吴语: 东正教
中文: 正教會
Bân-lâm-gú: Tang Chèng-kàu
粵語: 東正教