کرگدن

برای موجود افسانه‌ای به همین نام، کرگدن (موجود افسانه‌ای) را ببینید.

کرگدن
Temporal range: ائوسن - امروز
Rhinosaur.JPG
کرگدن
آرایه‌شناسی
فرمانرو:جانوران
شاخه:طنابداران
رده:پستانداران
راسته:تک‌سم‌سانان
تیره:کرگدن‌ها
گری، ۱۸۲۱
سردهها

متن را ببینید.

کَرگَدَن را به هر یک از عضوهای خانوادهٔ کرگدن‌ها با نام علمی Rhinocerotidae گویند. کرگدن‌ها جانورانی پستاندار از راستهٔ تک‌سُم‌سانان هستند.
کرگدن‌ها با وجود گیاهخوار بودن، حیوانات خطرناکی هستند. در هندوستان و نپال تعداد سالانه حملات و آسیب‌رسانی کرگدن‌ها به انسان بیش از ببر‌ها و پلنگ‌ها است. این حیوان بزرگ ۲٬۵ تا ۳٬۲ متر طول و وزنی در حدود ۱٬۵ تا ۲٬۱ تن وزن دارد و بعد از فیل و اسب آبی سومین حیوان سنگین خشکی است.

کرگدن‌ها به خاطر شاخشان به صورت غیرقانونی شکار می‌شوند و این نسل بعضی گونه‌های آن را در معرض خطر انقراض گذاشته‌است. بر پایه گزارش سازمان بین‌المللی حفاظت از محیط زیست، نسل کرگدن سیاه غرب آفریقا منقرض شده و سرنوشت مشابهی در انتظار کرگدن سفید بومی آفریقای مرکزی است.[۱]

کرگدن‌ها با تمام پستان داران شاخ‌دار فرق دارند، چون شاخ آن‌ها بالای سرشان نیست، بلکه نزدیک نوک بینی‌شان است. این شاخ‌ها مانند شاخ گاو یا شاخ گوزن نیست، بلکه از موهای کلفت و به هم فشرده تشکیل شده‌است.

کرگدن‌ها در چمنزارها و جنگل‌های مناطق گرمسیری زندگی می‌کنند و همیشه در نزدیکی آب‌اند، زیرا نیاز دارند که هر روز آب بخورند و از غلتیدن در گِل هم لذت می‌برند. این جانوران فقط گیاه می‌خورند. کرگدن‌ها حس شنوایی و بویایی خوبی دارند ولی دیدشان ضعیف است.

کرگدن‌ها با وجود پوست کلفتشان، گرفتار کنه‌ها و انگل‌های دیگر می‌شوند. بیشتر وقت‌ها می‌توان آن‌ها را با پرنده‌ها دید، که با خوردن این آفت‌ها به کرگدن‌ها کمک می‌کنند. ممکن است گربه‌سانان بزرگ مثل ببر و پلنگ، بچه کرگدن‌ها را شکار کنند، ولی تنها دشمن کرگدن بالغ، انسان است.[۲]

زبان های دیگر
Afrikaans: Renoster
Alemannisch: Nashorn
አማርኛ: አውራሪስ
العربية: كركدنيات
asturianu: Rhinocerotidae
azərbaycanca: Kərgədanlar
تۆرکجه: کرگدن
башҡортса: Мөгөҙморондар
беларуская: Насарогі
беларуская (тарашкевіца)‎: Насарогі
български: Носорози
বাংলা: গণ্ডার
བོད་ཡིག: བསེ་རུ།
brezhoneg: Frikorneg
bosanski: Nosorog
català: Rinoceronts
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Să̤-ngiù
нохчийн: МармаӀ
čeština: Nosorožcovití
dansk: Næsehorn
Deutsch: Nashörner
Thuɔŋjäŋ: Kil
Ελληνικά: Ρινόκερος
English: Rhinoceros
Esperanto: Rinoceredoj
español: Rhinocerotidae
euskara: Errinozero
føroyskt: Nashyrningur
français: Rhinocéros
arpetan: Rinocèros
Nordfriisk: Nööshurner
Gàidhlig: Sròn-adharcach
galego: Rinocerontes
Avañe'ẽ: Tĩatĩ
עברית: קרנפיים
हिन्दी: गैण्डा
hrvatski: Nosorozi
Kreyòl ayisyen: Rinoseròs
հայերեն: Ռնգեղջյուր
Bahasa Indonesia: Badak
ГӀалгӀай: Бирнал
íslenska: Nashyrningur
italiano: Rhinocerotidae
日本語: サイ
Basa Jawa: Warak
Kongo: Kifalu
kalaallisut: Siissisoq
ಕನ್ನಡ: ಖಡ್ಗಮೃಗ
한국어: 코뿔소
kurdî: Kerkedan
коми: Сюраныр
Кыргызча: Кериктер
лакку: Каргадан
Lingua Franca Nova: Rinosero
Limburgs: Neushores
lingála: Kánga
lietuvių: Raganosiniai
latviešu: Degunradži
मैथिली: गैंडा
македонски: Носорог
മലയാളം: കാണ്ടാമൃഗം
मराठी: गेंडा
Bahasa Melayu: Badak sumbu
မြန်မာဘာသာ: ကြံ့
مازِرونی: کرگردن
नेपाली: गैंडा
नेपाल भाषा: धिर्मेय्
Nederlands: Neushoorns
norsk nynorsk: Nashorn
norsk: Neshorn
Diné bizaad: Déélgééd
ଓଡ଼ିଆ: ଗଣ୍ଡା
ਪੰਜਾਬੀ: ਗੈਂਡਾ
پنجابی: گینڈا
português: Rinoceronte
Runa Simi: Sinqawaqra
română: Rinocer
русский: Носороговые
Scots: Rhinoceros
srpskohrvatski / српскохрватски: Nosorozi
Simple English: Rhinoceros
slovenčina: Nosorožcovité
slovenščina: Nosorogi
chiShona: Chipembere
Soomaaliga: Wiyil
српски / srpski: Носорози
Sesotho: Tšukulu
Basa Sunda: Badak
svenska: Noshörningar
Kiswahili: Kifaru
тоҷикӣ: Каркадан
ไทย: แรด
Tagalog: Rinosero
Türkçe: Gergedan
удмурт: Носорог
українська: Носорогові
اردو: گینڈا
oʻzbekcha/ўзбекча: Karkidonlar
Tiếng Việt: Tê giác
хальмг: Орңһ
中文: 犀牛
Bân-lâm-gú: Sai-gû
粵語: 犀牛