کابل

کابل
کلان‌شهر و شهرداری
Montage of Kabul City.png
جهت عقربه های ساعت از بالا: یک رشته‌کوه هندوکش پشت محله‌ای از شهر؛ نمایی از دریای کابل؛ میدان عبدوالحق و مناطق مسکونی؛ نمایی از باغ بابر؛ نمایی از مسجد عبدالرحمان
کابل در افغانستان قرار گرفته‌است
کابل
کابل
کابل در Asia قرار گرفته‌است
کابل
کابل
موقعیت کابل در نقشه
مختصات: ۳۴°۳۲′ شمالی ۶۹°۱۰′ شرقی / ۳۴°۳۲′ شمالی ۶۹°۱۰′ شرقی / 34.533; 69.167
کشور افغانستان
ولایتولایت کابل
No. of districts۲۲
Capital formation۱۷۷۶
حکومت
 • نوعشهرداری
 • شهردارعبدالله حبیبی
مساحت
 • کل۱٬۰۲۳ کیلومتر مربع (۳۹۰ مایل مربع)
ارتفاع۱۷۹۱ متر (۵٬۸۷۶ پا)
جمعیت (۲۰۱۵)
 • جمعیت۴٬۶۳۵٬۰۰۰
 • تراکم۴٬۵۰۰/km۲ (۱۲٬۰۰۰/sq mi)
 منطقه شهری کابل
نام اهلیتکابلی
منطقهٔ زمانیساعت رسمی افغانستان (یوتی‌سی +۴:۳۰)
Postal code100X, 101X, 105X, 106X
پیش‌شماره(های) تلفن(+93) 20
سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپناقلیم نیمه‌خشک
وبگاهkm.gov.af

کابل، پایتخت جمهوری اسلامی افغانستان مطابق تخمین سال ۲۰۱۵–۲۰۱۶ با جمعیتی حدود ۳٬۶۷۸٬۰۳۴ نفر[۱] و مساحتی حدود ۲۷۵ کیلومتر مربع است که در ولایت کابل (استان کابل) واقع شده‌است. مرکز این شهر، شامل بافت کهنه و قدیمی ان می‌باشد که مناطق پل خشتی، خوابگاه، کاه فروشی، مرادخانی، ده افغانان، چنداول، شوربازار، سراجی و باغ علیمردان را در بر می‌گیرد.[۲] کابل همراه با دیگر توابع (ولسوالی‌ها)، جمعیتی بالغ بر ۴٬۳۷۲٬۹۷۷ میلیون نفر و مساحتی در حدود ۴۲۵ کیلومتر مربع دارد و در آن از همه قومیت‌های اصلی افغانستان زندگی می‌کنند.بر اساس شواهد رشد شهرنشینی حکایت از مهاجرت گسترده از سایر نقاط افغانستان به این شهر دارد. بر این اساس کابل شصت و چهارمین کلان‌شهر جهان و در ردهٔ پنجمین شهر جهان از نظر سرعت رشد جمعیت قرار دارد.

کابل مرکز اداری و سیاسی افغانستان می‌باشد و در ۱٬۸۰۰ متری بالای سطح دریا در دره‌ای دراز و باریک بین کوه‌های هندوکش را شکافته و در طول دریای کابل امتداد یافته‌است. این شهر همراه با قندهار، هرات و مزار شریف توسط بزرگراه‌های حلقوی که در سرتاسر کشور امتداد یافته وصل شده‌است. کابل همچنین مسیر اصلی شاهراه جلال‌آباد که به سوی پیشاور پاکستان می‌رود می‌باشد.

محصولات اصلی کابل شامل میوه تازه و خشک، قالیچه افغان، چرم و محصولات پوست گوسفند، لباس‌ها و اسباب محلی و نسخه‌های محصولات باستانی می‌باشد. جنگ‌های ۱۹۷۸–۲۰۰۱ این صنعت را مختل کرد و به اقتصاد صدمه بسیاری وارد کرد.[۳]

شهر کابل قدمتی ۳٬۵۰۰ ساله دارد؛ پادشاهان بسیاری سالها روی شهر به خاطر موقعیت استراتژیکی آن که در طول مسیرهای جنوب و مرکز آسیا قرار گرفته جنگ می‌کردند.[۴] کابل در طول تاریخ توسط امپراتوری‌های بزرگ زمان خودش حکومت می‌شده‌است. در حدود ۵ قرن قبل از میلاد مسیح توسط هخامنشیان و بعدها توسط سلوکیان، پادشاهی موریا، کوشانیان، سلسله مغولان، صفویه، غزنویان و غوریان اداره و کنترل می‌شده‌است. از سال ۱۵۰۴ تا ۱۵۲۶ میلادی، کابل به عنوان مرکز رسمی بابر، سازنده امپراتوری گورکانیان بود. بعد از آن تا سال ۱۷۳۸ زیر سلطنت دهلی بود، که نادر شاه و نیروهای افشاریان به گورکانیان حمله کردند.[۵] بعد از مرگ نادرشاه در ۱۷۴۷، شهر به دست احمد شاه درانی افتاد که بسیار سریع آنرا در امپراتوری افغان اضافه کرد.[۶] در ۱۷۷۶، تیمورشاه درانی کابل را به پایتخت افغانستان مبدل ساخت.

از سال ۱۹۸۰، با شروع جنگ بر ضد اتحاد جماهیر شوروی از سوی مجاهدین، شهر به دست گروه‌های جنگ‌طلب متفاوتی افتاد. در بین سال‌های ۱۹۹۲–۱۹۹۶ که جنگ داخلی میان گروه‌های مسلح رقیب و مخالف یکدیگر درگرفت و منجر به حکومت چهار ساله طالبان شد؛ هزاران نفر از شهروندان کابل و مردم غیر مسلح کشته شدند و باعث وارد آمدن صدمات جدی به زیر ساخت‌های کابل و مهاجرت گسترده مردم از کابل و سایر نقاط افغانستان به کشورهای همسایه شد.پس از سقوط طالبان در نوامبر ۲۰۰۱، پس از حمله نیروهای نظامی آمریکا و سازمان پیمان آتلانتیک شمالی(ناتو) به افغانستان، حکومت وقت با همکاری سایر کشورها و سازمان‌های بین‌المللی فعالیت خود را جهت بازسازی زیر ساخت‌های از دست رفته کابل آغاز کرده‌است؛ اگرچه حملات انتحاری طالبان و دیگر شبه‌نظامیان روند بازسازی کابل و افغانستان را کند کرده‌است و شهر کابل هر از چندگاهی شاهد حملات انتحاری با هدف ضربه زدن به حکومت که جان شماری از شهروندان بی گناه را می‌گیرد، است. شهر در حال حاضر در حال توسعه‌سازی جدید است.[۷]

زبان های دیگر
Acèh: Kabul
Afrikaans: Kaboel
Alemannisch: Kabul
አማርኛ: ካቡል
aragonés: Kabul
العربية: كابل
asturianu: Kabul (ciudá)
azərbaycanca: Kabil
تۆرکجه: کابول
башҡортса: Ҡабул
Bikol Central: Kabul
беларуская: Кабул
беларуская (тарашкевіца)‎: Кабул
български: Кабул
বাংলা: কাবুল
བོད་ཡིག: ཁ་པུལ།
brezhoneg: Kaboul
bosanski: Kabul
буряад: Кабул
català: Kabul
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kabul
нохчийн: Кабул
Cebuano: Kabul
کوردی: کابول
čeština: Kábul
Чӑвашла: Кабул
Cymraeg: Kabul
dansk: Kabul
Deutsch: Kabul
Zazaki: Kabil
डोटेली: काबुल
Ελληνικά: Καμπούλ
English: Kabul
Esperanto: Kabulo
español: Kabul
eesti: Kabul
euskara: Kabul
suomi: Kabul
Võro: Kabul
føroyskt: Kabul
français: Kaboul
arpetan: Caboul
Nordfriisk: Kabul
Frysk: Kabûl
Gaeilge: Cabúl
Gàidhlig: Kabul
galego: Cabul
ગુજરાતી: કાબુલ
Gaelg: Kabul
客家語/Hak-kâ-ngî: Kabul
עברית: קאבול
हिन्दी: काबुल
Fiji Hindi: Kabul
hrvatski: Kabul
hornjoserbsce: Kabul
Kreyòl ayisyen: Kaboul
magyar: Kabul
հայերեն: Քաբուլ
interlingua: Kabul
Bahasa Indonesia: Kabul, Afganistan
Interlingue: Kabul
Ilokano: Kabul
Ido: Kabul
íslenska: Kabúl
italiano: Kabul
日本語: カーブル
ქართული: ქაბული
Qaraqalpaqsha: Kabul
Taqbaylit: Kabul
Kabɩyɛ: Kabuli
Gĩkũyũ: Kabul
қазақша: Кабул
kalaallisut: Kabul
ភាសាខ្មែរ: ទីក្រុងកាបូល
ಕನ್ನಡ: ಕಾಬುಲ್
한국어: 카불
kurdî: Kabûl
Кыргызча: Кабул
Latina: Cabura
Lëtzebuergesch: Kabul
Ligure: Kabul
lumbaart: Kabul
lingála: Kabul
lietuvių: Kabulas
latviešu: Kabula
мокшень: Кабул
Malagasy: Kabul
олык марий: Кабул
Māori: Kabul
македонски: Кабул
മലയാളം: കാബൂൾ
монгол: Кабул
मराठी: काबुल
Bahasa Melayu: Kabul
မြန်မာဘာသာ: ကဘူးလ်မြို့
Dorerin Naoero: Kabul
नेपाली: काबुल
Nederlands: Kabul (stad)
norsk nynorsk: Kabul
norsk: Kabul
Novial: Kabul
occitan: Kabol
ଓଡ଼ିଆ: କାବୁଲ
Ирон: Кабул
ਪੰਜਾਬੀ: ਕਾਬੁਲ
Papiamentu: Kabul
polski: Kabul
Piemontèis: Kabul
پنجابی: کابل
پښتو: کابل
português: Cabul
română: Kabul
русский: Кабул
Kinyarwanda: Kabul
sicilianu: Kabul
Scots: Kabul
davvisámegiella: Kabul
srpskohrvatski / српскохрватски: Kabul
සිංහල: කාබුල්
Simple English: Kabul
slovenčina: Kábul
slovenščina: Kabul
chiShona: Kabul
Soomaaliga: Kabul
shqip: Kabuli
српски / srpski: Кабул
Basa Sunda: Kabul
svenska: Kabul
Kiswahili: Kabul
ślůnski: Kabul
தமிழ்: காபூல்
тоҷикӣ: Кобул
ไทย: คาบูล
Tagalog: Kabul
Türkçe: Kâbil
татарча/tatarça: Кабул
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كابۇل
українська: Кабул
اردو: کابل
oʻzbekcha/ўзбекча: Kobul (shahar)
vepsän kel’: Kabul
Tiếng Việt: Kabul
Winaray: Kabul
მარგალური: ქაბული
ייִדיש: קאבול
Yorùbá: Kabul
中文: 喀布尔
Bân-lâm-gú: Kabul
粵語: 喀布爾