پالئوژن

سامانه ردیف اشکوب سن
(میلیون سال)
نئوژن میوسن آکیتانین → پیش از آن
پالئوژن الیگوسن چاتین ۲۳٫۰۳–۲۸٫۴
روپلین ۲۸٫۴–۳۳٫۹
ائوسن پریابونین ۳۳٫۹–۳۷٫۲
بارتونین ۳۷٫۲–۴۰٫۴
لوتتین ۴۰٫۴–۴۸٫۶
ایپرزین ۴۸٫۶–۵۵٫۸
پالئوسن تانتین ۵۵٫۸–۵۸٫۷
سلاندین ۵۸٫۷–۶۱٫۷
دانین ۶۱٫۷–۶۵٫۵
کرتاسه پسین ماستریختین → پس از آن
زمان‌بندی زمین‌شناسی
  پیدازیستی (فانروزوئیک)    نوزیستی (سنوزوئیک)  کواترنری
نئوژن
پالئوژن
  میانه‌زیستی (مزوزوئیک)  کرتاسه
ژوراسیک
تریاس
  دیرینه‌زیستی (پالئوزوئیک)  پرمین
کربونیفر
دوونین
سیلورین
اردویسین
کامبرین
  نهان‌زیستی  (پرکامبرین) پیشین‌زیستی (پروتروزوئیک)
نخست‌زیستی (آرکئن)
پیشازیستی (هادئن)

پالئوژن (به انگلیسی: Paleogene یا Palaeogene) یا ترشیاری زیرین دوره‌ای زمین‌شناسانه است که از ۶۶ میلیون سال پیش آغاز شد و در ۲۳،۰۳ میلیون سال پیش به پایان رسید و نخستین بخش دوران نوزیستی را تشکیل داد. این دوره که برای نزدیک به ۴۳ میلیون سال ادامه پیدا کرد به خاطر آن مهم و شناخته‌شده است که در طی آن پستانداران در پی انقراض بزرگ کرتاسه-پالئوژن که پایان دوره پیشین، کرتاسه، را رقم می‌زد، از شکل‌هایی ساده و کوچک به گروه‌های متنوع و بزرگ فرگشت پیدا کردند. پرندگان نیز به شکل قابل توجهی در این دوره فرگشت یافتند و تقریباً شکل نوین کنونی خود را پیدا کردند.

این دوره شامل دورهای پالئوسن، ائوسن، و اولیگوسن می‌شود. پایان پالئوسن در نزدیک ۵۵ میلیون سال پیش شاهد یکی از بزرگترین دوران‌های دگرگونی جهانی در طی نوزیستی بود؛ دمای بیشینه پالئوسن-ائوسن که چرخه‌های اقیانوسی و جوی را کند کرد و باعث انقراض تعداد بسیاری از روزن‌داران اعماق دریاها شد و تاثیرات شدیدی بر پستانداران گذاشت. پالئوژن پس از کرتاسه رخ داد و پس از آن دور میوسن از دوران نوزیستی بر زمین حکمفرما شد.

منابع

زبان های دیگر
Afrikaans: Paleogeen
Alemannisch: Paläogen
العربية: باليوجين
asturianu: Paleóxenu
беларуская (тарашкевіца)‎: Палеаген
български: Палеоген
brezhoneg: Paleogenel
català: Paleogen
čeština: Paleogén
Cymraeg: Paleogen
dansk: Palæogen
Deutsch: Paläogen
English: Paleogene
Esperanto: Paleogeno
español: Paleógeno
eesti: Paleogeen
euskara: Paleogeno
français: Paléogène
galego: Paleóxeno
עברית: פלאוגן
hrvatski: Paleogen
magyar: Paleogén
Հայերեն: Պալեոգեն
Bahasa Indonesia: Paleogen
italiano: Paleogene
日本語: 古第三紀
한국어: 고제3기
Lëtzebuergesch: Paläogen
lietuvių: Paleogenas
latviešu: Paleogēns
മലയാളം: പാലിയോജീൻ
Bahasa Melayu: Paleogen
Plattdüütsch: Paläogen
Nederlands: Paleogeen
norsk nynorsk: Paleogen
norsk: Paleogen
occitan: Paleogèn
polski: Paleogen
Piemontèis: Paleocen
پنجابی: پیلیوجین
português: Paleogeno
română: Paleogen
саха тыла: Палеоген
Scots: Palaeogene
srpskohrvatski / српскохрватски: Paleogen
Simple English: Palaeogene
slovenčina: Paleogén
slovenščina: Paleogen
српски / srpski: Paleogen
svenska: Paleogen
Tagalog: Paleohene
Türkçe: Paleojen
українська: Палеоген
oʻzbekcha/ўзбекча: Paleogen sistemasi
Tiếng Việt: Kỷ Paleogen
中文: 古近纪
Bân-lâm-gú: Kó͘-seⁿ-kí
粵語: 古近紀