واکه بی‌رنگ

Schwa
ə
شماره IPA322
See also mid central vowel
کدبندی
محتوا (اعشاری)ə
یونیکد (شانزدهتایی)U+0259

 
نماد الفبای آوانگاری بین‌المللی برای واکهٔ بی‌رنگ (شوا)

واکهٔ بی‌رنگ یا شوا (به انگلیسی: Schwa) در واج‌شناسی و آواشناسی، به واکه‌ای (مصوت) گفته می‌شود که با نمادِ <ə> نشان داده می‌شود.

هنگام تلفظ واکهٔ بی‌رنگ، ماهیچه‌های دهان در حالت آرامش قرار می‌گیرند و در جدول آوایی نیز این واکه در میانه قرار دارد. در بیشتر زبان‌های اروپایی، واکهٔ بی‌رنگ بدون تکیه تلفظ می‌شود، ولی زبان آلبانیایی و زبان بلغاری از این نظر مستثنا هستند.

در زبان‌های ایرانی باستان نیز واکه‌ای وجود داشته‌است که در دگرگونی از دورهٔ باستان به دورهٔ میانه به واکه‌های دیگر بدل شده، که برای نشان‌دادن این واکه در واج‌شناسیِ زبان‌های ایرانی از نماد واکهٔ بی‌رنگ بهره می‌گیرند. اکنون این واکه در زبان کردی و زبان مازندرانی وجود دارد.[۱]

واژهٔ «شوا» برگرفته از زبان‌های اروپایی (schwa) و در نهایت برگرفته از زبان عبری (שְׁוָא: shva) است. در زبان عربی معمولاً به آن «مصوِّت مخفیّ» (به‌معنی واکهٔ پنهان) و، تحت تأثیر کاربرد موردی در زبان فارسی، «مصوِّت خَفیّ» می‌گویند.

  • منابع

منابع

  1. باقری، مهری (۱۳۷۳)، ص۱۲۲
  • باقری، مهری، تاریخ زبان فارسی، تهران: نشر قطره، ۱۳۷۳.
  • ویکی‌پدیای هلندی.
  • ویکی‌پدیای انگلیسی.
زبان های دیگر
Afrikaans: Schwa
Alemannisch: Schwa
العربية: مصوت مخفى
Bikol Central: Schwa
български: Шва
brezhoneg: Schwa
català: Vocal neutra
čeština: Šva
Deutsch: Schwa
English: Schwa
Esperanto: Ŝvao
español: Schwa
eesti: Švaa
suomi: Švaa
Võro: Svaa
français: Schwa
हिन्दी: श्वा
Bahasa Indonesia: Pepet
italiano: Schwa
日本語: シュワー
한국어: 슈와
lumbaart: Schwa
Napulitano: Ajùto:Schwa
Nederlands: Sjwa
norsk nynorsk: Schwa
norsk: Schwa
polski: Szwa
Piemontèis: Schwa
português: Xevá
tarandíne: Schwa
русский: Шва
Scots: Schwa
slovenščina: Polglasnik
shqip: Schwa
Sranantongo: Schwa
svenska: Schwa
Tagalog: Schwa
українська: Шва