هافنیم

لوتتیمهافنیمتانتال
Zr

Hf

Rf
ظاهر
steel grey
ویژگی‌های کلی
نام، نماد، عددهافنیم، Hf، 72
تلفظ به انگلیسیəm/‎
HAF-nee-əm
نام گروهی برای عناصر مشابهفلزات واسطه
گروه، دوره، بلوک۴، ۶، d
جرم اتمی استاندارد178.49 گرم بر مول
آرایش الکترونی[Xe] 4f14 5d2 6s2
الکترون به لایه2, 8, 18, 32, 10, 2
ویژگی‌های فیزیکی
حالتجامد
چگالی (نزدیک به دمای اتاق)13.31 g·cm−۳
چگالی مایع در نقطه ذوب12 g·cm−۳
نقطه ذوب2506 K،‎ 2233 °C،‎ 4051 °F
نقطه جوش4876 K،‎ 4603 °C،‎ 8317 °F
گرمای هم‌جوشی27.2 کیلوژول بر مول
گرمای تبخیر571 کیلوژول بر مول
ظرفیت گرمایی25.73 کیلوژول بر مول
فشار بخار
فشار (پاسکال)۱۱۰۱۰۰۱k۱۰k۱۰۰k
دما (کلوین)268929543277367941944876
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن4, 3, 2 (آمفوتر oxide)
الکترونگاتیوی1.3 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونشنخستین: 658.5 کیلوژول بر مول
دومین: 1440 کیلوژول بر مول
سومین: 2250 کیلوژول بر مول
شعاع اتمی159 pm
شعاع کووالانسی175±10 pm
متفرقه
ساختار کریستالیhexagonal
مغناطیسپارامغناطیس[۱]
مقاومت ویژه الکتریکی(20 °C) 331 nΩ·m
رسانایی گرمایی(300 K) 23.0 W·m−1·K−1
انبساط گرمایی(25 °C) 5.9 µm·m−1·K−1
سرعت صوت (سیم نازک)(20 °C) 3010 m/s
مدول یانگ78 GPa
مدول برشی30 GPa
مدول حجمی110 GPa
نسبت پواسون0.37
سختی موس5.5
سختی ویکر1760 MPa
سختی برینل1700 MPa
عدد کاس7440-58-6
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های هافنیم
ایزوتوپNAنیمه‌عمرDMDE (MeV)DP
172Hfsyn1.87 yε0.350172Lu
174Hf0.162%2×1015 yα2.495170Yb
176Hf5.206%176Hf ایزوتوپ پایدار است که 104 نوترون دارد
177Hf18.606%177Hf ایزوتوپ پایدار است که 105 نوترون دارد
178Hf27.297%178Hf ایزوتوپ پایدار است که 106 نوترون دارد
178m2Hfsyn31 yIT2.446178Hf
179Hf13.629%179Hf ایزوتوپ پایدار است که 107 نوترون دارد
180Hf35.1%180Hf ایزوتوپ پایدار است که 108 نوترون دارد
182Hfsyn9×106 yβ0.373182Ta

هافنیوم (Hafnium) هافنیوم یک عنصر شیمیایی با علامت Hf و عدد اتمی ۷۲ است. این فلز نقطه ذوب بسیار بالایی دارد، به رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز می‌باشد و ترکیبات آن شباهت زیادی به ترکیبات زیرکونیم دارد. البته این نکته قابل ذکر است که در بسیاری از موارد این ماده از مواد معدنی زیرکونیوم بدست می‌آید.

هافنیوم در فیبرها و الکترودها استفاده می‌شود. بعضی از سوپرآلیاژها که برای برنامه‌های خاصی به کار می‌روند حاوی ترکیبات هافنیوم، نایوبیوم، تیتانیوم و تنگستن هستند.

هافنیوم فلزی براق با کاربردهای فراوان در علوم هسته ای و آلیاژها و فراوانی متوسط 3 ppm (ppm: جزء در میلیون) در پوسته زمین، قطعاً یکی از عناصر کمیاب به حساب نمی‌آید. فراوانی این فلز در پوسته زمین از فلزاتی همچون طلا، نقره و فلزات گروه پلاتین، برخی از عناصر کمیاب و فلزاتی از جمله ژرمانیوم، تانتالوم و مولیبدن بیشتر است. البته تولید هافنیوم به عنوان یک فلز از لحاظ کمی فعلاً در سطح پایینی است (کمتر از ۷۰ تن در سال). این تولید پایین دو دلیل عمده دارد: اولاً هافنیوم که معمولاً در کاربردهای هسته ای به خصوص نیروگاه‌های هسته ای کاربرد دارد یکی از محصولات جانبی تصفیه زیرکونیوم به حساب می‌آید و ثانیاً جداسازی هافنیوم از زیرکونیوم بسیار مشکل است، ضمن آنکه این دو فلز اغلب به صورت مرکب در طبیعت یافت می‌شوند. به همین دلیل است که در حال حاضر در تمام دنیا تنها دو تولیدکننده عمده هافنیوم فعالیت می‌کنند: یکی شرکت ای تی آی واچانگ (ATI Wah Chang) که بخشی از شرکت آلگنی تکنولوژی (Allegheny Technologies) در ایالت اوریگان (Oregon) آمریکا می‌باشد و دیگری شرکت سزوس (CEZUS) در شهر جاری (Jarrie) فرانسه که بخشی از شرکت آروا (AREVA) و بزرگترین تولیدکننده نیروگاه‌های هسته ای است.

خواص فیزیکی عنصر هافنیم:

  • عدد اتمی: ۷۲
  • جرم اتمی: ۱۷۸٫۴۹
  • نقطه ذوب: C° ۲۲۲۷
  • نقطه جوش: C° ۴۶۰۳
  • شعاع اتمی: Å ۲٫۱۶
  • ظرفیت: ۴
  • رنگ: خاکستری تیره
  • حالت در شرایط استاندارد: جامد
  • نام گروه: ۴
تکه‌های هافنیوم
زبان های دیگر
Afrikaans: Hafnium
አማርኛ: ሀፍኒየም
aragonés: Hafnio
العربية: هافنيوم
asturianu: Hafniu
azərbaycanca: Hafnium
беларуская: Гафній
беларуская (тарашкевіца)‎: Гафн
български: Хафний
भोजपुरी: हाफ्नियम
བོད་ཡིག: ཧབ་ནིམ།
brezhoneg: Hafniom
bosanski: Hafnij
català: Hafni
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Hafnium
Cebuano: Hafnyo
کوردی: ھافنیۆم
corsu: Afniu
čeština: Hafnium
Чӑвашла: Гафни
Cymraeg: Hafniwm
dansk: Hafnium
Deutsch: Hafnium
Ελληνικά: Άφνιο
English: Hafnium
Esperanto: Hafnio
español: Hafnio
eesti: Hafnium
euskara: Hafnio
suomi: Hafnium
français: Hafnium
Nordfriisk: Hafnium
furlan: Afni
Gaeilge: Haifniam
Gàidhlig: Hafnium
galego: Hafnio
ગુજરાતી: હાફનીયમ
Gaelg: Hafnium
客家語/Hak-kâ-ngî: Hafnium
עברית: הפניום
हिन्दी: हाफ्नियम
Fiji Hindi: Hafnium
hrvatski: Hafnij
magyar: Hafnium
հայերեն: Հաֆնիում
interlingua: Hafnium
Bahasa Indonesia: Hafnium
Ido: Hafnio
íslenska: Hafnín
italiano: Afnio
日本語: ハフニウム
la .lojban.: jinmrxafni
Basa Jawa: Hafnium
ქართული: ჰაფნიუმი
Kabɩyɛ: Hafɩnɩyɔm
қазақша: Гафний
한국어: 하프늄
kurdî: Hafniyûm
коми: Гафний
Кыргызча: Гафний
Latina: Hafnium
Lëtzebuergesch: Hafnium
Limburgs: Hafnium
Ligure: Afnio
lumbaart: Afnio
lietuvių: Hafnis
latviešu: Hafnijs
македонски: Хафниум
മലയാളം: ഹാഫ്നിയം
монгол: Гафни
मराठी: हाफ्नियम
кырык мары: Гафний
Bahasa Melayu: Hafnium
Plattdüütsch: Hafnium
नेपाली: हाफ्नियम
नेपाल भाषा: हाफ्नियम
Nederlands: Hafnium
norsk nynorsk: Hafnium
norsk: Hafnium
occitan: Afni
Livvinkarjala: Gafnii
ਪੰਜਾਬੀ: ਹਾਫ਼ਨੀਅਮ
polski: Hafn
Piemontèis: Afnio
پنجابی: ہافنیم
português: Háfnio
Runa Simi: Hafniyu
română: Hafniu
armãneashti: Hafniu
русский: Гафний
संस्कृतम्: हाफ्नियम
sicilianu: Afniu
Scots: Hafnium
srpskohrvatski / српскохрватски: Hafnijum
Simple English: Hafnium
slovenčina: Hafnium
slovenščina: Hafnij
Soomaaliga: Haafniyaam
shqip: Hafniumi
српски / srpski: Хафнијум
Seeltersk: Hafnium
Basa Sunda: Hafnium
svenska: Hafnium
Kiswahili: Hafni
తెలుగు: హాఫ్నియం
Tagalog: Hapniyo
Türkçe: Hafniyum
татарча/tatarça: Гафний
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: گافنىي
українська: Гафній
اردو: ہفنیئم
oʻzbekcha/ўзбекча: Gafniy
vepsän kel’: Gafnii
Tiếng Việt: Hafni
Winaray: Hafnyo
хальмг: Гафниум
Yorùbá: Hafnium
中文:
文言:
Bân-lâm-gú: Hafnium
粵語: