نخستی‌سانان

نخستی‌سانان
سن: کرتاسه پسین – امروز
Tamarin portrait 2 edit3.jpg
بابون زیتونی، از میمون‌های بر قدیم
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
فرورده: جفت‌داران (هودَدان)
Superorder: فرانخستی‌ها
راسته: نخستی‌سانان
لینه، ۱۷۵۸
تیره‌ها

۱۵ تیره

زیستگاه نخستی‌های غیر انسان

نخستی‌سانان یا نخستی‌ها ( نام علمی: Primates) یکی از راسته‌های پستانداران از فروردهٔ جفت‌داران است که شامل تمامی میمون‌ها، کپی‌ها و انسان می‌شود. این راسته از جمله گروه‌های بسیار متنوع و پرجمعیت در میان پستانداران است و تاکنون بیش از ۳۵۰ گونه از نخستی‌ها شمارش شده‌اند.

نخستیان به دو گروه عمده پیش‌میمونان و میمونان تقسیم می‌شوند و گرچه گروه پیش‌میمونان اغلب «آغازین‌تر» از میمونان در نظر گرفته می‌شود، بسیاری از ویژگی‌های این دو گروه مشترک است. اغلب نخستی‌ها توانایی زندگی بر درختان را دارند و چشمانشان دید دوچشمی دارند. شش ویژگی اصلی اعضای این گروه داشتن چشم‌های با جهت رو به جلو، کاسه چشمی، دست‌های قابل چنگ انداختن و گرفتن اشیا، ناخن دست و پا، اثر انگشت، و مغزهای بزرگ است. کوچکترین عضو نخستی‌ها تنها ۵۵ گرم وزن دارد و بزرگترینشان ( گوریل پشت‌نقره‌ای) تا ۲۵۰ کیلوگرم وزن پیدا می‌کند.

نخستی‌ها به خاطر ساختارهای اجتماعی پیچیده و هوششان شناخته شده هستند. چنین چیزی به آن‌ها امکان می‌دهد تا تجربه به دست بیاورند و آن را به نسل پس از خود منتقل کنند. همه آن‌ها دوره‌ای طولانی از نگهداری از فرزند دارند که در طی آن مادر تجربه‌های خود را به فرزندان خود آموزش می‌دهد. انتقال نسل به نسل آموخته‌ها و تجربه‌ها باعث پدید آمدن فرهنگ شده است؛ چیزی که در بعضی اعضای این گروه همچون انسان‌ها و کپی‌ها بیشتر دیده می‌شود.

زبان های دیگر
Acèh: Primata
Afrikaans: Primaat
Alemannisch: Primaten
aragonés: Primates
العربية: رئيسيات
অসমীয়া: প্ৰাইমেট
asturianu: Primates
azərbaycanca: Primatlar
تۆرکجه: پریماتلار
башҡортса: Приматтар
žemaitėška: Primatā
беларуская: Прыматы
беларуская (тарашкевіца)‎: Прыматы
български: Примати
বাংলা: প্রাইমেট
brezhoneg: Primated
bosanski: Primat
català: Primats
Cebuano: Ungoy
کوردی: پریمات
čeština: Primáti
Cymraeg: Primat
dansk: Primater
Deutsch: Primaten
Zazaki: Primat
Ελληνικά: Πρωτεύοντα
English: Primate
Esperanto: Primatoj
español: Primates
euskara: Primate
français: Primates
Nordfriisk: Primaaten
Gaeilge: Príomhach
galego: Primates
עברית: פרימטים
हिन्दी: नरवानर गण
hrvatski: Primati
Kreyòl ayisyen: Primat
magyar: Főemlősök
Հայերեն: Պրիմատներ
interlingua: Primates
Bahasa Indonesia: Primata
íslenska: Prímatar
italiano: Primates
日本語: サル目
Basa Jawa: Primata
ქართული: პრიმატები
қазақша: Приматтар
ಕನ್ನಡ: ಪ್ರೈಮೇಟ್
한국어: 영장류
Перем Коми: Приматтэз
Кыргызча: Приматтар
Latina: Primates
Lëtzebuergesch: Primaten
лезги: Приматар
Limburgs: Aapechtege
Ligure: Primates
lumbaart: Primates
lietuvių: Primatai
latviešu: Primāti
Baso Minangkabau: Primata
македонски: Примати
മലയാളം: പ്രൈമേറ്റ്
Bahasa Melayu: Primat
Nederlands: Primaten
norsk nynorsk: Primatar
norsk: Primater
Novial: Primates
Nouormand: Prînma
occitan: Primates
ਪੰਜਾਬੀ: ਆਗੂ ਮਾਨਸ
polski: Naczelne
پنجابی: آگو مانس
português: Primatas
Runa Simi: Makiyuq
română: Primate
русский: Приматы
саха тыла: Примааттар
sicilianu: Primates
Scots: Primate
srpskohrvatski / српскохрватски: Primati
Simple English: Primate
slovenčina: Primáty
slovenščina: Prvaki
српски / srpski: Примати
Basa Sunda: Primata
svenska: Primater
Kiswahili: Primates
தமிழ்: முதனி
Tagalog: Primates
Türkçe: Primat
татарча/tatarça: Приматлар
удмурт: Приматъёс
українська: Примати
oʻzbekcha/ўзбекча: Primatlar
Tiếng Việt: Bộ Linh trưởng
West-Vlams: Primoatn
Winaray: Primata
ייִדיש: פרימאט
Yorùbá: Akọ́dièyàn
中文: 灵长目
Bân-lâm-gú: Lêng-tióng-lūi
粵語: 靈長目