میلتون فریدمن

میلتون فریدمن
Portrait of Milton Friedman.jpg
متولد۳۱ ژوئیهٔ ۱۹۱۲
بروکلین، نیویورک
مرگ۱۶ نوامبر ۲۰۰۶ (۹۴ سال)
سانفرانسیسکو، کالیفرنیا
ملیتآمریکایی
رشته فعالیتاقتصاد
محل کارانستیتو هوور
دانشگاه شیکاگو
دانشگاه کلمبیا
دفتر ملی پژوهش اقتصادی
دانش‌آموختهٔدانشگاه کلمبیا
دانشگاه راتگرز
جوایزNobel prize medal.svg جایزه نوبل اقتصاد (۱۹۷۶)
مدال آزادی رئیس‌جمهوری

میلتون فریدمن (به انگلیسی: Milton Friedman) (زاده ۳۱ ژوئیه، ۱۹۱۲ - درگذشته ۱۶ نوامبر، ۲۰۰۶) اقتصاددان، آماردان و نویسندهٔ آمریکایی بود که به مدت بیش از سه دهه در دانشگاه شیکاگو تدریس می‌کرد. کارهایش در زمینه‌های اقتصاد کلان، اقتصاد خرد، تاریخ و آمار اقتصاد است. در سال ٬۱۹۷۶ نوبل اقتصاد را به دلیل پژوهش بر تحلیل مصرف، نظریه و تاریخچه پولی و پیچیدگی سیاست پایدارسازی از آن خود کرد.[۱] او به عنوان یکی از رهبران مکتب اقتصادی شیکاگو، تأثیر شگرفی بر برنامه پژوهشی حرفهٔ اقتصاد برجای نهاد. یک ارزیابی از اقتصاددانان فریدمن را دومین اقتصاددان محبوب قرن بیستم پس از جان مینارد کینز،[۲] خواند و اکونومیست او را «اثرگذارترین اقتصاددان نیمهٔ دوم قرن بیستم… احتمالاً کل آن» توصیف کرد.[۳]

چالش‌های فریدمن با آنچه بعدتر نظریه «کینزی خام» (در برابر نو کینزی) خواند[۴] با بازتفسیر او در دهه ۱۹۵۰ از تابع مصرف آغاز شد، و او مخالف اصلی سیاست‌های دولتی کینزی شد.[۵] او در اواخر دهه ۱۹۶۰ شیوه خود را (در کنار همه جریان اصلی علم اقتصاد) استفاده‌کننده از «ابزار و زبان کینزی» و با این حال ردکننده نتیجه‌گیری‌های «ابتدایی» آن توصیف کرد.[۶] طی دهه ۱۹۶۰ او مروج سیاست اقتصاد خرد جایگزین بود که «مانیتاریسم (پول گرایی)» شناخته می‌شود. نظریه او بیان می‌کرد که یک نرخ «طبیعی» بیکاری وجود دارد و استدلال می‌کرد که دولت‌ها می‌توانند اشتغال را بیشتر از این نرخ زیاد کنند (مثلاً با افزایش نیاز مجموع با ریسک شتاب دادن به تورم)[۷] او استدلال می‌کرد که منحنی فیلیپس پایدار نیست و پیش‌بینی کرد که به رکود تورمی منجر خواهد شد.[۸] فریدمن با وجودی که با وجود فدرال رزرو مخالف بود استدلال می‌کرد که در شرایطی که این نهاد وجود دارد، بسط دادن کوچک، ثابت ذخیره پولی تنها سیاست بخردانه است.[۹]

فریدمن مشاور اقتصادی رونالد ریگان، رئیس‌جمهور جمهوریخواه ایالات متحده بود. فلسفه سیاسی او فضایل نظام اقتصادی بازار آزاد با دخالت حداقلی دولت را ستایش می‌کرد. او یک بار گفت که او بیش از همه به نقش خود در حذف سربازگیری در ایالات متحده افتخار می‌کند و این که حمایت او از حق انتخاب مدرسه منجر شد او بنیاد فریدمن برای انتخاب آموزشی را بنیان نهد. او در کتاب ۱۹۶۲ خود، سرمایه داری و آزادی، از سیاست‌هایی چون ارتش داوطلبانه، نرخ‌های مبادله آزادانه شناور، حذف مجوزهای پزشکی، مالیات بر درآمد منفی و ووشرهای آموزشی دفاع کرد.[۱۰] ایده‌های او در خصوص سیاست پولی، مالیات گیری، خصوصی‌سازی و مقررات زدایی بر سیاست‌های دولتی، مخصوصاً در دههٔ ۱۹۸۰ اثر گذاشت. نظریه پولی او بر پاسخ فدرال رزرو بر بحران اقتصادی جهانی ۰۸–۲۰۰۷ اثر گذاشت.[۱۱]

آثار میلتون فریدمن مشتمل بر تک نگاری‌ها، کتاب‌ها، مقالات دانشورانه، ستون‌های مجلات، برنامه‌های تلویزیونی، ویدئوها و سخنرانی‌های بسیار است و حوزه گسترده‌ای از موضوعات از اقتصاد خرد، اقتصاد کلان، تاریخ اقتصادی، و مسائل سیاست عمومی را در بر می‌گیرد. کتاب‌ها و نوشته‌های او به‌طور گسترده خوانده شده و اثر بین‌المللی داشته‌اند، از جمله بر کشورهای سابقاً استالینیست.[۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]

زبان های دیگر
Afrikaans: Milton Friedman
aragonés: Milton Friedman
asturianu: Milton Friedman
azərbaycanca: Milton Fridmen
беларуская: Мілтан Фрыдман
беларуская (тарашкевіца)‎: Мілтан Фрыдман
български: Милтън Фридман
bosanski: Milton Friedman
čeština: Milton Friedman
Esperanto: Milton Friedman
español: Milton Friedman
français: Milton Friedman
Gàidhlig: Milton Friedman
hrvatski: Milton Friedman
Bahasa Indonesia: Milton Friedman
íslenska: Milton Friedman
italiano: Milton Friedman
Basa Jawa: Milton Friedman
Kabɩyɛ: Milton Friedman
Lëtzebuergesch: Milton Friedman
Lingua Franca Nova: Milton Friedman
lumbaart: Milton Friedman
lietuvių: Milton Friedman
Malagasy: Milton Friedman
македонски: Милтон Фридман
Plattdüütsch: Milton Friedman
Nederlands: Milton Friedman
norsk nynorsk: Milton Friedman
português: Milton Friedman
română: Milton Friedman
саха тыла: Милтон Фридман
srpskohrvatski / српскохрватски: Milton Friedman
Simple English: Milton Friedman
slovenčina: Milton Friedman
slovenščina: Milton Friedman
српски / srpski: Милтон Фридман
Türkçe: Milton Friedman
українська: Мілтон Фрідман
oʻzbekcha/ўзбекча: Milton Friedman
Tiếng Việt: Milton Friedman
Yorùbá: Milton Friedman
Bân-lâm-gú: Milton Friedman
粵語: 佛利民