معناشناسی

معناشناسی یا معنی‌شناسی (به انگلیسی: Semanticsدانش بررسی و مطالعهٔ معانی در زبان‌های انسانی است. به‌طورکلی، بررسی ارتباط میان واژه و معنا را معناشناسی می‌گویند. معادل انگلیسی و فرانسوی (sémantique) معناشناسی برگرفته از لغت یونانیِ semantika (اسم خنثی جمع semantias) علم مطالعهٔ معناست. این علم معمولاً برروی رابطهٔ بین دلالت‌کننده‌ها مانند لغات، عبارت‌ها، علائم و نشانه‌ها و این‌که معانیشان برای چه استفاده می‌شود تمرکز دارد.
مفاهیم زبان‌شناسی و زبان‌شناسی معنایی بررسی معانی‌ای است که توسط انسان‌ها برای نشان‌دادن خودشان در طول زبان استفاده می‌شود. دیگر اَشکال معناشناسی زبان‌های برنامه‌ریزی‌شده، منطق‌های مجرد و نشانه‌شناسی را شامل می‌شود.

خود کلمهٔ معناشناسی یک طیفی از عقاید، از عامیانه گرفته یا کاملاً فنی را مشخص می‌کند. این عبارت (لغت) اغلب در زبان مرسوم برای مشخص‌کردن مشکل درک که یک انتخاب کلمه یا معنی ضمنی پایین می‌آید، استفاده می‌شود. این مشکل فهم موضوع بسیاری بررسی‌های رسمی در طول یک دوره طولانی، و به‌طور قابل ملاحظه‌ای درزمینهٔ معناشناسی رسمی بوده‌است. در زبان‌شناسی این علم بررسی (مطالعه) تفسیر علایم یا نشانه‌هایی که توسط مأموران یا جوامع در شرایط محیطی و زمینه‌های بخصوص استفاده می‌شده، می‌باشد با این دیدگاه، صداها، عبارت مربوط به صورت، زبان اشاره، محتوای معنایی (معنادار) دارند و هرکدام چندین شاخهٔ مطالعاتی دارد. در زبان نوشتاری، چیزهایی مانند ساختار پاراگراف و نشانه‌گذاری محتوای معنایی دارد، در اشکال دیگر زبان، محتوای معنایی دیگری وجود دارد.

زبان‌شناسی نوین پژوهش پیرامون خواص مربوط به معانی را به شیوه‌های عینی و سیستماتیک دنبال کرده، و در این راه دامنهٔ وسیعی از زبان‌ها و بیان‌ها را در نظر می‌گیرد. بدین ترتیب، گوناگونی و ابعاد شیوه‌های زبان‌شناسانه بیشتر و وسیع‌تر از روش‌هایی‌ست که منطقیون و فلاسفه با تمرکز بر دامنهٔ محدودتری از جملات در درون یک زبان واحد به‌کار گرفته‌اند.

از لحاظ زبانشناسی، دانش معناشناسی به موضوعات پایه‌ای خود می‌پردازد؛ نظیر چندمعنایی (آرایه‌ای که به ابهامات معنایی می‌پردازد)، ترادف (آرایه‌ای که پیرامون لغات هم‌معنی می‌باشد)، تضاد (معانی مخالف یک لغت)، هم‌آوایی، مجاز مرسل و...

به‌عنوان زمینه‌ای پیچیده و حیاتی در تحلیل زبان‌شناسی، معناشناسی خود به دانش‌های متعدد از رشته‌های علمی وسیع و اساسی دیگری نظیر منطق، ریاضیات، و فلسفه نیازمند است.

مطالعه (بررسی) رسمی معناشناسی با بسیاری زمینه‌های دیگر تحقیق ازجمله لغت‌شناسی، علم نحو، واقع‌گرایی، ریشه‌شناسی و دیگر زمینه‌ها تقسیم می‌شود؛ اگرچه معناشناسی یک زمینهٔ کاملاً تعریف‌شده در نوع خودش اغلب با ویژگی‌های ترکیبی‌ست. در فلسفهٔ زبان، معناشناسی و ارجاع زمینه‌های مرتبط هستند. زمینه‌های مرتبط بیشتر شامل زبان‌شناسی تاریخی و تطبیقی و نمادشناسی‌ست؛ بنابراین، بررسی رسمی معناشناسی پیچیده‌است.

معناشناسی با علم نحو که علم ترکیبات واحدهای یک زبان (بدون توجه به معنی شان) می‌باشد و علم واقع گرایی که مطالعه روابط بین علائم یک زبان می‌باشد، معنایشان و استفاده کنندگان زبان مقایسه می‌شود. در واژگان علمی و بین‌المللی، معناشناسی (semanties, semasialogy) نیز نامیده می‌شود.

زبان های دیگر
Afrikaans: Semantiek
Alemannisch: Semantik
العربية: علم المعاني
asturianu: Semántica
azərbaycanca: Semantika
беларуская: Семантыка
беларуская (тарашкевіца)‎: Сэмантыка
български: Семантика
brezhoneg: Semantik
bosanski: Semantika
català: Semàntica
کوردی: واتاناسی
čeština: Sémantika
Cymraeg: Semanteg
dansk: Semantik
Deutsch: Semantik
Ελληνικά: Σημασιολογία
English: Semantics
Esperanto: Semantiko
eesti: Semantika
euskara: Semantika
føroyskt: Merkingarfrøði
français: Sémantique
Frysk: Semantyk
galego: Semántica
Gaelg: Semantaght
עברית: סמנטיקה
hrvatski: Semantika
Kreyòl ayisyen: Semantik
magyar: Szemantika
interlingua: Semantica
Bahasa Indonesia: Semantik
íslenska: Merkingarfræði
italiano: Semantica
日本語: 意味論
la .lojban.: smuske
Basa Jawa: Semantik
қазақша: Семантика
한국어: 의미론
Кыргызча: Семантика
Latina: Semantica
lumbaart: Semantega
lietuvių: Semantika
latviešu: Semantika
македонски: Семантика
молдовеняскэ: Семантикэ
Bahasa Melayu: Semantik
Nederlands: Semantiek
norsk nynorsk: Semantikk
norsk: Semantikk
Novial: Semantike
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਰਥ-ਵਿਗਿਆਨ
português: Semântica
rumantsch: Semantica
română: Semantică
русский: Семантика
Scots: Semanteecs
srpskohrvatski / српскохрватски: Semantika
Simple English: Semantics
slovenčina: Sémantika (náuka)
slovenščina: Semantika
српски / srpski: Семантика
svenska: Semantik
Kiswahili: Semantiki
Tagalog: Palasurian
Türkçe: Anlam bilimi
татарча/tatarça: Семантика
українська: Семантика
Tiếng Việt: Ngữ nghĩa học
Winaray: Semantika
中文: 语义学
Bân-lâm-gú: Ì-bī-lūn
粵語: 語義學