مان‌تو

مان‌تو[۱] یا مانِ‌تون (به یونانی نوین: Μανέθων، Μανέθως)، مورخ و کاهنی مصری بود که در حدود سده سوم پیش از میلاد در عصر بطالسه زندگی می‌کرد (به‌طور مشخص در زمان بطلمیوس اول و بطلمیوس دوم و شاید هم بطلمیوس سوم)، با این وجود برخی از تاریخدانان عقیده دارند که وی اهل رم بوده و تألیف معروفش را در حدود سال ۲۰۰ میلادی انشاء نموده است. دربارهٔ وی اطلاعات دقیق و مشخص اندک است، وی بنا به روایتی به درخواست بطلمیوس اول مجموعه‌ای سی جلدی دربارهٔ تاریخ مصر نوشت. این اثر که Aegyptiaca نام دارد[۲]، شاخص‌ترین و مهم‌ترین اثر وی می‌باشد (هر چند که آثار و نوشته‌های دیگری هم دارد) و سخت مورد توجه مصرشناسان است و اغلب به عنوان سند و مدرک کرونولوژی فراعنهٔ مصر باستان به کار می‌رود. وی با اینکه گویا اهل مصر است و نوشته‌هایش هم راجع به مصر می‌باشد، ولی تنها زبانی که در نوشته‌هایش استفاده می‌کند، زبان یونانی است. او محتملاً یکی از کاهنان رع[۳] خدای عالیقدر مصری آفتاب در هلیوپولیس[۴] بوده و روایتی هم هست که کاهن اعظم بوده‌است. به عقیدهٔ دانشمندان، نوشته‌های مانتو و بروس (بروسوس) بسیار شبیه به هم هستند. یکی از دیگر آثار مانتو، بر ضد هرودوت (علیه هرودوتوس)[۵] نام دارد.[۶] بنا به روایتی وی در شهر سبنیتوس (در دلتای نیل) به دنیا آمده بود. او گویا به علت کاهن بودن، به فهرست‌های پادشاهی موجود در کتابخانه‌های معابد مصر دسترسی داشته و به متل‌های عامیانه و افسانهها دربارهٔ فرعون‌های مصر نیز آشنا بوده‌است. مان‌تو کسی بود که تاریخ پادشاهی مصر را به دودمان‌های گوناگون تقسیم کرد و طبقه‌بندی او مورد استفاده همه مصرشناسان پس از او قرار گرفت. نام‌هایی که او برای فرعون‌های گوناگون مصر در اثرش بیان کرد، عامل پدید آمدن و فراگیر شدن نام‌های یونانی به جای نام‌های اصلی آن فرعون‌ها شد.

  • منابع

منابع

  1. Manetho, Manethon, این اسم هم مانند پلاتو یا افلاطون است
  2. History of Egypt, تاریخ مصر
  3. Ra
  4. Heliopolis
  5. Against Herodotus
  6. ویکی‌پدیای انگلیسی
  • John Dillery (۱۹۹۹). The First Egyptian Narrative History: Manetho and Greek Historiography. ZPE. ۱۱۳-۱۱۶. 
  • Richard Laqueur (۱۹۲۸). Real-Encyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. Stuttgart: Alfred Druckenmüller Verlag. ۱۰۶۰-۱۱۰۶. شابک ‎۳-۴۷۶-۰۱۰۱۸-X. 
  • ویکی‌پدیا انگلیسی
زبان های دیگر
Afrikaans: Manetho
العربية: مانيتون
مصرى: مانيتون
беларуская: Манефон
български: Манетон
català: Manethó
čeština: Manehto
dansk: Manethon
Deutsch: Manetho
Ελληνικά: Μανέθων
English: Manetho
Esperanto: Manetono
español: Manetón
euskara: Maneton
suomi: Manetho
galego: Manetón
עברית: מנתון
hrvatski: Maneton
magyar: Manethón
հայերեն: Մանեթոն
Bahasa Indonesia: Manetho
íslenska: Maneþon
italiano: Manetone
日本語: マネト
Basa Jawa: Manetho
ქართული: მანეთონი
한국어: 마네토
Latina: Manetho
lietuvių: Maneto
Bahasa Melayu: Manetho
Mirandés: Máneton
Nederlands: Manetho
norsk: Manetho
occitan: Maneton
polski: Manethon
português: Mâneton
română: Manetho
русский: Манефон
Scots: Manetho
srpskohrvatski / српскохрватски: Manethon
Simple English: Manetho
slovenčina: Manehto
slovenščina: Maneton
shqip: Manetho
српски / srpski: Манетон
svenska: Manetho
Tagalog: Manetho
Türkçe: Manetho
українська: Манефон
Tiếng Việt: Manetho
Winaray: Manetho
吴语: 曼涅托
Yorùbá: Manetho
中文: 曼涅托