مانسا موسی

مانسا موسی
Mansamusa.jpg
مانسا موسی با تکه‌ای زر در دست بر روی اطلس کاتالان از سال ۱۳۷۵ میلادی.
مانسای امپراتوری مالی
سلطنتحدود۱۳۱۲–۱۳۳۷ (۲۵ سال)
پیشینابوبکر دوم
جانشینماگان موسی
فرزند(ها)ماگان موسی
خانداندودمان کیتا
زادروزحدود ۱۲۸۰
امپراتوری مالی
مرگحدود ۱۳۳۷
دین و مذهباسلام

مانسا کانکان موسیٰ دهمین مانسای (امپراتور) امپراتوری مالی بود. او میان سال‌های ۱۳۱۲ تا ۱۳۳۷ میلادی و در زمانی که امپراتوری مالی در اوج نیرومندی خود بود فرمان راند. از او به خاطر سفر حج و نیز یاری‌رسانی‌اش به علوم اسلامی یاد می‌شود.

مانسا موسی به احتمال میان سال‌های ۱۲۷۰ تا ۱۲۸۰ میلادی زاده شده‌است. وی امپراتوری مالی را که در باختر آفریقا جای دارد به داراترین و بزرگترین سرزمین این قاره تبدیل نمود.گفته می‌شود مانسا موسی در دوران حکومتش ۲۴ شهر را فتح نمود.[۱]در دوران حکومت او امپراتوری مالی بزرگترین تولیدکنندهٔ طلا بود. در این زمان تقاضا برای طلا در جهان به‌شکل خارق‌العاده‌ای افزایش یافته بود.به نوشتهٔ مجلهٔ تایم مانسا موسی ثروتمندترین انسان در تمام تاریخ است.[۲]

او در چهاردهمین سال پادشاهیش به مکه رفت و با این سفر ثروت مالی را به رخ جهان کشاند. او این سفر را از پایتختش نیانی آغاز نمود، از بالای رود نیجر گذشت و با گذر از موریتانی و الجزایر کنونی راه قاهره را پیش گرفت. خود مانسا موسی سوار بر اسب در جلوی کاروان و در پناه پانصد برده با پوشش زربفت روان‌بود. کاروان او از ۶۰هزارتن از خدمتگذارانش تشکیل می‌شد که در میان آنان ۱۲هزار برده با پوشش زربفت و ابریشم ایرانی بودند. همچنین در این کاروان ۸۰ تا ۱۰۰ شتر بود که هر یک ۳۰۰ پوند طلا حمل می‌کردند.[۳][۴]موسی همهٔ این طلا را در راه حج به فقرا بخشید.[۵]

گشاده‌دستی موسی در سفر حج ناخواسته موجب ویرانی اقتصادی مناطقی شد که کاروان وی از آن‌ها عبور می‌کرد. در شهرهای قاهره، مکه، و مدینه سرازیر شدن ناگهانی مقادیر زیاد طلا باعث تنزل ارزش این فلز برای چند دههٔ بعدی شد و قیمت اجناس و ابزار دچار تورم شدیدی گشت.در برگشت از مکه، زمانی که موسی از تأثیر بخشندگی‌هایش بر اقتصاد منطقه آگاه شد تمام طلای موجود در شهر قاهره را با بهرهٔ بالا وام گرفت تا تعادل به بازار بازگردد. این تنها دورهٔ گزارش‌شده در تاریخ است که تنها یک نفر مستقیماً قیمت طلا را در حوزهٔ مدیترانه کنترل می‌کرد.[۶]

شاهدان عینی بسیاری که سفر حج موسی را در تواریخ و رسالات خود نقل کرده‌اند از ثروت و گشاده‌دستی او بهت‌زده بوده‌اند.موسی در ژوئیه ۱۳۲۵ میلادی با ناصر محمد سلطان سلطنت مملوک (مصر) ملاقات کرد.[۷] جز این گشاده‌دستی‌ها، پرهیزکاری پادشاه و رفتار خوب همراهانش مورد توجه قرارگرفت.

موسی از خود تعداد بیشماری مسجد، کتابخانه، مدرسه، دانشگاه و ساختمان‌های مجلل به جا گذاشت که برخی همچنان پابرجا هستند.[۸]

منابع

  1. C. Conrad, David (1 January 2009). Empires of Medieval West Africa: Ghana, Mali, and Songhay. Infobase Publishing. p. 36-36. ISBN 1-4381-0319-0. Retrieved 1 November 2015. 
  2. Jacob Davidson. "The 10 Richest People of All Time". CNNMoney. .
  3. Pollard, Elizabeth (2015). Worlds Together Worlds Apart. New York: W.W. Norton Company Inc. p. 362. ISBN 978-0-393-91847-2. 
  4. Wilks, Ivor (1997). "Wangara, Akan, and Portuguese in the Fifteenth and Sixteenth Centuries". In Bakewell, Peter John. Mines of Silver and Gold in the Americas. Aldershot: Variorum, Ashgate Publishing Limited. p. 7. ISBN 978-0-86078-513-2. 
  5. de Graft-Johnson, John Coleman, "Mūsā I of Mali", Encyclopædia Britannica, 15 November 2017.
  6. Goodwin 1957, p. 110.
  7. Bell 1972, p. 224.
  8. Mansa Musa, African History Restored, 2008, retrieved 29 September 2008 

Wikipedia contributors, "Musa (mansa)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Musa_(mansa)&oldid=228809146 (accessed August 24, 2008).

  • Bell, Nawal Morcos (1972), "The age of Mansa Musa of Mali: Problems in succession and chronology", International Journal of African Historical Studies, 5: 221–234, 217515 .
  • De Villiers, Marq, and Sheila Hirtle. Timbuktu: Sahara’s Fabled City of Gold. Walker and Company: New York. 2007.
  • Goodwin, A. J .H. (1957), "The Medieval Empire of Ghana", South African Archaeological Bulletin, 12: 108–112, 3886971 .
  • Hunwick, John O. (1999), Timbuktu and the Songhay Empire: Al-Sadi's Tarikh al-Sudan down to 1613 and other contemporary documents, Leiden: Brill, ISBN 90-04-11207-3 .
  • Levtzion, Nehemia (1963), "The thirteenth- and fourteenth-century kings of Mali", Journal of African History, 4: 341–353, 10.1017/s002185370000428x, 180027 .
  • Levtzion, Nehemia (1973), Ancient Ghana and Mali, London: Methuen, ISBN 0-8419-0431-6 .
  • Levtzion, Nehemia; John F. P. Hopkins, eds. (2000), Corpus of Early Arabic Sources for West Africa, New York, NY: Marcus Weiner Press, ISBN 1-55876-241-8 . First published in 1981.
زبان های دیگر
العربية: منسا موسى
تۆرکجه: مانسا موسی
български: Муса I
bamanankan: Kanku Musa
brezhoneg: Kanga Moussa
bosanski: Mansa Musa
català: Mansa Musa I
čeština: Mansá Músa
Deutsch: Mansa Musa
español: Mansa Musa
suomi: Mansa Musa
français: Kanga Moussa
Hausa: Mansa Musa
հայերեն: Մանսա Մուսա
Bahasa Indonesia: Mansa Musa
italiano: Mansa Musa
ქართული: მუსა I
한국어: 만사 무사
Latina: Mansa Musa
Nederlands: Mansa Moussa
norsk: Mansa Musa
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੰਸਾ ਮੂਸੀ
polski: Mansa Musa
پنجابی: منسا موسی
português: Mansa Musa
русский: Манса Муса
Simple English: Mansa Musa
svenska: Mansa Moussa
తెలుగు: మన్సా మూసా I
Türkçe: Musa (Mansa)
українська: Манса Муса
oʻzbekcha/ўзбекча: Mansa Muso
Tiếng Việt: Mansa Musa
Bân-lâm-gú: Musa 1-sè