فوتبال

فوتبال
Football iu 1996.jpg
بازیکن مهاجم (شمارهٔ ۱۰) در حال تلاش برای واردکردن توپ درون دروازه و گل‌زدن است.
بالاترین نهاد ورزشیفیفا
لقب(ها)فوتبال، ساکر، بازی زیبا،[۱] بازی جهانی،[۲] ورزش پادشاه[۳]
نخستین مسابقهسده نوزدهم میلادی در کشور انگلستان
مشخصات
تماسبله
اعضاء تیم۱۱ نفر در هرتیم
تفکیک جنسیتیبله (جداگانه)
طبقه‌بندیورزش تیمی، بازی توپی
تجهیزاتتوپ فوتبال
محل برگزاریزمین فوتبال
برگزاری
کشور یا منطقهسراسر جهان
المپیکاز المپیک ۱۹۰۰ پاریس–تاکنون (به‌جز المپیک ۱۹۳۲ لس‌آنجلس)
پارالمپیکبله

فوتبال (به انگلیسی: Football) یک ورزش تیمی و محبوب‌ترین ورزش در بیشتر کشورهای جهان است[۴] که توسط دو تیم یازده نفره متشکل از بازیکنان فوتبال با یک توپ فوتبال بر روی چمن طبیعی یا مصنوعی با هدف گل‌زدن انجام می‌گیرد. یازده بازیکن هر تیم شامل چند مهاجم، هافبک، مدافع و یک دروازه‌بان می‌شوند که توسط سرمربی در زمین چیده می‌شوند و مانند یک سیستم عمل می‌کنند که سیستم فوتبال نامیده می‌شود. امروزه بیش از ۲۵۰ میلیون فوتبالیست در بیش از ۲۰۰ کشور وجود دارند.

قدمت فوتبال به چندین سدهٔ پیش از میلاد و به چین بازمی‌گردد که به تدریج در یونان و روم نیز رواج می‌یابد. فوتبال مدرن امروزی نیز در سال ۱۸۶۶ در مدارس انگلستان شکل‌گرفت و به تدریج گسترهٔ پراکندگی آن همهٔ جهان را زیر پوشش خود قرارداد. با شکل‌گیری سازمان فیفا در سال ۱۹۰۴ و ایجاد رقابت جام جهانی فوتبال، این ورزش بسیار گسترده‌تر شد.

طول زمین فوتبال ۹۰ تا ۱۲۰ متر و عرض آن ۴۵ تا ۹۰ متر است. فوتبال در دونیمه ۴۵ دقیقه‌ای انجام می‌گیرد و در بازی‌های حذفی و رفت و برگشتی گاهی اوقات، وقت‌های اضافه و پنالتی نیز به آن افزوده می‌گردد. فوتبال ضوابطی دارد که قوانین فوتبال نامیده می‌شوند و نمی‌توان بر خلاف آن‌ها عمل‌کرد. سازمان فیفا علاوه بر فوتبال، نهاد رسمی ورزش‌های فوتسال و فوتبال ساحلی نیز می‌باشد و کنفدراسیون‌های قاره‌ای یوفا، اِی‌اِف‌سی، سی‌اِی‌اِف، کونکاکاف، کونمبول و

اُاف‌سی از زیرشاخه‌های فیفا هستند.

جام جهانی فوتبال از بزرگ‌ترین رویدادهای ورزشی جهان است که هر چهارسال یک‌بار در یکی از کشورهای جهان روی می‌دهد. علاوه بر این، مسابقات بین‌المللی دیگری مانند بازی‌های المپیک تابستانی، جام کنفدراسیون‌ها، جام باشگاه‌های جهان، جام ملت‌های اروپا و لیگ قهرمانان اروپا نیز رایج است. لیگ‌های متعددی ازجمله لا لیگا و لیگ برتر انگلستان در کشورهای مختلف به‌وجود آمده‌اند که نوعی مسابقات داخلی محسوب می‌شوند. فوتبال بانوان نیز از اواخر سدهٔ نوزدهم میلادی به راه‌افتاد. فیفا ادعا می‌کند که وظیفهٔ محافظت بازیکنان از زورافزایی را به‌خوبی انجام می‌دهد و فوتبال، از زورافزایی پاک است. در سال ۲۰۰۴، فیفا یک منشور اخلاقی برای اجرای بازی‌های جوانمردانه به‌تصویب رساند. اما در سال ۲۰۰۶، این منشور بازنگری‌شد و منجر به تشکیل نهاد قضایی سوم فیفا شد.[۵]

زبان های دیگر
Acèh: Sipak bhan
адыгабзэ: Лъэпэеу
Afrikaans: Sokker
Alemannisch: Fussball
አማርኛ: እግር ኳስ
aragonés: Fútbol
العربية: كرة القدم
مصرى: كورة قدم
অসমীয়া: ফুটবল
asturianu: Fútbol
Aymar aru: Phutwul
azərbaycanca: Futbol
تۆرکجه: فوتبال
башҡортса: Футбол
Boarisch: Fuaßboi
žemaitėška: Fotbuols
беларуская: Футбол
беларуская (тарашкевіца)‎: Футбол
български: Футбол
भोजपुरी: फुटबाल
Bahasa Banjar: Main bal
বাংলা: ফুটবল
brezhoneg: Mell-droad
bosanski: Nogomet
буряад: Футбол
català: Futbol
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kă-giù
нохчийн: Футбол
Cebuano: Saker
کوردی: تۆپی پێ
corsu: Pallò
čeština: Fotbal
kaszëbsczi: Bala
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Фоутболъ
Чӑвашла: Футбол
Cymraeg: Pêl-droed
dansk: Fodbold
Deutsch: Fußball
Thuɔŋjäŋ: Adiircök
Zazaki: Futbol
dolnoserbski: Kopańca
डोटेली: फुटबल खेल
Ελληνικά: Ποδόσφαιρο
Esperanto: Futbalo
español: Fútbol
eesti: Jalgpall
euskara: Futbol
estremeñu: Fubu
suomi: Jalkapallo
Võro: Jalgpall
føroyskt: Fótbóltur
français: Football
arpetan: Calço
Nordfriisk: Futbaal
furlan: Balon
Frysk: Fuotbal
Gaeilge: Sacar
贛語: 腳球
Gàidhlig: Ball-coise
galego: Fútbol
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Futbol
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍆𐍉𐍄𐌿𐌱𐌰𐌻𐌻𐌰
Gaelg: Soccer
客家語/Hak-kâ-ngî: Chiuk-khiù
עברית: כדורגל
हिन्दी: फुटबॉल
hrvatski: Nogomet
hornjoserbsce: Kopańca
Kreyòl ayisyen: Foutbòl
magyar: Labdarúgás
հայերեն: Ֆուտբոլ
interlingua: Football
Bahasa Indonesia: Sepak bola
Interlingue: Football
Igbo: Footbọl
Ilokano: Putbol
Ido: Futbalo
íslenska: Knattspyrna
italiano: Calcio (sport)
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊᔪᒃᑕᖅ
日本語: サッカー
Basa Jawa: Bal-balan
ქართული: ფეხბურთი
Qaraqalpaqsha: Futbol
Taqbaylit: Ddabex uḍar
Kabɩyɛ: Pɔɔlɩ maɖʋ
қазақша: Футбол
ភាសាខ្មែរ: បាល់ទាត់
한국어: 축구
Ripoarisch: Foßball
kurdî: Futbol
коми: Коксяр
Кыргызча: Футбол
Latina: Pediludium
Lëtzebuergesch: Foussball
лакку: Футбол
лезги: Футбол
Limburgs: Voetbal
lumbaart: Balun
lingála: Motópi
lietuvių: Futbolas
latviešu: Futbols
मैथिली: फुटबल
Basa Banyumasan: Bal-balan
Malagasy: Baolina kitra
олык марий: Футбол
Baso Minangkabau: Sepak bola
македонски: Фудбал
മലയാളം: ഫുട്ബോൾ
монгол: Хөлбөмбөг
मराठी: फुटबॉल
Bahasa Melayu: Bola sepak
Malti: Futbol
Mirandés: Bola (çporto)
မြန်မာဘာသာ: ဘောလုံးကစားခြင်း
эрзянь: Пильгеоска
مازِرونی: فوتوال
Napulitano: Pallone
Plattdüütsch: Football
Nedersaksies: Voetbal
नेपाली: फुटबल खेल
Nederlands: Voetbal
norsk nynorsk: Fotball
norsk: Fotball
Novial: Balonpede
Sesotho sa Leboa: Kgwele ya maoto
Chi-Chewa: Mpira
occitan: Fotbòl
Livvinkarjala: Jalgumiäččy
Ирон: Футбол
ਪੰਜਾਬੀ: ਫੁੱਟਬਾਲ
Picard: Fotbale
Deitsch: Soccer
پنجابی: فٹ بال
پښتو: فوټبال
português: Futebol
Runa Simi: Sinku hayt'ay
rumantsch: Ballape
română: Fotbal
русский: Футбол
русиньскый: Фотбал
Kinyarwanda: Umupira w’amaguru
саха тыла: Футбол
sardu: Calcio
sicilianu: Palluni (sport)
Scots: Fitbaw
davvisámegiella: Spábbačiekčan
srpskohrvatski / српскохрватски: Fudbal
Simple English: Association football
slovenčina: Futbal
slovenščina: Nogomet
Gagana Samoa: Soka
chiShona: Nhabvu
Soomaaliga: Kubadda Cagta
shqip: Futbolli
српски / srpski: Фудбал
Seeltersk: Foutbal
Basa Sunda: Maén bal
svenska: Fotboll
Kiswahili: Mpira wa miguu
ślůnski: Fusbal
ತುಳು: ಸಾಕರ್
తెలుగు: కాల్బంతి
тоҷикӣ: Футбол
Türkmençe: Futbol
Tagalog: Futbol
Tok Pisin: Soka
Türkçe: Futbol
татарча/tatarça: Футбол
українська: Футбол
oʻzbekcha/ўзбекча: Futbol
vèneto: Bałon
Tiếng Việt: Bóng đá
West-Vlams: Voetbol
walon: Fotbale
Winaray: Futbol
Wolof: Football
吴语: 足球
მარგალური: კუჩხბურთი
ייִדיש: פוטבאל
Vahcuengh: Cukgiuz
中文: 足球
文言: 足球
Bân-lâm-gú: Kha-kiû
粵語: 足球
isiZulu: Ibhola