سده ۱۷ (میلادی)

سده‌ها:سده ۱۶ - سده ۱۷ - سده ۱۸
دهه‌ها:۱۶۰۰ ۱۶۱۰ ۱۶۲۰ ۱۶۳۰ ۱۶۴۰ ۱۶۵۰ ۱۶۶۰ ۱۶۶۰ ۱۶۷۰ ۱۶۸۰ ۱۶۹۰
لویی چهاردهم در حال دیدار از آکادمی علوم به سال ۱۶۷۱ (۱۰۵۰). «بسیاری بر این باورند که (دانش مدرن) در اروپای سده ۱۷ متبلور شد و درک جدیدی از دنیای طبیعی را معرفی کرد.» - پیتر برت[۱]
شکسپیر، نمایشنامه نویس شهیر انگلیسی
نیو آمستردام در سال ۱۶۶۴ (۱۰۴۳). تحت حکومت بریتانیا نام این شهر به نیویورک تغییر یافت.
توکوگاوا ایه‌یاسو آخرین نظام شوگونی ژاپن را بنا نهاد که تا اوایل سده ۱۹ میلادی ادامه پیدا کرد.
آلبرشت فون والنشتاین، فرمانده کاتولیک
رنه دکارت، فیلسوف فرانسوی
سفیر ایران در سال ۱۶۰۵ (میلادی) (۹۸۴) برای شرکت در مراسم ازدواج شاه لهستانی سیگیسموند سوم وارد کراکوف می‌شود.
کشتار مهاجران در سال ۱۶۲۲ (میلادی) (۱۰۰۱).این کشتار نقش کلیدی در دشمن انگاشتن همۀ بومی‌های سرخپوست از جانب استعمارگران انگلیسی داشت.
نبرد نوردلینگن ۱۶۳۴ (میلادی) (۱۰۱۳). ارتش کاتولیک امپراتوری روم مقدس که متکی به نیروهای حرفه‌ای اسپانیایی بود شکست سختی به ارتش پروتستان سوئد که به همراه متحدان آلمانی خود می‌جنگیدند وارد آوردند.
آبل جانسون تاسمان اکتشافگر هلندی
نقشه اروپا در سال ۱۶۴۸ (۱۰۲۷) پس از جنگ سی‌ساله
ادعای تملک لوئیزیانا توسط فرانسه
امپراتور کانگشی
یک سوارکار تاتار کریمه در حال جنگ با سربازی از مشترک‌المنافع لهستان و لیتوانی.

سدهٔ ۱۷ میلادی به فاصلهٔ بین سال‌های ۱۶۰۱ تا ۱۷۰۰ در گاهشماری گریگوری گفته می‌شود. این دوره برابر با سال‌های بین ۹۷۹ تا ۱۰۷۸ در گاهشماری هجری خورشیدی است. قرن هفدهم را می‌توان مرحله ابتدایی ورود اروپا به دوران جدید با گذر از قرون وسطی دانست. این دوره را با شاخصه‌هایی چون عصر طلایی هلند، جنبش فرهنگی باروک، لویی چهاردهم، انقلاب علمی و بحران عمومی در اروپا می‌شناسند. اصطلاح بحران عمومی از این جهت برای این دوره در نظر گرفته شده که در اروپا جنگ سی‌ساله[۲]، جنگ‌های عثمانی، پایان قیام هلند، تجزیه کشور همسود لهستان-لیتوانی و جنگ داخلی انگلستان رخ دادند.

برخی مورخان گستره بحران عمومی در سده ۱۷ میلادی را به کل جهان تعمیم می‌دهند. چین با سقوط امپراتوری مینگ ۳۰٪ جمعیت خود را از دست داد. در همین سده بود که اروپا شروع به استعمار قاره آمریکا کرد. کشف ذخایر افسانه‌ای نقره در پوتوسی پرو علیا و مکزیک باعث شد تورم در اروپا به شدت افزایش یابد زیرا ثروت انبوهی از سایر نقاط جهان وارد این قاره می‌شد.[۳]

در میان این بحران عمومی در جهان، پیروزی‌هایی نیز به چشم می‌خورد: در خاور نزدیک امپراتوری‌های عثمانی، صفوی و مغول قدرتمندتر می‌شدند و سیک‌ها در پنجاب به قدرت می‌رسیدند. کمی دورتر در ژاپن، توکوگاوا ایه‌یاسو آغازگر عصر ادو شد و سیاست انزواگرانه ساکوکو را که تا سده ۱۹ میلادی ادامه یافت در پیش گرفت. در چین سلسله مینگ با پیروزی‌های سردار منچویی به نام نورهاسی به چالش کشیده شد و پس از او توسط فرزندش هونگ تایجی ادامه یافت و سپس توسط نوه‌اش، امپراتور شونزی مؤسس دودمان چینگ به پایان رسید.

سیاست اروپا در طول بحران عمومی متأثر از فرانسه تحت فرمان لویی چهاردهم بود. طی حکومت وی قدرت پادشاهی در طول جنگ داخلی فروند به واسطۀ تضعیف طبقه نیمه فئودال نجیب‌زادگان فرانسه متمرکزتر شد و این طبقه منکوب قدرت مطلق سلطنت شدند. حکومت این کار را با تغییر کاربری کاخ ورسای از یک منزلگاه شکاری به یک زندان مطلا که در آن دادگاه پادشاهی گسترش‌یافته را بسیار ساده‌تر می‌شد تحت نظارت داشت انجام داد. لویی چهاردهم با اطمینان از آرامش در داخل کشور مرزهای کشور را گسترده‌تر کرد به شکلی که مناطق روسیون، آرتوا، دانکرک، فرانش-کنته، استراسبورگ، آلزاس و لورین ضمیمه خاک فرانسه شدند.

با اتمام این سده، اروپایی‌ها به همت دانشمندانی نظیر نیوتون، لایبنیتس، گالیله، دکارت، فرما، هوک، بویل، لیوونهوک، گیلبرت و دیگران با لگاریتم، برق، تلسکوپ و میکروسکوپ، جبر، جاذبه، قوانین حرکت نیوتون، فشار هوا و ماشین‌های محاسبه‌گر آشنا شدند.

سده هفدهم میلادی در ایران که در آن زمان با نام پرشیا در جهان شناخته می‌شد، مصادف با پایان کار صفویان و به قدرت رسیدن افشاریان بود. شاهان صفوی و افشار قلمرو ایران را در این سده به ترتیب از سمت غرب و شرق گسترش دادند.

زبان های دیگر
Afrikaans: 17de eeu
Alemannisch: 17. Jahrhundert
aragonés: Sieglo XVII
العربية: القرن 17
asturianu: Sieglu XVII
azərbaycanca: XVII əsr
تۆرکجه: ۱۷. یوز ایل
башҡортса: XVII быуат
žemaitėška: XVII omžios
беларуская: XVII стагоддзе
беларуская (тарашкевіца)‎: XVII стагодзьдзе
български: 17 век
brezhoneg: XVIIvet kantved
bosanski: 17. vijek
català: Segle XVII
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: 17 sié-gī
нохчийн: XVII бӀешо
čeština: 17. století
Чӑвашла: XVII ĕмĕр
Cymraeg: 17eg ganrif
Ελληνικά: 17ος αιώνας
emiliàn e rumagnòl: XVII sécol
English: 17th century
Esperanto: 17-a jarcento
español: Siglo XVII
eesti: 17. sajand
euskara: XVII. mendea
estremeñu: Sigru XVII
suomi: 1600-luku
føroyskt: 17. øld
français: XVIIe siècle
Nordfriisk: 17. juarhunert
Frysk: 17e iuw
Gaeilge: 17ú haois
贛語: 17世紀
Gàidhlig: 17mh Linn
galego: Século XVII
Gaelg: 17oo eash
עברית: המאה ה-17
Fiji Hindi: 17th century
hrvatski: 17. stoljeće
magyar: 17. század
Հայերեն: 17-րդ դար
interlingua: Seculo 17
Bahasa Indonesia: Abad ke-17
íslenska: 17. öldin
italiano: XVII secolo
日本語: 17世紀
Basa Jawa: Abad ping 17
ქართული: XVII საუკუნე
қазақша: XVII ғасыр
한국어: 17세기
Latina: Saeculum 17
Lëtzebuergesch: 17. Joerhonnert
лезги: XVII виш йис
Lingua Franca Nova: Sentenio 17
Limburgs: Zeventiende iew
Ligure: XVII secolo
lumbaart: Sécul XVII
lietuvių: XVII amžius
latviešu: 17. gadsimts
Basa Banyumasan: Abad kaping-17
олык марий: XVII курым
Māori: Rautau 17
македонски: 17 век
монгол: 17-р зуун
Bahasa Melayu: Abad ke-17
Malti: Seklu XVII
မြန်မာဘာသာ: ၁၇ ရာစုနှစ်
эрзянь: XVII пинге
Napulitano: XVII seculo
Plattdüütsch: 17. Johrhunnert
Nedersaksies: 17e eeuw
Nederlands: 17e eeuw
norsk nynorsk: 1600-talet
Novial: 17esmi sekle
Nouormand: XVIIe s.
Sesotho sa Leboa: Ngwagakgolo 17
occitan: Sègle XVII
Ирон: XVII æнус
polski: XVII wiek
português: Século XVII
русский: XVII век
саха тыла: XVII үйэ
sicilianu: Sèculu XVII
davvisámegiella: 1600-lohku (jahkečuohti)
srpskohrvatski / српскохрватски: 17. vijek
Simple English: 17th century
slovenčina: 17. storočie
slovenščina: 17. stoletje
српски / srpski: 17. век
Seeltersk: 17. Jierhunnert
Basa Sunda: Abad ka-17
svenska: 1600-talet
Kiswahili: Karne ya 17
Türkmençe: 17-nji asyr
Türkçe: 17. yüzyıl
татарча/tatarça: XVII гасыр
українська: XVII століття
oʻzbekcha/ўзбекча: XVII asr
vèneto: XVII secoło
Tiếng Việt: Thế kỷ 17
მარგალური: XVII ოშწანურა
ייִדיש: 17טער י"ה
中文: 17世纪
Bân-lâm-gú: 17 sè-kí
粵語: 17世紀