سختی موس

به منظور سنجش سختی کانی‌ها ده کانی به عنوان مبنای سختی انتخاب شده‌است که از لحاظ سخت بودن هرکدام یک درجه کامل فرق دارند. زیرا بعضی کانی‌ها از هم دیگر نیم درجه یا به صورت کسری تفاوت دارند؛ و با خراشیدن یکی بر روی یکی دیگر از این ده کانی می‌توان سختی سایر کانی‌ها را با آن‌ها مقایسه کرد. این مقیاس به نام مقیاس موس معروف است.[۱] این مقیاس توسط کانی‌شناس آلمانی فردریک موس ابداع شد.در این مقیاس، نرم‌ترین کانی تالک یا تباشیر با درجه سختی ۱ و سخت‌ترین کانی الماس با درجه سختی ۱۰ می‌باشد. کانی‌ها در طبعیت به سه شکل ساخته شده‌اند: آذرین، رسوبی و دگرگونی.

شمارهکانی

سختی

درجهٔ سختیتصویر
۱تالک (Mg۳Si۴O۱۰(OH)۲)۱Talc block.jpg
۲ژیپس (CaSO۴·۲H۲O)۲Gypse Arignac.jpg
۳کلسیت (CaCO۳)3Calcite-sample2.jpg
۴فلوئوریت (CaF۲)۲۱Fluorite with Iron Pyrite.jpg
۵آپاتیت (Ca۵(PO۴)۳(OH-,Cl-,F-)۴۸Apatite Canada.jpg
۶فلداسپات ارتو کلاز (KAlSi۳O۸)۷۲OrthoclaseBresil.jpg
۷کوارتز (SiO۲)۱۰۰Quartz Brésil.jpg
۸توپاز (Al۲SiO۴(OH-,F-)۲)۲۰۰Topaz cut.jpg
۹کروندم (Al۲O۳)۴۰۰Cut Ruby.jpg
۱۰الماس (C)۱۵۰۰Rough diamond.jpg
  • بطور مثال عدد سختی موس برای چند فلز شناخته شده عبارتست از:

سدیم، پتاسیم= ۰٫۲ تا ۰٫۳، طلا، نقره، آلومینیوم، روی= ۲٫۵ تا ۳، فولاد= ۴، وانادیم= ۷ و کاربید تنگستن= ۹

  • سختی چینی بی لعاب (آزمایش گرد خاکه) در مقیاس موس حدود ۷ است.
  • منابع

منابع

زبان های دیگر
العربية: مقياس موس
asturianu: Escales de durez
беларуская: Шкала Моаса
беларуская (тарашкевіца)‎: Шкала Моаса
български: Скала на Моос
Cymraeg: Graddfa Mohs
Ελληνικά: Κλίμακα Μος
Esperanto: Mohs-skalo
euskara: Mohs eskala
français: Échelle de Mohs
עברית: סולם מוס
Bahasa Indonesia: Skala Mohs
íslenska: Mohs kvarði
italiano: Scala di Mohs
日本語: モース硬度
Basa Jawa: Skala Mohs
ქართული: მოოსის სკალა
한국어: 모스 굳기계
lietuvių: Moso skalė
latviešu: Mosa skala
македонски: Мосова скала
Bahasa Melayu: Skala Mohs
Plattdüütsch: Mohshard
norsk nynorsk: Mohs hardleiksskala
norsk: Mohs skala
پنجابی: موس ناپ
português: Escala de Mohs
русский: Шкала Мооса
саха тыла: Моос шкалаата
srpskohrvatski / српскохрватски: Mosova skala
українська: Шкала Мооса
Tiếng Việt: Thang độ cứng Mohs
中文: 莫氏硬度