زیست‌شناسی

لاکتیک اسید
microscopic view of E. Colia Thompson's Gazelle in profile facing right
a Goliath beetle facing up with white stripes on carapaceA tree fern unrolling a new frond
زیست‌شناسی به مطالعهٔ ارگانیسم‌های زنده می‌پردازد.

زیست شناسی یا بیولوژی از علوم طبیعی و دانش مربوط به کاوش دربارهٔ جانداران است. این دانش به بررسی ویژگی‌ها و رفتار سازواره‌ها، چگونگی پیدایش گونه‌ها و افراد (کاهش گرایی)، و نیز به بررسی تعامل جانداران با یکدیگر و محیط پیرامونشان می‌پردازد. (زیست‌شناسی سیستم‌ها) زیست‌شناسی شامل موضوعات گسترده ایست که دارای تقسیم‌بندی بسیاری از مباحث و رشته‌های مختلف است. از جمله مهم‌ترین موضوعات آن عبارت از پنج اصل به هم وابسته است که می‌توان آن‌ها را اساس زیست‌شناسی مدرن نامید:[۱]

  1. سلول‌ها به عنوان واحد اصلی حیات هستند. (نظریه یاخته)
  2. گونه‌های جدید و صفات موروثی، محصول فرگشت هستند.
  3. ژن‌ها واحد اصلی وراثت هستند.
  4. ارگانیسم‌ها محیط داخلی خود را برای حفظ یک وضعیت پایدار و ثابت، حفظ می‌کنند.
  5. موجودات زنده انرژی مصرف می‌کنند و آن را به صورت دیگری تبدیل می‌کنند.

رشته‌های فرعی زیست‌شناسی به وسیله مقیاسی که در آن موجودات زنده‌ای که قبلاً مطالعه شده‌اند، انواع موجودات زنده مورد مطالعه و روش‌های استفاده شده در مطالعه آنها، تعریف می‌شود: بیوشیمی، مطالعه شیمی اولیه زندگی؛ زیست‌شناسی مولکولی، مطالعه فعل و انفعالات پیچیده در میان مولکول‌های زیستی؛ گیاه‌شناسی، مطالعه زیست‌شناسی گیاهان؛ زیست‌شناسی سلولی، بررسی واحدهای ساختمانی همه حیات، سلول؛ فیزیولوژی، بررسی عملکردهای فیزیکی و شیمیایی بافت‌ها، اندام‌ها و دستگاه زیستی هر موجود زنده؛ زیست‌شناسی فرگشتی، بررسی فرایندهایی که تنوع زیستی را ایجاد می‌کنند؛ و بوم شناسی بررسی فعل و انفعالات موجودات زنده در محیط خود.[۲]

زبان های دیگر
Аҧсшәа: Абиологиа
Afrikaans: Biologie
Alemannisch: Biologie
አማርኛ: ሥነ ሕይወት
aragonés: Biolochía
العربية: علم الأحياء
অসমীয়া: জীৱ বিজ্ঞান
asturianu: Bioloxía
azərbaycanca: Biologiya
تۆرکجه: جانلی بیلیم
башҡортса: Биология
Boarisch: Biologie
žemaitėška: Bioluogėjė
беларуская: Біялогія
беларуская (тарашкевіца)‎: Біялёгія
български: Биология
भोजपुरी: जीव बिज्ञान
Bislama: Baeoloji
Bahasa Banjar: Biologi
brezhoneg: Bevoniezh
bosanski: Biologija
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: ᨅᨗᨕᨚᨒᨚᨁᨗ
буряад: Биологи
català: Biologia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Sĕng-ŭk-hŏk
нохчийн: Биологи
Cebuano: Biyolohiya
Chamoru: Bioloyia
کوردی: ژینناسی
corsu: Biologia
qırımtatarca: Ayatiyat
čeština: Biologie
kaszëbsczi: Biologijô
Чӑвашла: Биологи
Cymraeg: Bywydeg
dansk: Biologi
Deutsch: Biologie
Thuɔŋjäŋ: Piöcëpïr
Zazaki: Biyolociye
ދިވެހިބަސް: ދިރުމާބެހޭ އިލްމު
Ελληνικά: Βιολογία
English: Biology
Esperanto: Biologio
español: Biología
eesti: Bioloogia
euskara: Biologia
estremeñu: Biologia
suomi: Biologia
Võro: Bioloogia
føroyskt: Lívfrøði
français: Biologie
arpetan: Biologia
Nordfriisk: Biologii
furlan: Biologjie
Frysk: Biology
Gàidhlig: Bith-eòlas
galego: Bioloxía
ગુજરાતી: જીવવિજ્ઞાન
客家語/Hak-kâ-ngî: Sâng-vu̍t-ho̍k
Hawaiʻi: Kālaimeaola
עברית: ביולוגיה
Fiji Hindi: Jiu vigyan
hrvatski: Biologija
hornjoserbsce: Biologija
Kreyòl ayisyen: Biyoloji
magyar: Biológia
interlingua: Biologia
Bahasa Indonesia: Biologi
Interlingue: Biologie
Ilokano: Biolohia
íslenska: Líffræði
italiano: Biologia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐆᒪᔅᓱᓯᖃᕐᑐᓕᕆᓂᖅ
日本語: 生物学
Patois: Bailoji
la .lojban.: mivyske
Basa Jawa: Biologi
ქართული: ბიოლოგია
Qaraqalpaqsha: Biologiya
Taqbaylit: Tasnudert
Gĩkũyũ: Bayorojĩ
қазақша: Биология
kalaallisut: Uumassusililerineq
ភាសាខ្មែរ: ជីវវិទ្យា
한국어: 생물학
kurdî: Biyolojî
kernowek: Bywonieth
Кыргызча: Биология
Latina: Biologia
Ladino: Biolojiya
Lëtzebuergesch: Biologie
лезги: Биология
Lingua Franca Nova: Biolojia
Luganda: Essomabiramu
Limburgs: Biologie
Ligure: Biologia
lumbaart: Biulugìa
لۊری شومالی: زئشت
lietuvių: Biologija
latviešu: Bioloģija
Basa Banyumasan: Biologi
Malagasy: Biolojia
олык марий: Биологий
македонски: Биологија
монгол: Амин судлал
Bahasa Melayu: Biologi
Mirandés: Biologie
မြန်မာဘာသာ: ဇီဝဗေဒ
Nāhuatl: Yolizmatiliztli
Napulitano: Biologgia
Plattdüütsch: Biologie
Nedersaksies: Biologie
नेपाली: जीवशास्त्र
नेपाल भाषा: जीवशास्त्र
Nederlands: Biologie
norsk nynorsk: Biologi
norsk: Biologi
Novial: Biologia
Nouormand: Biologie
Sesotho sa Leboa: Thutaphedi
occitan: Biologia
Livvinkarjala: Biolougii
Oromoo: Baayoloojii
Ирон: Биологи
ਪੰਜਾਬੀ: ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
Kapampangan: Biologia
Papiamentu: Biologia
Pälzisch: Biologie
Norfuk / Pitkern: Biiolojii
polski: Biologia
Piemontèis: Biologìa
پنجابی: جیون پڑھت
português: Biologia
Runa Simi: Kawsay yachay
rumantsch: Biologia
română: Biologie
armãneashti: Biologie
русский: Биология
русиньскый: Біолоґія
संस्कृतम्: जीवशास्त्रम्
саха тыла: Биология
sardu: Biologia
sicilianu: Bioluggìa
Scots: Biology
سنڌي: حياتيات
srpskohrvatski / српскохрватски: Biologija
Simple English: Biology
slovenčina: Biológia
slovenščina: Biologija
Gagana Samoa: Paiolo
chiShona: Ronzamhenyu
Soomaaliga: Bayoloji
shqip: Biologjia
српски / srpski: Биологија
SiSwati: Ibhayoloji
Seeltersk: Biologie
Basa Sunda: Biologi
svenska: Biologi
Kiswahili: Biolojia
தமிழ்: உயிரியல்
tetun: Biolojia
тоҷикӣ: Биология
ትግርኛ: ባዮሎጂ
Türkmençe: Biologiýa
Tagalog: Biyolohiya
Tok Pisin: Save long laip
Türkçe: Biyoloji
Xitsonga: Ntivo-Vutomi
татарча/tatarça: Биология
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: بىئولوگىيە
українська: Біологія
اردو: حیاتیات
oʻzbekcha/ўзбекча: Biologiya
vèneto: Biołogia
Tiếng Việt: Sinh học
West-Vlams: Biologie
Volapük: Lifav
Winaray: Biyolohiya
吴语: 生物學
хальмг: Биолог
isiXhosa: IBayoloji
მარგალური: ბიოლოგია
ייִדיש: ביאלאגיע
Zeêuws: Biologie
中文: 生物学
文言: 生物學
Bân-lâm-gú: Seng-bu̍t-ha̍k
粵語: 生物學