زبان‌های کردی

کردی
Kurdî. Kurdí. Кöрди. کوردی[۱]
زبان بومی در:ترکیه، ایران، عراق، سوریه، ارمنستان. جمهوری آذربایجان
منطقهغرب آسیا
قومیت

‏ ۲۵–۳۰ میلیون نفرگویش‌هاکرمانجی سورانی، لکی، هورامی زازاکی کلهری

مردم کرد
تعداد گویشوران
۱۶–۳۰ میلیون نفر.  (بدون تاریخ)[۲]
الفبای عربی در ایران و عراق. الفبای لاتین در ترکیه، سوریه و ارمنستان
وضعیت رسمی
زبان رسمی در
 عراق: زبان رسمی در کنار زبان عربی.
 ایران: زبان محلی شناخته شده بر طبق قانون اساسی
 ارمنستان: زبان اقلیت[۳]
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۱ku
ایزو ۶۳۹-۲kur
ایزو ۶۳۹-۳در زمان‌های گوناگون:
ckb – kmr – sdh – گویشهای جنوبی کردی
زبان‌شناسی58-AAA-a (North Kurdish incl. Kurmanji & Kurmanjiki) + 58-AAA-b (Central Kurdish incl. Dimli/Zaza & Gurani) + 58-AAA-c (South Kurdish incl. Kurdi)
     کردی شمالی

     سورانی     کردی جنوبی

     زازاکی     گورانی

     بخش‌های مختلط
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.

کردی یک زنجیره گویشی از زبان‌های هندواروپایی در شاخهٔ زبان‌های ایرانی غربی است که کردها هم اینک با آن سخن می‌گویند.[۴][۵] زبانهای کردی از زبانهای ایرانی شاخه شمال غربی[۶][۷][۸][۹][۱۰]هستند که با زبان فارسی و بلوچی خویشاوندی دارند. تعریف یک زبان به عنوان «کردی» همواره دستخوش عوامل غیر زبان‌شناختی به‌ویژه عوامل سیاسی، و فرهنگی است.[۱۱] در واقع زبان کردی زبان واحدی نیست و زبان واحدی به نام کردی وجود ندارد، «زبان کُردی» به معنای یک زبان با یک شکل استاندارد و مرز و تعریف مشخص نیست، آنچه هست زبانهای مستقلی (سورانی، کرمانجی و …) است که مجموعا کردی نامیده می‌شوند[۱۱][۱۲] بلکه امروزه به طیفی از زبان‌های ایرانی شمال غربی اطلاق می‌شود که گاه به هم نزدیک و گاه نسبت به هم از نظر زبان‌شناسی دور هستند. این زبان‌ها عبارتند از: کردی شمالی (کرمانجی)، کردی جنوبی:ایلامی، لکی، کلهری می‌باشند. (در این گویش در ابتدای بیشتر افعال حرفی وجود ندارد و افعال بدون پیشوند هستنداما در ابتدای فعل‌ها در گویش سورانی «ئه» و در گویش شکاکی «د» در ابتدای فعل وجود دارد مثال:کرمانشاهی:چم (می‌روم) سورانی: ئه‌چم (می‌روم)، و شکاکی: ده‌چم (می‌روم)) و کردی مرکزی(سورانی). به لحاظ زبان شناختی، و قومیتی زبان گورانی و زازا را نمی‌توان کردی شمرد. این زبان‌ها جز شاخه زازا-گورانی از زبان‌های ایرانی شمال غربی اند.[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷]

البته زبان‌های کردی در هر شهر و حتی روستاهای نزدیک به هم الفاظ و تفاوت‌هایی هر چند جزیی نیز دار که این موضوع در دو استان کردستان و ایلام شایع تر است و در استان کرمانشاه تفاوت‌ها در این حد نیست.

زبانهای کردی شباهتهایی به زبانهای بلوچی، گیلکی، و تالشی دارد، این زبان‌ها نیز متعلق به زیرگروه شمال غربی زبانهای ایرانی هستند. از دیگر زبانهای مشابه به زبان‌های کردی که زیرگروه جنوب غربی زبانهای ایرانی به‌شمار میایند، لری و فارسی هستند؛ که هرکدام در مناطق وسیعی تکلم می‌شوند.

گویش‌های مختلف عمدتاً در بخشهایی از ایران، عراق، سوریه و ترکیه مورد استفاده قرار می‌گیرد. جمعیتهای پراکنده کرد همچنین در جمهوری آذربایجان، ارمنستان، لبنان و اسرائیل نیز زندگی می‌کنند.[۱۸]

زبان های دیگر
Afrikaans: Koerdies
Alemannisch: Kurdische Sprache
አማርኛ: ኩርድኛ
aragonés: Idioma kurdo
العربية: لغة كردية
asturianu: Idioma curdu
azərbaycanca: Kürd dili
تۆرکجه: کورد دیلی
башҡортса: Курд телдәре
беларуская: Курдская мова
беларуская (тарашкевіца)‎: Курдзкая мова
български: Кюрдски езици
brezhoneg: Kurdeg
català: Kurd
čeština: Kurdština
Чӑвашла: Курт чĕлхи
Cymraeg: Cyrdeg
Zazaki: Kurdki
dolnoserbski: Kurdšćina
Esperanto: Kurda lingvo
español: Idioma kurdo
eesti: Kurdi keel
euskara: Kurduera
estremeñu: Luenga kurda
suomi: Kurdi
français: Kurde
Nordfriisk: Kurdisk spriaken
Gaeilge: An Choirdis
galego: Lingua kurda
客家語/Hak-kâ-ngî: Kurdi-ngî
עברית: כורדית
Fiji Hindi: Kurdish bhasa
hrvatski: Kurdski jezik
hornjoserbsce: Kurdšćina
magyar: Kurd nyelv
հայերեն: Քրդերեն
Bahasa Indonesia: Bahasa Kurdi
íslenska: Kúrdíska
italiano: Lingua curda
日本語: クルド語
Basa Jawa: Basa Kurdhi
ქართული: ქურთული ენა
Taqbaylit: Takurdit
қазақша: Күрд тілі
kalaallisut: Kurdiskisut
한국어: 쿠르드어
Lingua Franca Nova: Curdi (lingua)
Limburgs: Koerdisch
Ligure: Lengua curda
lumbaart: Lengua cürda
لۊری شومالی: زوٙن کوردی
lietuvių: Kurdų kalba
latviešu: Kurdu valoda
Māori: Reo Ketisí
македонски: Курдски јазик
Bahasa Melayu: Bahasa Kurdi
مازِرونی: کوردی
Nederlands: Koerdisch
norsk nynorsk: Kurdisk
norsk: Kurdisk
Novial: Kurdum
occitan: Curd
پنجابی: کردی
português: Língua curda
Runa Simi: Kurdi simi
română: Limba kurdă
sicilianu: Lingua curda
srpskohrvatski / српскохрватски: Kurdski jezik
Simple English: Kurdish language
slovenčina: Kurdčina
српски / srpski: Курдски језици
svenska: Kurdiska
Kiswahili: Kikurdi
Türkçe: Kürtçe
татарча/tatarça: Көрд теле
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: كۇرد تىلى
українська: Курдська мова
oʻzbekcha/ўзбекча: Kurd tili
Tiếng Việt: Tiếng Kurd
хальмг: Курдин келн
ייִדיש: קורדיש
中文: 庫爾德語
文言: 庫爾德語
Bân-lâm-gú: Kurd-gí
粵語: 庫爾德文