دولت

دولت در علم سیاست، دستگاهی سیاسی اجباری با حکومتی متمرکز است که انحصار استفادهٔ درست از اجبار و زور درون یک قلمرو جغرافیایی معین را حفظ می‌کند. مفهوم دولت در معانی دیگری نیز به کار برده می‌شود. بسیاری از نویسندگان مفاهیم «دولت» و «حکومت» را به یک معنا به کار می‌برند و در زبان عامیانه و رسانه‌ها دولت معمولاً به معنی قوه مجریه یا هیئت وزیران است که این کاربرد از واژه دولت تنها به بخشی از حکومت اشاره دارد.[۱] گاهی نیز دولت به بخشی از حکومت اشاره دارد که شامل نهادهای مذهبی و نهادهای مدنی نمی‌شود. مثلاً کاربرد واژه دولت در اصطلاح سازمان‌های غیردولتی به این مفهوم از دولت اشاره دارد.[۲]

دولت‌ها ممکن است از قدرت سیاسی و حاکمیت کامل برخوردار باشند که در این صورت کشور مستقل نامیده می‌شوند؛ ولی گاهی ایالت‌هایی که در یک جمهوری فدرال گرد هم آمده‌اند، مثلاً در ایالات متحده آمریکا، نیز دولت نامیده می‌شوند.[۲] بعضی از دولت‌ها هم تابع و دست‌نشاندهٔ حکومتی دیگر هستند؛ مثل فرانسه ویشی که تابع آلمان نازی بود اما خود را دولت می‌خواند.[۳]

جلد کتاب لویاتان اثری از توماس هابز
زبان های دیگر
Afrikaans: Staat
Alemannisch: Staat
አማርኛ: አገር ግዛት
aragonés: Estato
العربية: دولة
ܐܪܡܝܐ: ܐܬܪܐ
مصرى: دوله
asturianu: Estáu
azərbaycanca: Dövlət
تۆرکجه: دؤولت
башҡортса: Дәүләт
Boarisch: Stoot
žemaitėška: Valstībė
беларуская: Дзяржава
беларуская (тарашкевіца)‎: Дзяржава
български: Държава
বাংলা: রাষ্ট্র
brezhoneg: Stad
bosanski: Država
буряад: Улас
нохчийн: Пачхьалкх
Cebuano: Estado
ᏣᎳᎩ: ᏍᎦᏚᎩ
کوردی: دەوڵەت
corsu: Statu
čeština: Stát
kaszëbsczi: Państwò
Чӑвашла: Патшалăх
Cymraeg: Gwladwriaeth
dansk: Stat
Deutsch: Staat
Zazaki: Dewlete
dolnoserbski: Stat
Ελληνικά: Κράτος
Esperanto: Ŝtato
español: Estado
eesti: Riik
euskara: Estatu
estremeñu: Estau
Fulfulde: Leydi
suomi: Valtio
Võro: Riik
français: État
furlan: Stât
Frysk: Steat
Gaeilge: Tír
galego: Estado
Avañe'ẽ: Tetã
Hawaiʻi: Moku‘āina
עברית: מדינה
हिन्दी: राज्य
Fiji Hindi: State
hrvatski: Država
hornjoserbsce: Stat
magyar: Állam
հայերեն: Պետություն
Ilokano: Estado
ГӀалгӀай: Паччахьалкхе
Ido: Stato
íslenska: Ríki
italiano: Stato
日本語: 国家
Basa Jawa: Nagara
ქართული: სახელმწიფო
Адыгэбзэ: Къэрал
қазақша: Мемлекет
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេស
ಕನ್ನಡ: ದೇಶ
한국어: 국가
Перем Коми: Канму
къарачай-малкъар: Кърал
kurdî: Şehr
коми: Канму
Кыргызча: Мамлекет
Latina: Civitas
Ladino: Estado
Lëtzebuergesch: Staat
Limburgs: Staot
Ligure: Stato
lumbaart: Stat
lingála: Letá
ລາວ: ລັດ
lietuvių: Valstybė
latviešu: Valsts
Basa Banyumasan: Negara
олык марий: Кугыжаныш
македонски: Држава
മലയാളം: രാഷ്ട്രം
монгол: Улс
मराठी: राज्य
Bahasa Melayu: Negara (politik)
Mirandés: Stado
Napulitano: Stato
Plattdüütsch: Staat
Nedersaksies: Staot
नेपाल भाषा: राज्य
Nederlands: Staat
norsk nynorsk: Stat
norsk: Stat
Nouormand: État
occitan: Estat
Pälzisch: Schdaad
polski: Państwo
Piemontèis: Stat
پنجابی: ازاد دیس
Ποντιακά: Κράτος
پښتو: دولت
português: Estado
Runa Simi: Mama llaqta
Romani: Stato
română: Stat
armãneashti: Statu
русский: Государство
русиньскый: Штат
саха тыла: Ил
sicilianu: Statu
سنڌي: رياست
srpskohrvatski / српскохрватски: Država
Simple English: State
slovenčina: Štát
slovenščina: Država
Soomaaliga: Dowlad
shqip: Shteti
српски / srpski: Држава
Basa Sunda: Nagara
svenska: Stat
Kiswahili: Dola
ślůnski: Państwo
தமிழ்: அரசு
тоҷикӣ: Давлат
ไทย: รัฐ
Tagalog: Estado
Tok Pisin: Kantri
Türkçe: Devlet
Xitsonga: Tiko
татарча/tatarça: Дәүләт
удмурт: Кун
українська: Держава
اردو: ریاست
oʻzbekcha/ўзбекча: Davlat
vèneto: Stato
vepsän kel’: Valdkund
Tiếng Việt: Nhà nước
Winaray: Estado
Wolof: Réew
მარგალური: სახენწჷფო
ייִדיש: מדינה
Zeêuws: Land
中文: 國 (政治)
文言:
Bân-lâm-gú: Kok-ka
粵語: