دشت‌گون

تصویر هوایی از یک دشتگون نسبتاً هموار و غرق‌شده در جزایر بلچر در خلیج هودسون در کانادا. توجه کنید که دشتگون در امتداد محور چندین چین (زمین‌شناسی) بریده شده‌است.

دشت‌گون یا پنه‌پلین (به انگلیسی: Peneplain) سطحی وسیع است که ناهمواری‌های آن اختلاف چندانی ندارند و شبیه جلگه است؛ بنابراین می‌توان گفت که یک دشت‌گون مجموعه‌ای از خط‌القعرها و میاناب‌ها است که در آب و هوای معتدل، دامنه‌های خود را با شیب محدود حفظ می‌کنند.[۱] در یک دشت‌گون خط‌القعرها نیز تا حد ممکن توپوگرافی مسطحی را نشان می‌دهند، چرا که به وسیله پوششی از آبرفتها اشغال می‌گردند ولی با این حال درجه شیب طولی آن‌ها هرگز به صفر نمی‌رسد.[۲]سنگ‌هایی که مقاومت متوسط دارند، چنان‌چه در روند فرسایش حادثه‌ای رخ ندهد، ناهمواری‌ها به زمین‌های مسطحی تبدیل می‌گردند که اختلاف سطح چندانی در آن‌ها مشاهده نمی‌گردد و به آن دشت‌گون می‌گویند. مدت زمانی که منطقه به دشت‌گون تبدیل می‌گردد، ممکن است به چند میلیون سال برسد.[۳] اصطلاح دشت‌گون نخستین بار در سال ۱۸۸۹ به‌وسیله ویلیام موریس دیویس در مورد چرخه فرسایش مورد استفاده قرار گرفت و به عقیده وی دشت‌گون پدیده‌ای در مرحله نهایی از تحول ناهمواری‌هاست که به علت ادامه فرسایش در طول زمان‌های طولانی در یک محل و فرسودگی ارتفاعات و ناهمواری‌ها پدید می‌آید.[۴]

جستارهای وابسته

زبان های دیگر
български: Пенеплен
brezhoneg: Argompezenn
català: Peneplà
čeština: Parovina
Deutsch: Rumpffläche
English: Peneplain
Esperanto: Peneplano
español: Penillanura
euskara: Penezabaldi
suomi: Peneplaani
français: Pénéplaine
Հայերեն: Պենեպլեն
ქართული: პენეპლენი
қазақша: Пенеплен
한국어: 준평원
Nederlands: Schiervlakte
norsk nynorsk: Peneplan
norsk: Peneplan
polski: Peneplena
português: Peneplanície
русский: Пенеплен
svenska: Peneplan
Türkçe: Peneplen
українська: Пенеплен
中文: 準平原