جغرافیا

نقشهٔ زمین

جُغرافیا یا جُغرافی به لحاظ لغوی به معنای «توصیف ترسیمی زمین» است. این توصیف ترسیمی در زبان و ادبیات امروز، همان «درک فضامند از زمین» است. بر این اساس، جغرافیا بر اساس درکی فضایی یا فضامند به مطالعه پدیده‌های روی زمین می‌پردازد. این پدیده‌ها شامل پدیده‌های طبیعی (طبیعت اول) و پدیده‌های انسانی (طبیعت دوم) می‌باشد که در ارتباط متقابل با یکدیگر دچار تحول می‌شوند. اما با توجه به گسترش حجم مطالعات در جغرافیا، این علم به دو گرایش اصلی تقسیم می‌شود؛ جغرافیای طبیعی و جغرافیای انسانی. کانون تمرکز جغرافیای طبیعی بیشتر روی جنبه‌های فضایی طبیعت اول و کانون تمرکز جغرافیای انسانی بیشتر روی جنبه‌های فضایی طبیعت دوم است. با این حال، نتایج علمی هر دو گرایش طبیعی و انسانی، تولید دانش فضایی واحدی است که در جهت تکمیل یکدیگر عمل می‌کنند (شورچه، ۱۳۹۶). همچنین جغرافیا را رابطه متقابل انسان و محیط به منظور بهبود زندگی بشر نیز توصیف کرده‌اند.

نخستین شخصی که از واژهٔ «جغرافیا» استفاده کرد، اراتوستن (۲۷۶–۱۹۴ پیش از میلاد) بود.

چهار سنت تاریخی در پژوهش‌های جغرافیایی عبارت است از: واکاوی (تجزیه و تحلیل) مکانی پدیده‌های طبیعی و انسانی (جغرافیا به عنوان بررسی‌ای در بارهٔ پراکندگی)، مطالعات منطقه‌ای (اماکن و مناطق)، مطالعهٔ انسان و رابطهٔ او با زمین، و پژوهش در علوم زمین است. با این وجود، جغرافیای نوین نظم و انضباطی همه‌فراگیر است که در درجهٔ نخست به دنبال درک زمین و همهٔ پیچیدگی‌های انسان و طبیعت بوده و تنها منحصر به چیزها و جایشان نیست، بلکه در مورد آن که چگونه تغییر کرده و خواهند کرد نیز می‌باشد.

جغرافیا به عنوان «پلی میان انسان و علوم فیزیکی»، به دو شاخهٔ اصلی جغرافیای انسانی و جغرافیای طبیعی تقسیم شده‌است. جغرافیا را می‌توان همان‌طور که ویدال دولابلاش بیان کرده علم روابط متقابل انسان و طبیعت دانست. وی بیان می‌کند که طبیعت امکان‌هایی را در اختیار انسان قرار می‌دهد و انسان براساس فرهنگش از آنها بهره‌برداری می‌کند، البته باید توجه داشت که در دهه‌های اخیر انتقادهای بسیاری به این تعریف وارد شده‌است و امروزه اقتصاد سیاسی، مفهوم بازساخت، اقتصاد بازار آزاد در مرکز همه تعاریف جغرافیایی قرار گرفته‌است.[۱]

زبان های دیگر
Acèh: Geografi
Afrikaans: Geografie
Akan: Gyeografi
Alemannisch: Geografie
aragonés: Cheografía
العربية: جغرافيا
ܐܪܡܝܐ: ܓܐܘܓܪܦܝܐ
مصرى: جغرافيا
অসমীয়া: ভূগোল
asturianu: Xeografía
Aymar aru: Uraqita
azərbaycanca: Coğrafiya
تۆرکجه: جوغرافیا
башҡортса: География
Boarisch: Geografie
žemaitėška: Geuograpėjė
Bikol Central: Heograpiya
беларуская: Геаграфія
беларуская (тарашкевіца)‎: Геаграфія
български: География
भोजपुरी: भूगोल
Bislama: Jiografi
বাংলা: ভূগোল
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: ভূগোল
brezhoneg: Douaroniezh
bosanski: Geografija
буряад: Газар зүй
català: Geografia
Chavacano de Zamboanga: Geografia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dê-lī
нохчийн: Географи
Cebuano: Heyograpiya
کوردی: جوگرافیا
corsu: Geografia
čeština: Geografie
kaszëbsczi: Geògrafijô
Чӑвашла: Географи
Cymraeg: Daearyddiaeth
dansk: Geografi
Deutsch: Geographie
Zazaki: Coğrafya
dolnoserbski: Geografija
डोटेली: भूगोल
ދިވެހިބަސް: ޖުޣުރާފީ
Ελληνικά: Γεωγραφία
English: Geography
Esperanto: Geografio
español: Geografía
eesti: Geograafia
euskara: Geografia
estremeñu: Geografia
suomi: Maantiede
Võro: Maatiidüs
føroyskt: Landafrøði
français: Géographie
arpetan: G·eografia
Nordfriisk: Geografii
furlan: Gjeografie
Frysk: Geografy
贛語: 地理學
Gàidhlig: Cruinn-eòlas
galego: Xeografía
Avañe'ẽ: Tetãkuaa
ગુજરાતી: ભૂગોળ
客家語/Hak-kâ-ngî: Thi-lî-ho̍k
עברית: גאוגרפיה
हिन्दी: भूगोल
Fiji Hindi: Jagha
hrvatski: Geografija
hornjoserbsce: Geografija
Kreyòl ayisyen: Jewografi
interlingua: Geographia
Bahasa Indonesia: Geografi
Interlingue: Geografie
Ilokano: Heograpia
ГӀалгӀай: Географи
íslenska: Landfræði
italiano: Geografia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓄᓇᐅᔪᖅ
日本語: 地理学
Patois: Jaagrafi
la .lojban.: tutske
Basa Jawa: Géografi
ქართული: გეოგრაფია
Qaraqalpaqsha: Geografiya
Taqbaylit: Tarakalt
Адыгэбзэ: Хэкумэтх
қазақша: География
kalaallisut: Nunalerineq
ភាសាខ្មែរ: ភូមិសាស្ត្រ
한국어: 지리학
къарачай-малкъар: География
kurdî: Erdnîgarî
kernowek: Dorydhyeth
Кыргызча: География
Latina: Geographia
Ladino: Jeografiya
Lëtzebuergesch: Geographie
лезги: География
Lingua Franca Nova: Jeografia
Luganda: Essomansi
Limburgs: Geografie
Ligure: Geografia
lumbaart: Geugrafia
lietuvių: Geografija
latviešu: Ģeogrāfija
मैथिली: भूगोल
Basa Banyumasan: Geografi
мокшень: Географие
Malagasy: Jeografia
олык марий: Географий
Baso Minangkabau: Geografi
македонски: Географија
монгол: Газарзүй
मराठी: भूगोल
Bahasa Melayu: Geografi
Mirandés: Geografie
မြန်မာဘာသာ: ပထဝီဝင်
مازِرونی: جوغرافی
Napulitano: Giugrafia
Plattdüütsch: Geografie
Nedersaksies: Geografie
नेपाली: भूगोल
नेपाल भाषा: भूगोल
Nederlands: Aardrijkskunde
norsk nynorsk: Geografi
norsk: Geografi
Novial: Geografia
Nouormand: Géographie
Sesotho sa Leboa: Thutafase
occitan: Geografia
Livvinkarjala: Muantiedo
Oromoo: Hawaasa
ଓଡ଼ିଆ: ଭୂଗୋଳ
ਪੰਜਾਬੀ: ਭੂਗੋਲ
Kapampangan: Geografia
Picard: Jografie
पालि: भूगोल
Norfuk / Pitkern: Jiiografii
polski: Geografia
پنجابی: جغرافیہ
Ποντιακά: Γεωγραφίαν
português: Geografia
Runa Simi: Allpa saywachi
rumantsch: Geografia
Romani: Phuvipen
română: Geografie
tarandíne: Sciugrafije
русский: География
русиньскый: Ґеоґрафія
संस्कृतम्: भूगोलम्
саха тыла: География
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱚᱛᱱᱚ
sardu: Geografia
sicilianu: Giugrafìa
Scots: Geografie
سنڌي: جاگرافي
srpskohrvatski / српскохрватски: Geografija
Simple English: Geography
slovenčina: Geografia
slovenščina: Geografija
Gagana Samoa: Geography
chiShona: Taranyika
Soomaaliga: Juqraafi
shqip: Gjeografia
српски / srpski: Географија
SiSwati: Temhlaba
Basa Sunda: Géografi
svenska: Geografi
Kiswahili: Jiografia
ślůnski: Geografijo
тоҷикӣ: Ҷуғрофия
Türkmençe: Geografiýa
Tagalog: Heograpiya
Tok Pisin: Save long giraun
Türkçe: Coğrafya
Xitsonga: Ntivo-mbangu
татарча/tatarça: География
тыва дыл: География
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: جۇغراپىيە
українська: Географія
اردو: جغرافیہ
oʻzbekcha/ўзбекча: Geografiya
vèneto: Giografia
vepsän kel’: Geografii
Tiếng Việt: Địa lý
West-Vlams: Eirdrykskunde
Volapük: Taledav
Winaray: Heyograpiya
Wolof: Melosuuf
吴语: 地理學
isiXhosa: IJografi
მარგალური: გეოგრაფია
ייִדיש: געאגראפיע
Zeêuws: Heografie
中文: 地理学
文言: 地理學
Bân-lâm-gú: Tē-lí
粵語: 地理