جامعه ملل

جامعه ملل
Flag of the League of Nations (1939–1941).svg
پرچم نیمه رسمی از ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۱
بنیان‌گذاریپیمان ورسای: ۱۰ ژانویه ۱۹۲۰
نشست اول: ۱۶ ژانویه ۱۹۲۰
انحلال۲۰ آوریل ۱۹۴۶ جایگزین با سازمان ملل متحد
گونهسازمان دولتی بین‌المللی
جایگاهژنو، سوییس
شمار عضوها۶۳ عضو (به صورت دائم یا مقطعی)
زبان‌های رسمیانگلیسی، فرانسوی و اسپانیولی
رئیسشان لستر (آخرین دبیرکل)

جامعه ملل یا مجمع اتفاق ملل، یک سازمان بین‌المللی میان دولتی بود که در نتیجه امضای عهدنامه ورسای، در طی سال‌های ۱۹۱۹ و ۱۹۲۰ میلادی (۱۲۹۸ تا ۱۲۹۹ خورشیدی) تأسیس شد. این سازمان جهانی تا سال ۱۹۴۶ میلادی (۱۳۲۴ خورشیدی)، رسمیت اجرایی داشت، که در طی این مدت، به تناوب ۵۸ عضو داشت، که ۴۲ عضو از این ۵۸ عضو، از جمله ایران به عنوان عضو اصلی و مؤسس به فعالیت می‌پرداختند.

اهداف این سازمان، خلع سلاح، جلوگیری از جنگ به واسطه تأمین امنیت همگانی، رفع اختلاف و مشاجره بین کشورها از راه مذاکره و دیپلماسی، و همچنین بهبود سطح زندگی جهانی بود.

ابتکار تشکیل چنین سازمانی را وودرو ویلسون رئیس‌جمهور آمریکا در آخرین بند از اعلامیه چهارده ماده‌ای خود داد، با این حال به دلیل مخالفت سنا و سیاست انزواطلبی، آمریکا هرگز عضو آن نشد.[۱]

علی‌رغم پیشنهاد پرنس ارفع، رئیس هیئت نمایندگی ایران در جامعهٔ ملل، مبنی بر بهره‌گیری از زبان بی‌طرف و بین‌المللی اسپرانتو، زبان‌های رسمی این سازمان، انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی بود.

این سازمان، چهار ارگان اساسی به نام‌های دبیرخانه، هیئت قانون‌گذاری، شورا و دادگاه دائمی بین‌المللی عدالت داشت. ارگان‌های فرعی این سازمان عبارت بودند از: سازمان بهداشت، سازمان بین‌المللی کار، هیئت مرکزی دائمی افیون، کمیسیون برده‌داری، کمیسیون مهاجرت و کمیته‌ای برای مطالعهٔ شأن و مقام قانونی زنان. مقر رسمی این سازمان، در عمارت ملل، واقع در شهر ژنو کشور سوئیس بود.

آخرین کشوری که به عضویت این سازمان درآمد کشور مصر بود.

در سال ۱۹۳۳ امپراتوری ژاپن تصمیم مجمع عمومی را دربارهٔ تخلیه ایالت منچوری نپذیرفت و در مارس همین سال جامعه ملل را ترک گفت. آلمان نازی نیز در اکتبر این سال کنفرانس خلع سلاح و جامعه ملل را به بهانه نامساوی بودن حقوق این کشور در مقایسه با دیگر کشورهای اروپایی ترک کرد. در سال ۱۹۳۴ عدم واکنش جامعه ملل نسبت به تجاوز ایتالیا به حبشه بی‌ثمری جامعه ملل در حفظ امنیت جهانی را بیش از پیش به نمایش گذاشت.[۱]

جامعه ملل موفقیت‌ها و شکست‌هایی داشت. در زمانی که این سازمان، نتوانست به تمام اهداف اصلی خود دست یابد و سیاست‌های این سازمان برای خلع سلاح محورهای قدرت و جلوگیری از هرگونه درگیری و جنگ در آینده، شکست خورد و جنگ جهانی دوم به راه افتاد، ملت‌های جهان، پس از پایان جنگ و در سال ۱۹۴۶ میلادی، تصمیم به انحلال این سازمان و جایگزینی سازمان ملل متحد به جای این سازمان گرفتند و در نتیجه، سازمان جدید برخی از نهادهای آن را نیز به ارث برد.

زبان های دیگر
Afrikaans: Volkebond
العربية: عصبة الأمم
azərbaycanca: Millətlər Liqası
беларуская: Ліга Нацый
беларуская (тарашкевіца)‎: Ліга народаў
bosanski: Društvo naroda
Deutsch: Völkerbund
Esperanto: Ligo de Nacioj
euskara: Nazioen Liga
Frysk: Folkebûn
hrvatski: Liga naroda
հայերեն: Ազգերի լիգա
Bahasa Indonesia: Liga Bangsa-Bangsa
日本語: 国際連盟
ქართული: ერთა ლიგა
한국어: 국제 연맹
къарачай-малкъар: Миллетлени Лигасы
Lëtzebuergesch: Vëlkerbond
Limburgs: Volkerbóndj
lietuvių: Tautų Sąjunga
latviešu: Tautu Savienība
Bahasa Melayu: Liga Bangsa
Nederlands: Volkenbond
norsk nynorsk: Folkeforbundet
русский: Лига Наций
русиньскый: Лига Народох
srpskohrvatski / српскохрватски: Liga naroda
Simple English: League of Nations
slovenščina: Društvo narodov
Soomaaliga: Midowga Umadaha
српски / srpski: Друштво народа
татарча/tatarça: Милләтләр Лигасы
українська: Ліга Націй
oʻzbekcha/ўзбекча: Millatlar ligasi
Tiếng Việt: Hội Quốc Liên
ייִדיש: פעלקער-ליגע
中文: 國際聯盟
文言: 國際聯盟
粵語: 國際聯盟