تماشاخانه

نمایی از تماشاخانه (آمفی تئاتر) از بالا در تپه هانیل

تماشاخانه یا آمفی‌تئاتر (برگرفته از واژه یونانی amphitheatron) مکانی است در فضای باز که برای اجرای نمایش و سرگرمی از آن استفاده می‌شود. در زبان فارسی در یک معنی، تماشاخانه، به‌کار می‌رود.[۱] این واژه همچنین برای جایی که در آن هنرپیشگان داستانی را به نمایش درمی‌آورند و نیز برای تئاتر به‌کار می‌رود.[۲] در کاربرد انگلیسی، دو نوع سازهٔ ساختمانی وجود دارد که برای آن‌ها واژهٔ آمفی‌تئاتر به‌کار می‌رود: یک نوع آن آمفی‌تئاترهایی است که در روم باستان ساخته می‌شد که شناخته‌شده‌ترینِ آن‌ها بنای کولوسئوم است.از تماشاخانه‌های ایران می‌توان به تماشاخانه سنگلج، تماشاخانه ایرانشهر، تئاترشهر اشاره کرد.

آمفی تئاتر آب و آتش

یکی از شاخص‌ترین تماشاخانه‌های کشور آمفی تئاتر آب و آتش است ک در بوستان آب و آتش تهران و در گلستان ابراهیم نبی واقع شده‌است.[۳] این آمفی تئاتر یک جایگاه بتنی مخصوص تماشاگران دارد و یک پوشش غشایی ۷۰۰ متر مربعی سایبان یک گرادیان است. گنجایش این گرادیان ۷۵۰ نفر است. در آمفی تئاتر آب و آتش ترکیب سازه و معماری، اساس طرح را تشکیل می‌دهد. جایگاه بتنی تماشاچیان خود به عنوان فونداسیون سازه‌های خرپایی پشتی عمل می‌کند. پارچه با اتصالات مفصلی از پشت به این خرپاهای فلزی به صورت قله و دره و از جلو به خرپای کابلی که به دو ستون جلویی منتهی می‌شود متصل است. هر کدام از این دو ستون نیز از پشت با ۴ کابل کشیده می‌شود. در لبه‌های پارچه و همچنین زیر و روی آن کابل‌هایی تعبیه شده‌است که نیروی پیش تنیدگی را در پارچه ایجاد می‌کند و آن را پایدار می‌سازد.[۴]

مکان: بوستان آب و آتش، اراضی عباس‌آباد، تهران

تاریخ اجرا: ۱۳۸۹
مساحت ۷۱۰ مترمربع
مشاوره، طراحی، اجرا و نصب: گروه معماری«سازه‌های پارچه‌ای دیبا»

مهندسی سازه: شرکت مشاوره و مهندسی مافیس ایتالیا[۵]

زبان های دیگر
العربية: مسرح روماني
azərbaycanca: Amfiteatr
беларуская: Амфітэатр
български: Амфитеатър
brezhoneg: Amfiteatr
bosanski: Amfiteatar
català: Amfiteatre
čeština: Amfiteátr
Cymraeg: Amffitheatr
dansk: Amfiteater
Deutsch: Amphitheater
Ελληνικά: Αμφιθέατρο
English: Amphitheatre
Esperanto: Amfiteatro
español: Anfiteatro
eesti: Amfiteater
euskara: Anfiteatro
Frysk: Amfiteater
Gaeilge: Aimfitéatar
galego: Anfiteatro
hrvatski: Amfiteatar
magyar: Amfiteátrum
հայերեն: Ամֆիթատրոն
Bahasa Indonesia: Amfiteater
italiano: Anfiteatro
ქართული: ამფითეატრი
қазақша: Амфитеатр
한국어: 원형극장
kurdî: Amfîtiyatro
Lëtzebuergesch: Kategorie:Amphitheateren
lietuvių: Amfiteatras
latviešu: Amfiteātris
македонски: Амфитеатар
монгол: Амфитеатр
Bahasa Melayu: Perani
Nederlands: Amfitheater
norsk nynorsk: Amfiteater
norsk: Amfiteater
polski: Amfiteatr
português: Anfiteatro
Runa Simi: Tumay aranwa
română: Amfiteatru
русский: Амфитеатр
srpskohrvatski / српскохрватски: Amfiteatar
Simple English: Amphitheatre
slovenščina: Amfiteater
српски / srpski: Амфитеатар
svenska: Amfiteater
ślůnski: Amfityjater
тоҷикӣ: Амфитеатр
Türkçe: Amfitiyatro
українська: Амфітеатр
oʻzbekcha/ўзбекча: Amfiteatr
中文: 圓形劇場