تفرقه بینداز و حکومت کن

سردیس فیلیپ دوم مقدونی
سردیس فیلیپ دوم مقدونی

تفرقه بینداز و حکومت کن (به لاتین: divide et impera) [۱][۲] مثل معروفی است که به فیلیپ دوم مقدونی پدر اسکندر مقدونی نسبت داده شده و پس از او توسط ژولیوس سزار و ناپلئون بناپارت به عنوان یک استراتژی مورد استفاده بوده و البته موارد استفاده این استراتژی در طول تاریخ بسیار است.

این استراتژی عبارت است از به‌دست آوردی یا نگهداری قدرت(سیاسی و اجتماعی) از طریق شکستن یا تجزیه یک قدرت متمرکز به بخش‌های کوچکتری که هریک از این بخش‌های کوچکتر به تنهایی قدرت کمتری از اجراکنندهٔ این استراتژی را دارند. بدینصورت اجراکننده استراتژی قدرت را تحت کنترل خود حفظ خواهد کرد.

مورد مثال این استراتژی را میتوان به بکاری‌گیری آن در میان اقوام و گروههای یونانی (اتحادیه اخائیه) ذکر کرد که توسط امپراطوری رم برای سالیان سال مورد استفاده بود و در نهایت منجر به حل شدن یونانی‌ها در امپراتوری رم گردید.

مورد مثال معاصر دیگر حمایت کامل کشور اسرائیل از برگزاری همه‌پرسی استقلال کردستان عراق (۲۰۱۷) بوده تا از این طریق بتواند از اتحاد بیشتر کشورهای ایران، عراق، سوریه و ترکیه جلوگیری کرده و از تغییر موازنه قدرت به زیان خود جلوگیری کند. با وجود مخالف تمامی کشورهای غربی و شرقی اسراییل تنها کشوری است که از این رفراندوم حمایت کامل خود را اعلام کرده‌است.[۳]

تقسیم کن و غلبه کن (به انگلیسی: divide and conquer) عنوان دیگری از همین مثل است که روش اصلی برای حل مسائل در زبان‌های برنامه‌نویسی است.

ارکان این تکنیک عبارتند از:

  • ایجاد و تشویق تقسیمات بین «مادون»‌ها برای جلوگیری از ایجاد اتحادی که حاکم مسلط و دارای قدرت عالیه را به چالش بکشد
  • پرورش بی‌اعتمادی، کینه، عداوت و خصومت بین حکمرانان محلی.

این سیاست بارها توسط دولت بریتانیا علیه کشورهای مختلف اجرا شده‌است؛ ازجمله سودان، نیجریه و شبه‌قارهٔ هند.[۴]

جستارهای وابسته

زبان های دیگر