تریلوبیت

تریلوبیت‌ها
Koneprusia brutoni.jpg
Koneprusia brutoni
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو:جانوران
شاخه:بندپاتباران
رده:تریلوبیت‌ها
والچ، ۱۷۷۱
راسته‌ها

زیررده: Librostoma

تریلوبیت‌ها (به انگلیسی: Trilobites) یا سه‌لَپی‌ها گروهی منقرض‌شده از بندپاتباران بودند که در دورهٔ دیرینه‌زیستی می‌زیستند.[۱]

در زیست‌شناسی زیرشاخه‌ای که تریلوبیت‌ها به آن تعلق دارند «سه‌لَپ‌ریخت‌وندان» (Trilobitomorpha) نام دارد. اعضای بدن سه‌لپ‌ریخت‌وندان دارای سه لَپ طولی و سروسینه و شکم و یک جفت شاخک (antenna) و ضمایم دورشاخه‌ای (biramus) است.[۲]

تریلوبیت‌ها گروهی از بندپایان قدیمی، بسیار ساده و ساکن دریا بودند که از روی بدن بندبند و پوشش سخت خارجی، مشخص می‌شوند. تفاوت آن‌ها با دیگر بندپایان، در زوائد حرکتی و دگردیسی اولیهٔ آن‌هاست.تریلوبیت‌ها ازجملهٔ اولین بی‌مهرگانی هستند که به واسطهٔ گسترش وسیع در محدودهٔ کوتاه زمان زمین‌شناسی، نقش ویژه‌ای را در فسیل‌شناسی ایفا می‌کنند.

تریلوبیت‌ها موجوداتی دریازی بودند و برای اولین بار از پائین‌ترین قسمت کامبرین ظاهر و در پرمین پسین منقرض شدند. تاکنون حدود ۵ هزار جنس و بیش از ۱۵ هزار گونه از آن‌ها شناسایی شده‌اند.

به‌نظر می‌رسد در این مدت زمان، بیش‌ترین اهمیت تریلوبیت‌ها در کامبرین و اردوویسین بود؛ یعنی زمانی که تنوع و تعداد آن‌ها در محیطهای دریایی بسیار زیاد بود به طوری‌که فقط در کامبرین، ۶۰۰ جنس از آن‌ها شناخته شده است.

در طول سیلورین و دونین، تعداد آن‌ها رو به کاهش نهاد. تنها به عنوان یک عضو کوچک از جانوران دریا مطرح بودند و فقط ۶۰ جنس از آن‌ها وجود داشت. در ادامه، در کربونیفر از تریلوبیت‌ها فقط یک راسته باقی‌ماند و سرانجام در پرمین پسین، این جانداران از صحنهٔ روزگار محو شدند.

زبان های دیگر
Afrikaans: Trilobiet
azərbaycanca: Trilobitlər
беларуская: Трылабіты
беларуская (тарашкевіца)‎: Трылябіты
български: Трилобити
català: Trilobits
čeština: Trilobiti
dansk: Trilobit
Deutsch: Trilobiten
Ελληνικά: Τριλοβίτης
English: Trilobite
Esperanto: Trilobuloj
español: Trilobita
euskara: Trilobita
français: Trilobita
Nordfriisk: Trilobiten
Gaeilge: Tríliopaít
galego: Trilobite
hrvatski: Trilobita
Kreyòl ayisyen: Trilobit
magyar: Trilobiták
Հայերեն: Տրիլոբիտներ
interlingua: Trilobita
Bahasa Indonesia: Trilobit
íslenska: Þríbrotar
italiano: Trilobita
日本語: 三葉虫
ქართული: ტრილობიტები
қазақша: Трилобиттер
한국어: 삼엽충
Latina: Trilobita
Limburgs: Trilobiete
lietuvių: Trilobitai
latviešu: Trilobīti
Nederlands: Trilobieten
norsk nynorsk: Trilobitt
occitan: Trilobit
polski: Trylobity
Piemontèis: Trilobita
português: Trilobita
română: Trilobita
русский: Трилобиты
саха тыла: Трилобииттар
Scots: Trilobite
srpskohrvatski / српскохрватски: Trilobiti
Simple English: Trilobite
slovenčina: Trilobity
slovenščina: Trilobiti
српски / srpski: Трилобити
svenska: Trilobiter
Tagalog: Trilobita
Türkçe: Trilobitler
українська: Трилобіти
Tiếng Việt: Bọ ba thùy
Winaray: Trilobita
中文: 三葉蟲
Bân-lâm-gú: Sam-ia̍p-thiông