اردویسین

اردویسین Period
488.3–488.3 million years ago
Mean atmospheric اکسیژن content over period durationc. 13.5 vol %[۱][۲]
(68 % of modern level)
Mean atmospheric کربن دی‌اکسید content over period durationc. 4200 بخش در یکای سنجش[۳][۴]
(15 times pre-industrial level)
Mean surface temperature over period durationc. 16 °C[۵][۶]
(2 °C above modern level)
Sea level (above present day)180 m; rising to 220 m in Caradoc and falling sharply to 140 m in end-Ordovician glaciations[۷]

اردویسین (به انگلیسی: Ordovician) دومین دوره از دوران زمین‌شناسی دیرینه‌زیستی است که هنگامه‌ای میان ۱٫۹ ± ۴۸۵٫۴ میلیون سال و ۱٫۵ ± ۴۴۳٫۴ میلیون سال پیش را می‌پوشاند.[۸]

این دوره پس از دورهٔ کامبرین است و به دورهٔ سیلورین ختم می‌شود. نام اردویسین که برگرفته از نام قبیله سلتی اردویس‌ها است در سال ۱۸۷۹ توسط چارلز لپ‌ورث گذاشته شد. این نامگذاری به این دلیل بود که مناقشه میان پیروان آدام سجویک و رودریک مرچیسون که بسترهای سنگی یکسان در شمال ولز را به ترتیب در دوره کامبرین و سیلورین می‌گذاشتند، خوابانده شود. لپ‌ورث فهمیده بود که سنگواره زیاگان موجود در چینه مورد مناقشه با هر دو سنگواره‌های پیدا شده از دوره‌های کامبرین و سیلورین متفاوت است. از این رو، او تصمیم گرفت تا این سنگواره‌ها را در دورهٔ جدایی قرار دهد. اگرچه شناسایی اردویسین در پادشاهی متحد به کندی صورت گرفت اما دیگر مناطق جهان آن را به سرعت پذیرفتند. در سال ۱۹۶۰ کنگرهٔ بین‌المللی زمین‌شناسی این دوره را به شکل رسمی به عنوان یکی از دوره‌های دوران نوزیستی به تصویب رساند.

در دورهٔ اردویسین حیات به رشد خود ادامه داد، اگرچه در انتها به یک انقراض بزرگ رسید. بی‌مهرگانی چون نرم‌تنان و بندپایان در این دوره اقیانوس‌ها را اشغال کرده بودند. ماهی‌ها که نخستین مهره‌داران حقیقی بودند به حرکت فرگشتی خود ادامه دادند و نخستین ماهیان آرواره‌دار به گمانی در این دوره پدیدار شدند. حیات زمینی اما هنوز در این هنگام شکل نگرفته بود.

زمان‌بندی زمین‌شناسی
 پیدازیستی (فانروزوئیک)  نوزیستی (سنوزوئیک) کواترنری
نئوژن
پالئوژن
 میانه‌زیستی (مزوزوئیک) کرتاسه
ژوراسیک
تریاس
 دیرینه‌زیستی (پالئوزوئیک) پرمین
کربونیفر
دوونین
سیلورین
اردویسین
کامبرین
 نهان‌زیستی  (پرکامبرین)پیشین‌زیستی (پروتروزوئیک)
نخست‌زیستی (آرکئن)
پیشازیستی (هادئن)
  • منابع

منابع

  1. Image:Sauerstoffgehalt-1000mj.svg
  2. Image:OxygenLevelsThroughEarthHistory.png
  3. Image:Phanerozoic Carbon Dioxide.png
  4. Image:CO2LevelsThroughEarthHistory.png
  5. Image:All palaeotemps.png
  6. Image:TemperatureLevelsOverEarthHistory.png
  7. Haq, B. U.; Schutter, SR (2008). "A Chronology of Paleozoic Sea-Level Changes". Science. 322 (5898): 64–68. 2008Sci...322...64H. 10.1126/science.1161648. 18832639. 
  8. Gradstein, Felix M., J. G. Ogg and A. G. Smith. A Geologic Time Scale 2004. Cambridge University Press, 2004. ISBN ‎0521786738. 
دوران دیرینه‌زیستی
کامبرین اردویسین سیلورین دوونین کربنیفر پرمین
زبان های دیگر
Afrikaans: Ordovisium
Alemannisch: Ordovizium
asturianu: Ordovícicu
azərbaycanca: Ordovik dövrü
беларуская: Ардовікскі перыяд
беларуская (тарашкевіца)‎: Ардовік
български: Ордовик
brezhoneg: Ordovisian
català: Ordovicià
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ordovician
čeština: Ordovik
Cymraeg: Ordofigaidd
dansk: Ordovicium
Deutsch: Ordovizium
English: Ordovician
Esperanto: Ordovicio
español: Ordovícico
euskara: Ordoviziar
français: Ordovicien
galego: Ordovícico
עברית: אורדוביק
hrvatski: Ordovicij
magyar: Ordovícium
Bahasa Indonesia: Ordovisium
italiano: Ordoviciano
Latina: Ordovicium
Lëtzebuergesch: Ordovizium
Limburgs: Ordovicium
lietuvių: Ordovikas
latviešu: Ordoviks
Bahasa Melayu: Ordovisi
Nederlands: Ordovicium
norsk nynorsk: Ordovicium
norsk: Ordovicium
occitan: Ordovician
polski: Ordowik
Piemontèis: Ordovician
پنجابی: اورڈوویشین
português: Ordoviciano
română: Ordovician
Scots: Ordovician
srpskohrvatski / српскохрватски: Ordovicij
Simple English: Ordovician
slovenčina: Ordovik
slovenščina: Ordovicij
српски / srpski: Ордовицијум
svenska: Ordovicium
Tagalog: Ordovician
Türkçe: Ordovisyen
oʻzbekcha/ўзбекча: Ordovik sistemasi
Tiếng Việt: Kỷ Ordovic
Volapük: Lordovig
Winaray: Ordovician
中文: 奥陶纪
文言: 奧陶紀
Bân-lâm-gú: Ordovices-kí
粵語: 奧陶紀