اراک

اراک
Arak montage (1).jpg
کشور ایران
استانمرکزی
شهرستاناراک
بخشمرکزی
نام(های) قدیمیسلطان‌آباد عراق، سلطان‌آباد، قلعه سلطان‌آباد[۱]
سال شهرشدن۱۲۳۱ قمری[۲]
مردم
جمعیت۵۲۰٬۹۴۴ تن (سال ۱۳۹۵) [۳]
تراکم جمعیتبیش از ۱۰ هزار[نیازمند منبع] نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت۵۳٫۴۵ تا ۷۰ کیلومتر مربع[۸][۹]
ارتفاع از سطح دریا۱۷۴۳ متر[۱۰]
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۱۳/۹ درجه سانتی‌گراد[۱۱]
میانگین بارش سالانه۳۴۱/۷ میلی‌متر[۱۱]
روزهای یخبندان سالانهبین ۶۰ تا ۱۲۰ روز[۱۱]
اطلاعات شهری
شهردارداود تاجران[۱۳]
ره‌آوردفتیر، گوش فیل ، باسلوق، کشمش[۱۴]
پیش‌شماره تلفنی۰۸۶[۱۲]
وبگاهwww.arak.ir
شناسهٔ ملی خودروایران ۴۷[۱۵]

به زادگاه میرزا تقی‌خان امیرکبیر خوش آمدید

به اراک پایتخت صنعتی ایران خوش آمدید
چشم‌اندازی از شهر اراک

اراک (دربارهٔ این پرونده تلفظ ) یکی از کلان‌شهرهای ایران و از بزرگترین شهرهای مرکز ایران و مرکز استان مرکزی و شهرستان اراک است. جمعیت اراک در سال ۱۳۹۰ خورشیدی برابر با ۵۲۶٬۱۸۲ نفر بوده که از این نظر قطب جمعیتی استان مرکزی و چهاردهمین شهر پرجمعیت ایران به حساب می‌آید.

از سده دوم اسلامی ناحیه میان همدان، ری و اصفهان عَراق نامیده شد که بعدها برای تمایز با عراق عرب آن را عراق عجم نامیدند. عَراق معرب اراک است. اراک نسبت به بسیاری از شهرهای ایران، شهر جوانی محسوب می‌شود. این شهر در دوران قاجار بنیان گذاشته شده و کمی بیش از دو قرن قدمت دارد. نام شهر که ابتدا قلعه‌ای نظامی در کنار روستای کرهرود بود قلعه سلطان‌آباد، بعد سلطان‌آباد عراق و در سال ۱۳۱۶ خورشیدی به اراک تغییر نام داد. بانی شهر اراک یوسف‌خان گرجی معروف به سپهدار بود که شهر را در طول چند سال و با هزینه ۲۰۰٬۰۰۰ تومان ساخت. در شهر جدید تمامی تأسیسات شهری از قبیل قنات، حمام، آب‌انبار، مسجد، مدرسه، سقاخانه، بازار و ارگ حکومتی ساخته شد. با رونق‌گیری اقتصاد شهر و عبور راه‌آهن سراسری از شهر، مهاجرت به شهر افزایش یافت.

شهر اراک دارای زمستان‌های سرد و مرطوب و تابستان‌های گرم و خشک است و کوه‌های اطراف شهر، تالاب میقان و دشت فراهان بر آب و هوای آن تأثیر می‌گذارند. شهر در میان پایکوه‌های داخلی رشته‌کوه زاگرس قرار دارد و از جمله شهرهای امن از نظر لرزه‌خیزی است که احتمال وقوع زلزله بالای ۵ ریشتر در آن بسیار ضعیف است.

مردم شهر اراک عمدتاً مسلمان و پیرو مذهب شیعه هستند، اما اقلیتی از مسیحی و بهائی نیز وجود دارند. زبان مردم، فارسی با لهجه اراکی است.

اراک یکی از شهرهای صنعتی ایران است که از لحاظ گوناگونی محصولات صنعتی، نخستین، از لحاظ وجود صنایع مادر، دومین و به‌طور کلی یکی از چهار قطب صنعتی کشور محسوب می‌شود. این شهر به واسطه وجود صنایع مادر، تولید ۸۰٪ تجهیزات انرژی کشور، وجود بزرگ‌ترین کارخانه تولیدکننده آلومینیوم کشور، بزرگ‌ترین ماشین‌سازی کشور، بزرگ‌ترین واگن‌سازی و لوکوموتیوسازی خاورمیانه، بزرگ‌ترین کمباین‌سازی خاورمیانه، بزرگ‌ترین تولیدکننده ماشین‌آلات راه‌سازی در خاورمیانه، بزرگ‌ترین تولیدکننده بنزین کشور و بزرگ‌ترین صنایع معدنی کشور، به‌عنوان پایتخت صنعتی ایران شناخته شده‌است و به همین دلیل یکی از آلوده‌ترین شهرهای ایران است. طرح جامع کاهش آلودگی هوای اراک از جمله طرح‌های ملی است که برای کاهش آلودگی شهر به تصویب رسید، اما اجرای ضعیف آن بعد از چند سال باعث شد تا مردم اراک در سال ۱۳۹۲ خورشیدی به مدت ۱۸ هفته تجمعات اعتراضی نسبت به وضع موجود برپا کنند. ترافیک و گرانی مسکن از جمله مشکلات دیگر این شهر است.

از لحاظ گردشگری، قدمت بیشتر بناهای تاریخی اراک به دوره قاجار (فتحعلی شاه) بازمی‌گردد. از مهم‌ترین صنایع دستی شهر، قالی اراک است که در گذشته اهمیت و اعتبار فراوانی داشته‌است و رقیب قالی کرمان بود.

محتویات

زبان های دیگر
العربية: آراك (إيران)
مصرى: اراك
azərbaycanca: Ərak (İran)
تۆرکجه: اراک
беларуская: Эрак
български: Арак
brezhoneg: Arak (Iran)
català: Arak (Iran)
کوردی: ئەراک
čeština: Arák
dansk: Arak
Deutsch: Arak (Stadt)
English: Arak, Iran
español: Arak
euskara: Arak
suomi: Arak
français: Arak (Iran)
galego: Arak
עברית: אראק
हिन्दी: अराक
hrvatski: Arak (grad)
magyar: Arák
հայերեն: Էրաք
Bahasa Indonesia: Arak, Iran
italiano: Arak (Iran)
日本語: アラーク
ქართული: არაქი
kurdî: Erak
lietuvių: Arakas
Malagasy: Arak, Iran
Bahasa Melayu: Arak, Iran
Nederlands: Arak (Iran)
Ирон: Эрак
پنجابی: اراک
português: Arak (cidade)
Runa Simi: Arak
română: Arak
русский: Эрак
Scots: Arak, Iran
srpskohrvatski / српскохрватски: Arak (grad)
српски / srpski: Арак
svenska: Arak
тоҷикӣ: Арок
ไทย: อะราก
Türkçe: Erak
українська: Ерак
اردو: اراک
Winaray: Arak, Iran
中文: 阿拉克
粵語: 阿拉克