آشناپنداری

آشناپنداری[۱][۲] یا دژا-وو (فرانسوی: déjà vu, گوش دهیدi/‎; تلفظ فرانسوی: ​[deʒa vy]) یا حالت پیش‌دیده حالتی از ذهن است که در آن فرد پس از دیدن صحنه‌ای احساس می‌کند آن صحنه را قبلاً دیده‌است و در گذشته با آن مواجه شده است.[۳] روش‌های علمی دژا وو را به عنوان پیش بینی یا پیش گویی رد کرده و آنرا به صورت کارکرد نادرست حافظه به هنگام بازخوانی یک تجریه توضیح می‌دهند. گرچه اخیراً دانشمندان توضیحاتی راجع به این مسئله یافته‌اند[۴] اما همواره این مسئله با دیده شک نگریسته می‌شود.[۵]این لغت ابتدا توسط روان‌شناس فرانسوی امیل بویراک (۱۸۵۱–۱۹۱۷) در کتاب روان‌شناسی آینده (به فرانسوی: L'Avenir des sciences psychiques) معرفی شد.

به نظر می‌رسد این حالت را بسیاری از افراد تجربه کرده باشند. در تحقیقات رسمی اعلام شد که حدود ۷۰٪ افراد حداقل یک مورد تجربه آشناپنداری را داشته‌اند.[۶]

اخیراً محققان توانسته‌اند به کمک هیپنوتیزم این حس را شبیه‌سازی کنند.[۷]

پروفسور سوسومو تونگاوا برنده نوبل پزشکی در سال ۱۹۸۷ در مورد این پدیده می‌گوید:

قلب مغز انسان فضایی با عنوان اسبک مغز است که در حقیقت نوعی ماشین حساب، تجسم‌کننده و بررسی‌کننده اطلاعات مربوط به حافظه است. این فضا، از مکان‌هایی که انسان مشاهده می‌کند و تجربیاتی را که کسب می‌کند نقشه‌برداری کرده و برای استفاده در آینده بایگانی می‌کند. اما هنگامی که دو تجربه بسیار شبیه به هم آغاز می‌شوند، این نقشه‌های ذهنی به روش‌های مختلفی تعبیر و بازخوانی می‌شوند.[۴]

زبان های دیگر
azərbaycanca: Dejavu
български: Дежавю
বাংলা: দেজা ভু
bosanski: Déjà vu
català: Déjà vu
کوردی: دێژاڤوو
čeština: Déjà vu
dansk: Deja-vu
Deutsch: Déjà-vu
Ελληνικά: Προμνησία
English: Déjà vu
Esperanto: Déjà vu
español: Déjà vu
eesti: Déjà-vu
euskara: Déjà vu
suomi: Déjà-vu
français: Déjà-vu
ગુજરાતી: ડેઝા વુ
עברית: דז'ה וו
hrvatski: Déjà-vu
magyar: Déjà vu
Bahasa Indonesia: Déjà vu
íslenska: Déjà vu
italiano: Déjà vu
日本語: 既視感
ქართული: დეჟავიუ
қазақша: Дежавю
한국어: 기시감
kurdî: Dejavû
lietuvių: Déjà vu
македонски: Дежа ви
Bahasa Melayu: Déjà vu
Nederlands: Déjà vu
norsk nynorsk: Déjà vu
norsk: Déjà vu
ਪੰਜਾਬੀ: ਦੇਜਾ ਵੂ
polski: Déjà vu
Piemontèis: Già s-ciairà
português: Déjà vu
русский: Уже виденное
Scots: Déjà vu
shqip: Deja Vu
српски / srpski: Дежа ви
svenska: Déjà vu
Türkçe: Déjà vu
українська: Дежавю
vèneto: Déjà vu
vepsän kel’: Dežavü
Tiếng Việt: Déjà vu
中文: 既視感