Yin eta yang

Taijitu ikurraren bidez irudikatzen da Yin eta yang kontzeptua

Yin eta yang (txinera tradizionalez: 陰陽; pinyinez: yīnyáng, hitzez hitz: "ilun-argi", "negatibo-positibo"; japonieraz: 陰陽, in-yô) sortaldeko pentsaeran, bizitzaren alderdi eta gertakizun ororen egile diren bi indar edo hastapenak, elkarren osagarri direnak. Yina lurraren irudi da, emea, iluna, pasiboa eta xurgatzailea; zenbaki bikoitietan dago, bailaretan eta ur-lasterretan, eta tigreak, laranja koloreak eta lerro hautsi batek irudikatzen dute. Yanga berriz zerua da, arra, argia, aktiboa eta sarkorra; zenbaki bakoitietan dago, mendietan, eta dragoia, urdin kolorea, eta lerro jarrai bat dira haren irudi. Bi elementuek elkarri eragiten diote (bata handitu ahala bestea txikitzen da), eta unibertsoaren eta bertan den ororen deskripzio dira.

Zirkulu baten bi erdi gisa, iluna eta argia, margotzen dira. Yin-yangaren jatorria iluna da, baina nolanahi ere oso antzinakoa; K. a. III. mendean kosmologiako eskola baten oinarri izan zen, eta mendeetan zehar eragin handia izan du txinatar pentsaeraren alderdi guztietan: astrologian, medikuntzan, artean, gobernuan. Japoniara ere aspaldi heldu zen, in-yô izenaz. Han ere, oso garrantzi handia izan zuen, gizartearen maila guztietan gainera: horren adierazgarri da egun eta norabide zorionekoak eta zoritxarrekoak badirelako sinestea, zabaldua oso, eta ezkontzak antolatzerako zodiakoaren zeinuak kontuan izatea.

Other Languages
Afrikaans: Jin en jang
asturianu: Yin y Yang
azərbaycanca: İn və Yan
беларуская: Інь і ян
български: Ин-ян
brezhoneg: Yin ha yang
català: Yin i Yang
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ĭng-iòng
čeština: Jin a jang
Deutsch: Yin und Yang
Ελληνικά: Γιν-Γιανγκ
English: Yin and yang
Esperanto: Jino kaj Jango
español: Yin y yang
فارسی: یین و یانگ
français: Yin et yang
Gaeilge: Yin agus yang
客家語/Hak-kâ-ngî: Yîm-yòng
עברית: יין-יאנג
hrvatski: Jin i jang
magyar: Jin-jang
հայերեն: Ին և յան
Bahasa Indonesia: Yin dan Yang
italiano: Yin e yang
日本語: 陰陽
Basa Jawa: Yin lan Yang
қазақша: Инь-Ян
한국어: 음양
Кыргызча: Ин жана Ян
Latina: Yin et yang
Lëtzebuergesch: Yin a Yang
Lingua Franca Nova: Yin-yang
lietuvių: In ir Jang
latviešu: Jiņ un jan
македонски: Јин и јанг
മലയാളം: യിൻ യാങ്
Bahasa Melayu: Yin dan yang
Nederlands: Yin en yang
norsk nynorsk: Yin og yang
occitan: Yin e Yang
polski: Yin i yang
português: Yin Yang
română: Yin și Yang
русский: Инь и ян
srpskohrvatski / српскохрватски: Jin i jang
Simple English: Yin and yang
slovenčina: Jin a jang
slovenščina: Jin in jang
shqip: Yin-Yang
српски / srpski: Јин и јанг
svenska: Yin och yang
Tagalog: Yin at yang
Türkçe: Yin ile yang
українська: Інь і ян
Tiếng Việt: Âm dương
中文: 阴阳
Bân-lâm-gú: Im-iông
粵語: 陰陽