Urea

Urea
Identifikadoreak
CAS zenbakia57-13-6 YesY
PubChem1176
ChemSpider1143 YesY
UNII8W8T17847W YesY
KEGGD00023 YesY
ChEMBLCHEMBL985 YesY
RTECS zbka.YR6250000
Propietateak
Formula molekularraCH4N2O
Masa molarra60.06 g mol−1
ItxuraTxuri solidoa
Dentsitatea1.32 g/cm3
Fusio puntua

133–135 °C

Disolbagarritasuna uretan51,8 g/100 ml (20 °C)
71,7 g/100 ml (60 °C)
95,0 g/100 ml (120 °C)
Basikotasuna (pKb)pKBH+ = 0.18<
Egitura
Dipolo momentua4.56 D
Arriskuak
MSDSJT Baker
EU IndizeaEz-zerrendtua
Flash puntuaEz sukoia
Harremana duten konposatuak
Harremana duten ureakTiourea
Hidroxikarbamida
Harremana duten konposatuakKarbamide peroxido
Urea fosfato
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak

Urea CO(NH2)2 formula duen konposatu kimiko organikoa da, koloregabea, uretan eta alkoholean disolbagarria dena. Ugaztunen gernuan dago (giza gernuak 20 gramo/litroko urea du). Odolean eta linfan kopuru askoz txikiagoan ere agertzen da.

1828.urtean urearen sintesia laborategian lortu zuen Friedrich Wohler kimikari alemaniarrak. Urea izan zen modu artifizialean sintetizatutako lehenengo molekula organikoa. Gaur egun, urea lortzen da amoniako eta karbono dioxido erabiliz tenperatura altuetan (200º C).

Urea Synthesis Woehler.png


Urea giza zein ugaztunen proteinen katabolismoaren produktua da. Gibelean sortu, giltzurrunetan iragazi eta gernuaren bidez kanporatzen da. Janarien bitartez hartutako nitrogenoa da katabolizatzen dena: proteinen amoniakoaren pilaketa toxikoa da, eta iraitzi behar da. Gibelean gertatzen den urearen zikloaren bitartez aminoazidoen amoniakoa karbono dioxidoarekin konbinatzen da urea sortzeko, ATP gastatuz. Beste animalia batzuek (hegaztiek, adibidez) proteinen amoniakoa ez dute urea moduan iraizten, azido uriko moduan baizik.

Giltzurrun-gutxiegitasunak urearen kontzentrazioa odolean areagotzen du, uremia bat agertuz.

Ureak erabilera industrialak ditu: plastikoak egiteko, adibidez. Nekazaritzan eta abeltzaintzan erabiltzen da ere, ongarrien eta pentsuen osaketan parte hartzen baitu.

  • erreferentziak

Erreferentziak

Other Languages
Afrikaans: Ureum
العربية: يوريا
azərbaycanca: Karbamid
تۆرکجه: اوره
беларуская: Мачавіна
български: Карбамид
বাংলা: ইউরিয়া
bosanski: Urea
català: Urea
čeština: Močovina
dansk: Urinstof
Deutsch: Harnstoff
Ελληνικά: Ουρία
English: Urea
Esperanto: Ureo
español: Urea
eesti: Karbamiid
فارسی: اوره
suomi: Urea
français: Urée
Gaeilge: Úiré
galego: Urea
ગુજરાતી: યુરિયા
עברית: שתנן
हिन्दी: यूरिया
hrvatski: Urea
magyar: Karbamid
հայերեն: Միզանյութ
Bahasa Indonesia: Urea
Ido: Ureo
íslenska: Þvagefni
italiano: Urea
日本語: 尿素
Basa Jawa: Urea
қазақша: Мочевина
ಕನ್ನಡ: ಯೂರಿಯಾ
한국어: 요소 (화학)
Latina: Urea
lumbaart: Ürea
lietuvių: Karbamidas
latviešu: Karbamīds
македонски: Уреа
മലയാളം: യൂറിയ
монгол: Шүвтэр
मराठी: युरिया खत
Bahasa Melayu: Urea
Plattdüütsch: Miegstoff
नेपाली: युरिया
Nederlands: Ureum
norsk nynorsk: Urea
norsk: Urea
occitan: Urèa
ਪੰਜਾਬੀ: ਯੂਰੀਆ
polski: Mocznik
پنجابی: یوریا
português: Ureia
română: Uree
русский: Мочевина
Scots: Urea
srpskohrvatski / српскохрватски: Ureja
Simple English: Urea
slovenčina: Močovina
slovenščina: Sečnina
српски / srpski: Urea
svenska: Urea
தமிழ்: யூரியா
తెలుగు: యూరియా
Türkçe: Üre
українська: Сечовина
oʻzbekcha/ўзбекча: Karbamid
Tiếng Việt: Urê
Winaray: Urea
中文: 尿素
文言: 尿素
Bân-lâm-gú: Jiō-sò͘
粵語: 尿素