Txibia

Txibia
Georgia Aquarium - Cuttlefish Jan 2006.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaAnimalia
AzpierreinuaBilateria
FilumaMollusca
KlaseaCephalopoda
GoiordenaDecapodiformes Decapodiformes
Ordena Sepiida
Zittel, 1895
Azpibanaketa
  • †Vasseuriina
    • †Vasseuriidae
    • †Belosepiellidae
  • Sepiina
    • †Belosaepiidae
    • Sepiadariidae
    • Sepiidae

Txibiak edo txokoak[1] Sepiida ordena osatzen duten itsas-zefalopodoak dira. Txipiroien senide hurbilak dira eta hauen antzera sukaldaritzan aintzat hartuak. Euskal Herrian espezierik ohikoena txibia arrunta (edo txibia soilik) da (Sepia officinalis).

Txibiek barne maskorra dute (txibia-hezurra izenekoa), W itxurako begi-nini handiak, zortzi beso eta bi garro. Ohiko tamaina 15 eta 25 cm luze da, baina espezie handiagoak, Sepia apama esaterako, 50 cm luze izan daitezke, eta 10,5 kg pisatu.

Txibiak haragijaleak dira, eta hainbat animalia jateko gai dira: moluskuak, karramarroak, izkirak, arrain txikiak, olagarroak, zizareak eta beste txibiak. Txibien harraparien artean daude izurdeak, marrazoak, arrain batzuk, itsas txakurrak eta beste txibia batzuk. Urte bat edo bi bizi dira.

Azal kolorea lasterren aldatzeko gai diren animaliak dira, olagarroekin eta txipiroiekin batera. Azala 2/3 segundotan egokitzen da ingurura: hondarra, arrokak, landareak... Molusku hauek kromatoforoak (hainbat pigmentuz beteriko zelula elastikoak) uzkurtu edo dilatatzen ditu, arriskua badago edo ehizan kamuflatu nahi badu. Homokromia arrain zapal batzuetan ere izaten da, hala nola, erreboilo edo mihi-arrainetan, baina baita ere itsas zaldi, izkira, kameleoi eta gekoetan.

Other Languages
العربية: حبار
অসমীয়া: কাটলফিছ
asturianu: Xibia
беларуская: Каракаціцы
български: Сепии
brezhoneg: Morgad
català: Sèpia
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dĕ̤ng-kiĕ
Cebuano: Sepiida
čeština: Sépie (řád)
Deutsch: Sepien
Ελληνικά: Σουπιά
English: Cuttlefish
español: Sepiida
فارسی: سپیداج
suomi: Seepiat
français: Sepiida
Gaeilge: Cudal
galego: Sepideos
עברית: דיונונים
हिन्दी: समुद्रफेनी
hrvatski: Sipe
magyar: Tintahalak
Bahasa Indonesia: Sotong
Ido: Sepio
italiano: Sepiida
日本語: コウイカ目
Basa Jawa: Sotong
қазақша: Тарбақ аяқ
한국어: 갑오징어목
lietuvių: Sepijos
മലയാളം: കണവ
Bahasa Melayu: Sotong Katak
Plattdüütsch: Echte Dintenfische
norsk: Sepiida
polski: Mątwy
português: Choco
русский: Каракатицы
Simple English: Cuttlefish
slovenčina: Sépie
slovenščina: Sipe
српски / srpski: Сипе
Basa Sunda: Balakutak
Kiswahili: Dome
українська: Каракатиця
Tiếng Việt: Bộ Mực nang
Winaray: Bagulan
中文: 墨鱼目
文言:
Bân-lâm-gú: Hoe-ki
粵語: 墨魚