Tren

Tren

Trena edo bultzia elkarri lotutako bagoi edo kotxe sorta batez konposatutako ibilgailua da, lokomotorra batek edo kotxe autopropultsatuek atoian eramanda. Oro har bere mugimendurako bereziki prestatutako trenbide izeneko egituraren gainetik higitzen da, normalean bi errail paraleloz osaturikoa, baina errail bakarreko bidea ere izan dezake (monorail deituriko sistema), edo lebitazio magnetiko bidez ibili (maglev garraioa). Zamak garraiatzen dituen ibilgailuetako bakoitzari bagoi deritzo, eta bidaiariak garraiatzen dituenari, aldiz, kotxe.

Trenaren propultsioa lokomotorra edo tren-makina izeneko material mugikor bereziz lor daiteke, eta tren batek tren-makina bat edo gehiago eduki ditzake, bai aurrealdean atxikituta edo push-pull konfigurazioan (tren-makina bat edo gehiago aurrealdean edota erdialdean edo atzealdean). Trena lokomotorrarik gabe ere propultsatu daiteke, eta automotor deritzo, kasu honetan kotxeak (guztiak, batzuk edo bakar bat) autopropultsatuak direla.

Historikoki, XIX. mendearen hasieratik XX. mendearen erdialdera, trenen energia-iturri nagusia ur-lurruna izan zen. Gaur egun, tren moderno gehienek elektrizitatea edo diesela darabilte energia-iturri gisa. Elektrizitatearen kasuan, trena katenaria izeneko trenaren gaineko hari baten bitartez, edo hirugarren errail baten bidez hornitzen da.

Trenak garapen fase asko izan ditu munduko historian, eta gizarte askotako garapenean garrantzi handia izan du. Industrializazioan abantaila handiak ekarri ditu eta gaur egun ere garraiobideen artean garrantzi handienetariko bat da.

Other Languages
Аҧсшәа: Адәыҕба
Afrikaans: Trein
Alemannisch: Zug (Eisenbahn)
አማርኛ: ባቡር
aragonés: Tren
العربية: قطار
مصرى: اطر
asturianu: Tren
azərbaycanca: Qatar
башҡортса: Поезд
žemaitėška: Traukėnīs
беларуская: Цягнік
беларуская (тарашкевіца)‎: Цягнік
български: Влак
भोजपुरी: रेलगाड़ी
বাংলা: রেলগাড়ি
བོད་ཡིག: མེ་འཁོར།
brezhoneg: Tren
bosanski: Voz
català: Tren
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Huōi-chiă
нохчийн: ЦӀерпошт
Tsetsêhestâhese: Ma'aataemeo'o
čeština: Vlak
Cymraeg: Trên
dansk: Tog
Zazaki: Trene
Ελληνικά: Τρένο
emiliàn e rumagnòl: Trein
English: Train
Esperanto: Trajno
español: Tren
eesti: Rong
فارسی: قطار
suomi: Juna
Võro: Rong
føroyskt: Tok
français: Train
furlan: Tren
Frysk: Trein
Gaeilge: Traein
贛語: 火車
Gàidhlig: Trèana
galego: Tren
Avañe'ẽ: Mba'yjua
Gaelg: Traen
客家語/Hak-kâ-ngî: Fó-chhâ
עברית: רכבת
हिन्दी: रेलगाड़ी
hrvatski: Vlak
Kreyòl ayisyen: Tren
magyar: Vonat
հայերեն: Գնացք
interlingua: Traino
Bahasa Indonesia: Kereta api
íslenska: Járnbrautarlest
italiano: Treno
日本語: 列車
Patois: Chrien
Basa Jawa: Sepur
Qaraqalpaqsha: Poyezd
Kabɩyɛ: Suluku kpɛyaɣ
Kongo: Lukalu
қазақша: Пойыз
한국어: 열차
kurdî: Trên
kernowek: Tren
Кыргызча: Поезд
Latina: Tramen
Ladino: Tréno
Lëtzebuergesch: Zuch
Limburgs: Trein
Ligure: Trêno
lumbaart: Treno
lingála: Engbunduka
ລາວ: ລົດໄຟ
lietuvių: Traukinys
latviešu: Vilciens
Basa Banyumasan: Sepur
мокшень: Кигель
Malagasy: Fiarandalamby
македонски: Воз
മലയാളം: തീവണ്ടി
монгол: Галт тэрэг
मराठी: रेल्वे
Bahasa Melayu: Kereta api
မြန်မာဘာသာ: မီးရထား
эрзянь: Кшниулав
Napulitano: Trieno
Nedersaksies: Traain
नेपाल भाषा: रेल
Nederlands: Trein
norsk nynorsk: Jarnbanetog
Nouormand: Train
occitan: Tren
ਪੰਜਾਬੀ: ਰੇਲ
Deitsch: Dreen
Norfuk / Pitkern: Trien
polski: Pociąg
پنجابی: ٹرین
پښتو: اورگاډی
português: Trem
Runa Simi: Antakuru
Romani: Gadi
română: Tren
русский: Поезд
sardu: Trenu
sicilianu: Trenu
Scots: Train
srpskohrvatski / српскохрватски: Vlak
Simple English: Train
slovenčina: Vlak
slovenščina: Vlak
chiShona: Chitima
Soomaaliga: Tareen
shqip: Treni
српски / srpski: Воз
svenska: Tåg
Kiswahili: Treni
ślůnski: Cug
తెలుగు: రైలు
ไทย: รถไฟ
Tagalog: Tren
Türkçe: Tren
татарча/tatarça: Поезд
українська: Поїзд
اردو: ریل گاڑی
oʻzbekcha/ўзбекча: Poyezd
vepsän kel’: Jonuz
Tiếng Việt: Tàu hỏa
West-Vlams: Tring
Winaray: Tren
吴语: 铁路列车
isiXhosa: Uloliwe
ייִדיש: באן
Vahcuengh: Hojceh
中文: 鐵路列車
Bân-lâm-gú: Lia̍t-chhia
粵語: 火車