Saudi Arabia

Saudi Arabiako Erresuma
المملكة العربية السعودية
(Al-Mamlakah al-'Arabiyah as-Sa'udiyah)
BanderaArmarria
Goiburua: لا إله إلا الله، محمد رسول الله
"Lā ʾilāha ʾillā l–lāh, Muḥammadun rasūlu l–lāh"
(Ez da jainkorik Jainkoa baino, Muhammad da Jainkoaren Mezularia)
Ereserkia: Aash Al Maleek
Hiriburua
eta hiri handiena
Riad
Hizkuntza ofiziala(k)Arabiera
Herritarrasaudiarabiar[1]
GobernuaMonarkia absolutua / Teokrazia
 - ErregeaSalman
 - PrintzeaMuqrin
Finkapena
Azalera
 - Guztira2,149,690 km2 (13.)
 - Ura (%)0,7
Biztanleria
 - 2014 zenbatespena30.770.375 (41.)
 - Dentsitatea12,3 bizt./km2 (216.)
DiruaRiyal (SAR)
Ordu-eremuaUTC (UTC+3)
Aurrezenbakia966
Internet domeinuasa

Saudi Arabia[1], ofizialki Saudi Arabiako Erresuma (arabieraz: المملكة العربية السعودية‎, Al-Mamlakah al-Arabiyah as-Sa'ūdiyah) Ekialde Hurbileko estatu bat da, Arabiar penintsulako handiena. Mugakide ditu Jordania ipar-mendebaldean, Irak ipar eta ipar-ekialdean, Kuwait, Qatar, Bahrain eta Arabiar Emirerri Batuak ekialdean, Oman hego-ekialdean eta Yemen hegoaldean. Herrialdearen mendebaldean daude islamaren lekurik santuenak: Meka eta Medina. Hiriburua Riad da. Monarkia atzerakoia da; emakumeek debekatua dute gidatzea, eta gizonezko tutore baten baimena behar dute edonora joateko.[2] Ez dago emakumerik Saudi Arabiako parlamentuan; emakumeen soldata gizonenaren bostena da; Saudi Arabiak inoiz ez du emakumerik bidali joko olinpikoetara; neskek debekatua dute kirolik egitea eskola publikoetan.[3]

Nikab zapia daraman saudiarabiar emakumea.

Euskal Herria baino ehun aldiz handiagoa, egungo mugak Abd al-Aziz ibn Saud erregearen agintaldian finkatu ziren (1932). Hegoaldeko mugak direla eta, Saudi Arabia eta Yemen, Oman eta Arabiar Emirerrien arteko liskarrak ugari izan dira.

Hiri nagusiak, Riadez gainera, Abqaiq, Anayza, Burayda, Damman, Dharan, Djeddah, Hufuf, Medina, Meka, Ras Tanura eta Taif dira.

Geografia

Orografia

Lau eskualde natural ditu:

  • Mendebaldeko kostaldeko ordoki hareatsua, Hedjaz mendilerrotik Ipar Yemeneraino ipar-hegoalde luzatzen dena.
  • Erdialdeko basamortu-mendiek osaturiko Nedjid lurraldea, hainbat oasiz hornitua. Haren ekialdean dago Riad, Saudi Arabiako hiriburu modernoa.
  • Hassa lurraldearen alderik handiena hartzen duen 500 km-ko ordokia, Persiako golkoko itsasertzeraino zabaltzen dena.
  • Nedjd-ek banatzen dituen bi basamortu handi: Nafud Handia, iparraldean; Rub al-Khali hegoaldean, Yemen eta Omango lurretan ere sartzen dena.

Lau lurralde nagusi horiei, baterako ustiapenaz balia daitezkeen bi alde neutral erantsi behar zaizkie: Irakekin bata (7.000 km2) eta Kuwaitekin bestea (5.800 km2).

Hidrologia

Ur-ibilguak (arabieraz wadi) galdu egiten dira hareetan eta sakonuneetan. Wadi garrantzitsuenak Al Rumma (Anayza eta Burayda, Nedjd), Al Dawassir (Rub al-Khali), Al Sirhan (Jordaniako mugan, iparraldean) eta Hamdh (Medina - Itsaso Gorria) dira. Ur-hornidurak leku berezia hartu du betidanik Arabiako gobernuaren kezka nagusien artean (itsas ura gezatzeko lantegiak Dhiba eta Wajh hirietan; ureztatze-lanei begira, eguzki-energia ekoizteko proiektu berezi bat dago Riad hiriburuan).

Other Languages
Acèh: Arab Saudi
адыгабзэ: Сауд Арабие
Afrikaans: Saoedi-Arabië
Alemannisch: Saudi-Arabien
aragonés: Arabia Saudí
Ænglisc: Saudisc Arabea
العربية: السعودية
ܐܪܡܝܐ: ܣܥܘܕܝܐ
অসমীয়া: চৌদি আৰৱ
asturianu: Arabia Saudita
تۆرکجه: عربیستان
Boarisch: Saudi Arabien
žemaitėška: Sauda Arabėjė
Bikol Central: Arabya Saudita
беларуская: Саудаўская Аравія
беларуская (тарашкевіца)‎: Саудаўская Арабія
भोजपुरी: सउदी अरब
বাংলা: সৌদি আরব
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: সৌদি আরব
brezhoneg: Arabia Saoudat
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Arab Saudi
буряад: Саудай Араб
Chavacano de Zamboanga: Arabia Saudita
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Saudi Ā-lá-báik
qırımtatarca: Saudiy Arabistan
Чӑвашла: Сауд Аравийĕ
Cymraeg: Sawdi Arabia
Deutsch: Saudi-Arabien
dolnoserbski: Saudi-Arabska
डोटेली: साउदी अरब
ދިވެހިބަސް: ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ
English: Saudi Arabia
Esperanto: Sauda Arabio
español: Arabia Saudita
estremeñu: Arabia Saudita
føroyskt: Saudiarabia
français: Arabie saoudite
Nordfriisk: Saudi-Araabien
Avañe'ẽ: Aravia Saudíta
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: सौदी अरेबिया
Hausa: Saudiyya
客家語/Hak-kâ-ngî: Saudi Â-lâ-pak
Hawaiʻi: Saudi ʻAlapia
हिन्दी: सउदी अरब
Fiji Hindi: Saudi Arabia
hornjoserbsce: Sawdi-Arabska
Kreyòl ayisyen: Arabi Sawoudit
interlingua: Arabia Saudita
Bahasa Indonesia: Arab Saudi
Interlingue: Saudi Arabia
Ilokano: Saudi Arabia
íslenska: Sádí-Arabía
italiano: Arabia Saudita
la .lojban.: djogu'e
Basa Jawa: Arab Saudi
Qaraqalpaqsha: Saudiya Arabıstanı
Адыгэбзэ: Сауд Хьэрыпей
Gĩkũyũ: Saudi Arabia
kalaallisut: Saudi Arabia
къарачай-малкъар: Сауд Арабия
kernowek: Arabi Saoudek
Кыргызча: Сауд Арабиясы
Lëtzebuergesch: Saudi-Arabien
Lingua Franca Nova: Arabia Saudi
Limburgs: Saoedi-Arabië
lumbaart: Arabia Saudita
lingála: Saudi Arabia
lietuvių: Saudo Arabija
latviešu: Saūda Arābija
मैथिली: साउदी अरब
Malagasy: Arabia Saodita
Baso Minangkabau: Arab Saudi
македонски: Саудиска Арабија
монгол: Саудын Араб
Bahasa Melayu: Arab Saudi
مازِرونی: سعودی عربستون
Dorerin Naoero: Taudiarabiya
Nāhuatl: Saudarabia
Plattdüütsch: Saudi-Arabien
नेपाली: साउदी अरब
नेपाल भाषा: साउदी अरबिया
Nederlands: Saoedi-Arabië
norsk nynorsk: Saudi-Arabia
Novial: Saudi Arabia
Nouormand: Arabie Saudi
Livvinkarjala: Saudi Arabii
ଓଡ଼ିଆ: ସାଉଦି ଆରବ
ਪੰਜਾਬੀ: ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ
Kapampangan: Saudita Arabia
Papiamentu: Saudi Arabia
Deitsch: Saudi Arabia
Norfuk / Pitkern: Saudi Arabia
Piemontèis: Arabia Saodita
پنجابی: سعودی عرب
português: Arábia Saudita
Runa Simi: Sawud Arabya
rumantsch: Arabia Saudita
română: Arabia Saudită
armãneashti: Arabia Saudescã
tarandíne: Arabie Saudite
русиньскый: Саудьска Арабія
Kinyarwanda: Arabiya Sawudite
संस्कृतम्: सऊदी अरब
саха тыла: Сауд Арабията
sicilianu: Arabbia Saudita
davvisámegiella: Saudi-Arábia
srpskohrvatski / српскохрватски: Saudijska Arabija
Simple English: Saudi Arabia
slovenčina: Saudská Arábia
slovenščina: Saudova Arabija
chiShona: Saudi Arabia
Soomaaliga: Sacuudi Carabiya
српски / srpski: Саудијска Арабија
SiSwati: I-Arabhiya
Seeltersk: Saudi-Arabien
Basa Sunda: Saudi Arabia
svenska: Saudiarabien
Kiswahili: Saudia
Türkmençe: Saud Arabystany
Tagalog: Saudi Arabia
Tok Pisin: Saudi Arabia
Türkçe: Suudi Arabistan
татарча/tatarça: Согуд Гарәбстаны
chiTumbuka: Saudi Arabia
удмурт: Сауд Аравия
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سەئۇدى ئەرەبىستان
українська: Саудівська Аравія
oʻzbekcha/ўзбекча: Saudiya Arabistoni
vepsän kel’: Saudan Arabii
Tiếng Việt: Ả Rập Xê Út
Volapük: Sauda-Larabän
Winaray: Saudi Arabia
მარგალური: საუდიშ არაბეთი
Vahcuengh: Saudi Ahlazbwz
Bân-lâm-gú: Saudi A-la-pek