Perseidak

Pertseidak[1] ozar-izarrak dira, 109P/Swift-Tuttle kometak utzitako hauts-partikulak, hain zuzen. Pertseidak deitzen dira ortzian Perseus konstelazioaren parean ikusten baitira, Kasiopearen alboan. Izar uxo ere esaten zaie meteoro hauei, eta Euskal Herriko bazter askotan San Lorentzoren malkoak deitzen diete, santu hori ospatzen den egunaren (abuztuaren 10ean) inguruan ikusten baitira Pertseidak.

Pertseida izar uxoak zerua zeharkatzen, Esne Bidearen eskuinetik.
Pertseidak. Estonia.

Sorburua

109P Swift-Tuttle kometaren ibilbideari lotuta daude; 134,6 urteko periodoa dute, eta 1992an igaro ziren azkena. Pertseidak oso azkarrak dira: 59 km/s-ko abiaduran sartzen dira atmosferan, (212.400 km/h), eta normalean, aztarna luze, distiratsu eta iraunkorrak uzten dituzte. Hauts-partikulen tamainako meteoroak dira, 100 kilometroko altueran desintegratzen direnak.

Izar uxo hauek urtero ikusten ahal dira Ipar Hemisferioan, batez ere abuztuaren 8tik 14ra bitartean; bereziki abuztuaren 12an, orduko 100 meteoro eta gehiago izaten baitira ikusgarri. Lurrak 109P/Swift-Tuttle kometaren lorratza zeharkatzen duenean ikus daitezke.

109P/Swift-Tuttle kometa 1992ko abenduaren 11n hurbildu zen azken aldiz Lurrera. Orduan, orduko 400 meteoro ikusi ahal izan ziren.

Other Languages
Afrikaans: Perseïdes
asturianu: Perseides
azərbaycanca: Perseidlər
беларуская: Персеіды
беларуская (тарашкевіца)‎: Пэрсэіды
български: Персеиди
català: Perseids
čeština: Perseidy
Deutsch: Perseiden
Ελληνικά: Περσείδες
English: Perseids
Esperanto: Perseidoj
español: Perseidas
eesti: Perseiidid
suomi: Perseidit
français: Perséides
Gaeilge: Peirsidí
galego: Perseidas
עברית: פרסאידים
हिन्दी: पेर्सेइड
hrvatski: Perzeidi
magyar: Perseidák
Bahasa Indonesia: Perseid
italiano: Perseidi
Latina: Perseidae
Lëtzebuergesch: Perseiden
Limburgs: Perseïde
lietuvių: Perseidai
latviešu: Perseīdas
македонски: Персеиди
Bahasa Melayu: Perseid
Nederlands: Perseïden
norsk nynorsk: Perseidane
norsk: Perseidene
occitan: Perseids
polski: Perseidy
português: Perseidas
română: Perseide
русский: Персеиды
srpskohrvatski / српскохрватски: Perzeidi
Simple English: Perseids
slovenčina: Perzeidy
slovenščina: Perzeidi
српски / srpski: Персеиди
svenska: Perseiderna
தமிழ்: வால்மழை
українська: Персеїди