Nutazio

Prezesioa, urdinez, nutazioa, gorriz eta errotazioa, berdez
Lurraren nutazioa

Nutazioa ( latinetik nutare kulunkatu) bere ardatzaren inguruan bira egiten duten objektu simetrikoen errotazio ardatzean mugimendu arin ez erregular bat da. Honen ohiko adibideak giroskopioak, zibak eta planetak dira.

Lurraren kasuan, nutazioa, zeru esferan duen batez besteko posizioaren inguruan, Lurraren poloaren aldizkako kulunka da, Ilargiak planetagan duen eraginagatik, ziba baten mugimenduaren antzera, hau, indarra galdu eta erortzear dagoenean.

Lurraren kasuan, nutazioa prezesio mugimenduari gainjartzen zaio, erregularrak ez izateko moduan, baizik eta izurtuak, prezesio mugimenduagatik lurraren ardatzaren mugimendua espazioan proiektatzeak marraztuko lituzkeen kono teorikoak. Nutazioak, Lurreko poloak, 18,6 urtetik behin arkuko bederatzi segundo mugitzea eragiten du.

Eguzkiak, garrantzi gutxiagoko beste nutazio efektu bat eragiten du, urte erdiko batez besteko epearekin eta 0,55 arku segundoko gehienezko polo mugimenduarekin. Gainontzeko planetek ere eragiten dituzte aldaketak, perturbazioak deritzenak, baina, euren balio txikiagatik, garrantzi gehiegirik ez dutenak.

Nutazio mugimendua, James Bradley astronomo ingeleseak aurkitu zuen 1728an eta 20 urte beranduago, 1748an ezagutzera eman zen. 20 urte beranduagorarte ez zen jakin Lurraren ardatzaren mugimendu gehigarri honen jatorria Ilargiak eragindako grabitate erakarpena zela.

  • ikus, gainera

Ikus, gainera

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Nutazio Aldatu lotura Wikidatan
Other Languages
asturianu: Nutación
беларуская: Нутацыя
български: Нутация
català: Nutació
čeština: Nutace
English: Nutation
español: Nutación
eesti: Nutatsioon
suomi: Nutaatio
français: Nutation
Gaeilge: Nútú
galego: Nutación
hrvatski: Nutacija
magyar: Nutáció
italiano: Nutazione
日本語: 章動
қазақша: Нутация
Кыргызча: Нутация
lietuvių: Nutacija
മലയാളം: അക്ഷഭ്രംശം
Nederlands: Nutatie
norsk nynorsk: Nutasjon
norsk: Nutasjon
occitan: Nutacion
polski: Nutacja
português: Nutação
română: Nutație
русский: Нутация
Scots: Nutation
srpskohrvatski / српскохрватски: Nutacija
slovenčina: Nutácia
slovenščina: Nutacija
српски / srpski: Нутација
Türkçe: Nutasyon
українська: Нутація
oʻzbekcha/ўзбекча: Nutatsiya
Tiếng Việt: Chương động
中文: 章動