Monismo

Monismo errealitatea bakarra edo hatsapen bakar batean oinarriturikoa dela dioen filosofia teoria da. Teoria horren arabera errealitate partikular deritzanak ez dira ilusioak edota sustantzia edo oinarrizko energia horren aldaketak baizik. Antzina izatearen teoria eleatikoa hartzen zen monistatzat, eta garai modernoan, berriz, Spinozaren teoria.

Demokrito eta Epikuro izan ziren teoria monista materialisten aitzindariak, Kristo aurretik. Geroago, Boyl, Gassendik eta La Mettriek jarraitu zuten. Pentsatzaile hauen iritziz, prozesu mentalak jatorri materiala dute, eta jatorri hori garuna da. Bi joera daude:

  • Fisikalismoa: José Ferrater Mora eta Paul Feyerabend pentsatzen zuten moduan, jarduera mentalak prozesu fisiko-kimikoak dira. Materialismo zibernetikoa fisikalismoaren beste joera bat da. Honen arabera, garuna ordenagailu konplexu bat besterik ez da, eta beraz, gizakia automata kontzientea dela esaten du Turing-ek.
  • Materialismo emergentista: Mario Bunge zen honetan sinesten zuen pentsatzaileetako bat. Bunge-ren teoriaren arabera, substantzia bakarra daukagu: ateria eta materia horrek hainbat propietate ditu eboluzioaren ondorioz. Emergentistek uste dute, alderdi mentala ez dela bakarrik fisikoa, baina eboluzioan zehar alderdi fisiko hartatik agertu zela.


FilosofiaArtikulu hau filosofiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia .
Other Languages
asturianu: Monismu
azərbaycanca: Monizm
български: Монизъм
bosanski: Monizam
català: Monisme
čeština: Monismus
dansk: Monisme
Deutsch: Monismus
Ελληνικά: Μονισμός
English: Monism
Esperanto: Monismo
español: Monismo
eesti: Monism
suomi: Monismi
français: Monisme
עברית: מוניזם
hrvatski: Monizam
magyar: Monizmus
հայերեն: Մոնիզմ
Bahasa Indonesia: Monisme
Ido: Monismo
íslenska: Einhyggja
italiano: Monismo
日本語: 一元論
ქართული: მონიზმი
қазақша: Монизм
ಕನ್ನಡ: ಏಕತ್ವವಾದ
한국어: 일원론
Кыргызча: Монизм
Latina: Monismus
lietuvių: Monizmas
македонски: Монизам
монгол: Монизм
norsk: Monisme
occitan: Monisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਅਦਵੈਤਵਾਦ
polski: Monizm
português: Monismo
română: Monism
русский: Монизм
Scots: Monism
srpskohrvatski / српскохрватски: Monizam
Simple English: Monism
српски / srpski: Монизам
svenska: Monism
Türkçe: Monizm
українська: Монізм
اردو: واحدیت
Tiếng Việt: Thuyết nhất nguyên
中文: 一元论
粵語: 一元論